Maandag 21/09/2020

Zes jaar oud, nu al een klassieker

Vandaag moet er zand zijn. Zand en wit stof. Want tussen de cipressen van Toscane wordt de 'Strade Bianche' verreden. De zesde editie pas, maar 'een monument' in de maak. 'De bedoeling is: een noordelijke klassieker worden in Midden-Italië.'

Het is wit en het schittert: auteur Dimitri Verhulst beleed vorig jaar in deze krant zijn liefde voor de Italiaanse ééndagswedstrijd 'Strade Bianche'. Hij besloot met een smeekbede: 'en dan druk ik nu vroom mijn knieën in het riet van een oude kerkstoel en smeek de verantwoordelijken van onze dierbare openbare omroep: zou u alstublieft de goedheid willen hebben om de Strade volgend jaar live op de buis te brengen?'

Wat blijkt? De gebeden zijn verhoord. Vandaag, vanaf 14u40 is de Strade Bianche 'live' te volgen op Sporza. "Dat is niet de verdienste van Dimitri Verhulst", zegt manager Luc Van Langenhove. "Meer van Philippe Gilbert. Hij won vorig jaar. En bovendien is het een wedstrijd in een prachtig decor."

'Settori sterrati'

Dat decor is inderdaad niet mis: 190 kilometer Toscane, van Gaiole in Chianti naar het Piazza del Campo in Siena. Italianen noemen dat het mooiste plein ter wereld.

De Belgische televisie is niet de enige die op de kar springt. "Van drie of vier stations gaan we dit jaar naar tien", zegt Mauro Vegni, directeur van organisator RCS Sport. "Voor ons is dit een gigantische stap. We investeren veel om de 'Strade' te promoten."

Als er in het Italiaanse wielrennen veel verkeerd gaat, dan is 'de Strade Bianche' inderdaad de uitzondering. Sinds de eerste editie van de race in 2007 gaat de populariteit in het peloton gestaag crescendo. "Ik denk dat elke renner die wedstrijd ooit wil gereden hebben", zegt Johan Vansummeren.

De race dankt zijn populariteit aan de settori sterrati: de ongebaande wegen doorheen het parcours. Grindwegen in het Nederlands, dirt roads in het Engels. Acht sectoren in totaal, goed voor 60 kilometer. Elk met een eigen, welluidende naam. Zoals bijvoorbeeld de 'Colle Malamerenda'. Of ook nog de 'Bottega nuova'. Die stroken vormen de unique selling proposition van de Strade Bianche, het equivalent van de secteurs pavés van Roubaix. "Ze staan symbool voor de regio Toscane", zegt organisator Vegni. "Zij vormen het hart van de wedstrijd. We willen dat de race appelleert aan wat je het 'oude wielrennen' zou kunnen noemen. Terug naar de heroïek. Precies zoals Parijs-Roubaix dat doet. De bedoeling is: een noordelijke klassieker worden in Midden-Italië."

Het concept van de 'Strade Bianche' stelt de renners op de proef en tegelijk spreekt het aan. Philippe Gilbert zei een aantal jaar geleden: 'De stoffige straten doen me terugdenken aan het wielrennen van vroeger. Een geweldige koers." Daniele Bennati, kind van de streek, is ook een fan: "Ik wist niet dat zulke weggetjes nog bestonden. Met al die heuvels is de koers veel te zwaar voor mij, maar ik wil er per se bij zijn." Fabian Cancellara ten slotte bedacht in een filosofische roes na de overwinning in 2008: "Precies door terug te gaan naar het verleden is dit een race voor de toekomst."

De vergelijking met Roubaix is vaak gemaakt, maar gaat alleen op in uitstraling en in de evocatie van het oude wielrennen. Wielertechnisch heeft het één volgens ervaringsdeskundigen weinig te maken met het ander. "Strade Bianche heeft niks te zien met Roubaix", zegt Vansummeren. "De wegen zijn aangelegd met aangestampt dolomiet. Dat zijn al geen kasseien. En ze liggen ook nog eens 15 procent omhoog. Roubaix is volgens mij vlak. De Strade is een koers voor klimmers."

Chianti en prosciutto

De Strade Bianche heeft als wielerwedstrijd een atypisch traject afgelegd. In die zin dat er eerst de cicloturistica voor amateurs was en dan pas de profkoers. Doorgaans is de volgorde omgekeerd. De amateur-versie heet de 'Eroica' in die gaat nog verder in de zoektocht naar de heroïek van het wielrennen. Carbon en lycra zijn er verboden. Niet officieel, maar toch officieus. Wie wil deelnemen draagt een wielertruitje van wol. En rijdt op een stalen ros dat nog echt van staal is vervaardigd. Bij voorkeur van het merk Bianchi. Als beloning wacht in de bevoorradingszone chianti wijn met prosciutto Toscano. Dat is de echte 'Eroica'.

"Wij hebben die amateurrace niet overgenomen", zegt organisator Vegni. "Maar gewoon de geest naar het profwielrennen getransformeerd."

Aanvankelijk - in 2007 dan - heette de profkoers ook gewoon 'Eroica' en vond die net als de amateur-variant plaats in oktober. Maar om verschillende redenen was dat niet houdbaar. "Begin maart is logischer", zegt Vegni. "Zo sluit de race beter aan op het klassieke voorjaar. En is het voor teams een tussenstop richting Tirreno-Adriatico. Wij hebben nu ook de beste renners aan de start, in een goeie vorm. In oktober zijn de renners moe. En wat de naam betreft: 'Eroica' was gepatenteerd door de organisatoren van de amateurrace. Daarom zijn we overgeschakeld op 'Strade Bianche.' Die naam dekt voor ons ook beter de lading. Witte banen, dat is de essentie."

Die witte banen, waarop volgens de legende niemand minder dan Franciscus van Assisi ooit met de vogels sprak en de wolf van Gubbio tot de rede bracht, worden idealiter een integraal onderdeel van het wielrennen in Italië. In 2010 was er een 'Strade Bianche' etappe in de Giro - ook een organisatie van RCS - en directeur Vegni geeft aan dat zulks voor herhaling vatbaar is. "In de Giro 2012 doen we alleen kleine stukjes, maar in 2013 komt er opnieuw een grotere etappe."

Groeien, dat is wat de 'Strade Bianche' nu wil doen. Voorlopig is het nog een 1.1 race, de derde categorie is dat. Vervelend, want daarom mag maar een beperkt aantal WorldTour-ploegen deel nemen. "We hebben de UCI al gevraagd om onze race op te waarderen", zegt Vegni. "Omdat veel WorldTour-ploegen belangstelling hebben. In de toekomst mikken we zeker en vast naar een hogere status."

Dankzij Gilbert

De bescheiden quotering neemt niet weg dat 'schoon volk' de 'Strade Bianchi' tot op heden heeft gewonnen. Aleksandr Kolobnev, Fabian Cancellara, Thomas Lövkvist, Maxim Iglinsky en Philippe Gilbert. Vegni: "Gilbert, zeker in het licht van de overwinningen die hij later op het seizoen zou halen, heeft onze koers extra waarde gegeven, zonder twijfel. Hij heeft ons mee op de kaart gezet. Wat me wel teleurstelt bij Gilbert, is dat hij de Giro dit jaar niet rijdt. Volgens mij zou hij er vier tot vijf ritten kunnen winnen."

Wat opvalt bij lezing van de erelijst: de Strade Bianche is wellicht de enige Italiaanse koers die nog nooit gewonnen is door een Italiaan. "Dat verbaast me niet", zegt Vegni. "Italiaanse renners zijn puristen. Die rijden bij voorkeur op mooi asfalt. Dit concept is op maat van de noordelijke renners. Vooral de Belgen dan. Jullie zijn gemaakt om af te zien."

'Strade Bianche', rechtstreekse uitzending via Sporza op Eén vanaf 14.40 uur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234