Donderdag 01/10/2020

Zestig jaar televisie op 2.000 vierkante meter

Op elegante wijze een showtrap afdalen, zelf het weerbericht presenteren of gewoon wat ronddolen tussen een hele reeks legendarische televisiedecors en kostuums waar al even veel geschiedenis aan kleeft. Het kan allemaal op de expo Lang leve de tv!, die de zestigste verjaardag van de openbare omroep in de verf moet zetten.

Het decor van Hoger lager, het bureau van De collega's, de weerkaarten van Armand Pien of de hondjes uit de begingeneriek van Man bijt hond. Van zowat elk programma dat de geschiedenis van de openbare omroep kleurde is op de expo in de Gentse Sint-Pietersabdij wel een of ander restant terug te vinden. Het resultaat van een strooptocht door stoffige VRT-hangars, het doorploegen van meters kledingrekken en behoorlijk wat creatief knutselwerk.

Het bijeenbrengen van het nodige materiaal om tweeduizend vierkante meter aan expositieruimte te vinden bleek een stuk moeilijker dan verwacht. "Van de jaren vijftig, zestig en zeventig is nauwelijks iets bewaard", vertelt Kristin Van Damme van Pièce Montée, het bedrijf dat de tentoonstelling opbouwde. "Decors, rekwisieten, kostuums: allemaal verdwenen. Van Schipper naast Mathilde bijvoorbeeld, toch een van de absolute topreeksen, was zelfs amper bruikbaar beeldmateriaal te vinden. Het programma werd live opgenomen en uitgezonden en het bijhouden van die opnames was toen technisch nog niet mogelijk. Het enige wat we voor de expo nog hebben kunnen recupereren was de pet van schipper Nand Buyl."

Ambtenarenzweet

Niet alleen de zwart-witperiode van de openbare omroep zorgde voor problemen. Ook van recentere programma's bleef verrassend weinig tastbaar materiaal bewaard. De fictiereeksen van de VRT bijvoorbeeld lieten zich niet makkelijk in de televisie-expo inpassen. "Reeksen als De Ronde of Van vlees en bloed zijn quasi volledig op locatie gefilmd", legt

Van Damme uit. "Qua decorstukken valt daar dus weinig te rapen."

Wat niet betekent dat de Sint-Pietersabdij leeg bleef staan. Integendeel. Er kwam gewoon wat meer knip- en plakwerk bij kijken. "We zijn op zoek gegaan naar zoveel mogelijk originele elementen", vertelt Martine Van Asch, die vanuit de Sint-Pietersabdij de krachten bundelde met het team van Pièce Montée. "En daar zijn we dan mee aan de slag gegaan." Het decor van Hoger lager bijvoorbeeld is maar voor de helft 'echt'. De pilarenrij is origineel, de rest gereconstrueerd. Ook het decor van De collega's is geimproviseerd. "Dat programma mocht niet ontbreken, ook al was er dan niets van bewaard." En dus duikelden Van Damme en co. na een grondige studie van een aantal afleveringen van De collega's uit de kelder van de Gentse universitaire bibliotheek een paar bureaus met de juiste patine van ambtenarenzweet, koffievlekken en sigarettenrook op.

Het vinden van kostuums met historisch belang was ook al een probleem. "Die kostuums worden niet per programma maar wel per kledingstuk gerangschikt", vertelt Van Damme. "De outfits die Bart Peeters en Hugo Matthysen droegen als de Gamma-mannetjes tijdens Het peulengaleis zijn we dus moeten gaan zoeken tussen honderden broeken en evenveel hemden. Alleen de blauwe stofjas die Bart droeg was makkelijk terug te vinden."

Al was het bij het samenstellen van de expo niet allemaal kommer en kwel. Af en toe hadden de samenstellers ook wat meeval. Het originele decor van FC De Kampioenen mag dan al lang in een of andere container liggen, toch doet het café van de ploeg tijdens de expo dienst als museumcafé. "Een aantal decors, onder andere dat van het café, zijn opnieuw gebouwd voor de Kampioenen-film die in december in de zalen komt", vertelt Van Damme. "We hebben onze kans gegrepen en meteen een aantal van die decors geconfisqueerd."

Het verleden van Pièce Montée was een meevaller. Het bedrijf tekende onder andere de expo's uit in het Gentse STAM en het Ieperse Flanders Fields maar verdiende in het verleden ook zijn sporen met het bouwen van televisiedecors. Pièce Montée ontwierp onder andere de villa van Marcel Vanthilt, het decor voor 2 tot de 6de macht en de kist die de hoofdrol speelt in Een laatste groet. Allemaal decors die ook in de expo te bewonderen zijn. "We hadden inderdaad nog het een en ander staan", vertelt Van Damme. "Bovendien hebben we dankzij ons televisieverleden goede contacten met een aantal productiehuizen. Dat maakt het makkelijker om bepaalde dingen te pakken te krijgen."

Ondanks die connecties slaagden Van Damme en Van Asch er niet in om alle attributen op hun verlanglijstje in Gent te krijgen. "We hadden heel graag Kraakje, de eekhoornpop van Tante Terry, een plaatsje gegeven in de kinderdecors, maar Terry Van Ginderen wou de pop liever niet uitlenen. Het beest ziet er na al die jaren naar verluidt te afgeleefd uit."

Word weerman

De expo Lang leve de tv! is meer dan een nostalgische trip langs decors en kostuums uit lang en minder lang vervlogen tijden. "Ook de geschiedenis van de openbare omroep en de rol die het medium televisie de voorbije zestig jaar speelde komt aan bod", legt Van Asch uit. Om dat in beeld te brengen bouwden de makers voor elk decennium een huiskamer na met aandacht voor de plaats die het televisietoestel daarin innam. En omdat elke zichzelf respecterende expo tegenwoordig interactief is, werd ook daar aan gedacht. Bezoekers kunnen in het vorige decor van Het journaal zelf het nieuws aflezen van de autocue, het weerbericht presenteren of poseren in het decor van Thuis of de keuken van Jeroen Meus. Een poging om de expo zo aantrekkelijk mogelijk te maken voor een zo breed mogelijk publiek. Want de lat ligt hoog. De komende zes maanden willen Pièce Montée en de Stad Gent, die allebei fors in de expo investeerden, minstens honderdduizend bezoekers naar de Sint-Pietersabdij lokken.

Lang leve de tv! 60 jaar televisie loopt nog tot 27 april 2014 in de Sint-Pietersabdij in Gent. www.langlevedetv.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234