Woensdag 23/10/2019

NAVO-top

Zenuwen strak voor NAVO-top met Trump

President Donald Trump. Beeld REUTERS

Alles wijst erop dat Donald Trump deze week op de NAVO-top zal tekeergaan met een grote dosis disruptieve testosteron. De Europese landen zullen tevreden zijn als de onvermijdelijke botsingen geen definitieve schade opleveren.

Nog voor de Amerikaanse president in Zaventem is geland voor de NAVO-top, zorgt hij voor veel irritatie en ongerustheid bij de Europese lidstaten. Dat heeft niet enkel te maken met Trumps bekende bullebakgedrag, maar ook met zijn grilligheid en onbetrouwbaarheid, twee karaktertrekken die in de internationale diplomatie bijzonder veel schade kunnen verrichten.

Zo is het erg onduidelijk met welke agenda Trump de NAVO-vergadering zal aanvatten. Op het eerste gezicht lijkt hij in te zetten op zijn herhaalde eis dat andere lidstaten meer moeten investeren in defensie-uitgaven. Trump is het beu dat de VS miljarden in de NAVO investeren, terwijl de meeste andere lidstaten weigeren om de beloofde 2 procent van hun bru­to na­ti­o­naal pro­duct aan militaire uitgaven te besteden.

Militaire machtsbalans

De Amerikaanse president stuurde eerder een brief naar twaalf NAVO-landen, maar lijkt Duits bondskanselier Angela Merkel te viseren. "Weet je, Angela", verklaarde hij tijdens een toespraak, "ik zie echt niet in hoeveel extra bescherming wij krijgen door jullie te beschermen." De eis lijkt uit te groeien tot een dreigement, omdat Trump met de idee speelt om Amerikaanse troepen uit Duitsland, Oekraïne en de Baltische staten terug te trekken. De militaire machtsbalans in Europa zou dan bruusk naar Rusland verschuiven.


Dat Trump volgende week zijn Russische tegenhanger Vladimir Poetin ontmoet in Helsinki doet de bezorgdheid bij Europese NAVO-landen nog toenemen. Geen enkele Europese staats- en regeringsleider weet wat de twee gaan bespreken, maar niemand sluit uit dat Trump een stukje Europese veiligheid aan Poetin zal verkopen in ruil voor een Amerikaans of een persoonlijk belang: het onderzoek naar Russische inmenging in Trumps verkiezingsoverwinning is al maanden een presidentiële kopzorg. Onder andere Peter Beyer, Angela Merkels coördinator voor trans-­At­lan­ti­sche relaties, maakt zich zorgen. "Er heerst binnen de NAVO grote ongerustheid over de akkoorden die Trump met Poetin wil sluiten."
Een vraag die de NAVO-top nog ingewikkelder maakt, is hoeveel dossiers Trump op tafel zal smijten. Mogelijk ontpopt hij zich de komende dagen als een handelsreiziger voor het F-35-gevechtsvliegtuig, dat tijdens de Belgische aankoopprocedure steeds meer concurrentie ondervindt van de Franse Rafale en de Eurofighter. De F-35 krijgt het steeds moeilijker op de Europese afzetmarkt waardoor een miljardeninvestering van producent Lockheed en het Pentagon in gevaar komt.

Lage verwachtingen

Maar nogal wat diplomaten lijken ervan uit te gaan dat Trump deze week niet zozeer over militaire aangelegenheden wil praten. Wel wil hij de Amerikaanse militaire macht gebruiken om zijn gelijk te halen in andere kwesties. De Europees-Amerikaanse handelsoorlog en Europese pogingen om de nucleaire deal met Iran te redden staan met stip aangeduid. De kans is groot dat Trump van zijn doortocht gebruik maakt om Europese leiders te overhalen om samen met de VS zware economische sancties tegen Teheran te treffen: voorlopig willen Europese regeringen de handelsbanden met Iran niet opblazen en dat zorgt in Washington voor grote ergernis.

Europese NAVO-diplomaten stellen hun verwachtingen over de top dan ook bijzonder laag en zullen al blij zijn als Trump woensdagavond vertrekt zonder dat er al te grote brokken gemaakt zijn. Sinds de eenzijdige terugtrekking van Trump uit de Iran-deal en de mislukte G7-top in Canada is de Europese VS-politiek toegespitst op een acrobatisch hoogstandje: hoe het bondgenootschap met de VS levend houden met een Amerikaans president die Europa steeds meer als een vijand behandelt?

Kopzorgen voor politie

De NAVO-top op 11 en 12 juli in Brussel vormt voor de lokale politie "een van de grootste operaties sinds jaren". De top vindt plaats op twee plaatsen: het nieuwe NAVO-hoofdkwartier en de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis in het Jubelpark, het decor voor de officiële diners. In de stad zijn er tegelijk de festiviteiten rond het WK-voetbal, Brussel Bad
en de Vlaamse feestdag. De lokale politie zal op versterking kunnen rekenen van de federale politie en andere politie­zones. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234