Woensdag 23/06/2021

Zelfs stank breekt Frans verzet niet

Op tal van plaatsen in Frankrijk werd ook gisteren verder actie gevoerd of gestaakt. Terwijl premier Fillon hoopt dat de felomstreden nieuwe pensioenwet vandaag alsnog door de Senaat wordt goedgekeurd, is de situatie vooral in de zuidelijke stad Marseille nijpend: de haven is er al 25 dagen geblokkeerd en in het centrum stapelt het huisvuil zich op.

De Franse vakbonden kondigden gisterenavond nog twee dagen van nationale stakingen aan, namelijk op donderdag 28 oktober en zaterdag 6 november. ‘We hebben besloten de acties niet alleen verder te zetten, maar ook te vergroten’, klonk het.

Sinds de vuilnisdiensten tien dagen geleden in de meeste Marseillese arrondissementen hun ophalingen staakten, ligt daar bijna 8.000 ton afval te rotten in het straatbeeld. “Ik ga niet meer naar het centrum”, zegt Michel Gattegno, een door de redactie gebelde Marseillais die in de grootdistributie aan de slag is. “Het stikt er intussen van de ratten, de stank is niet te harden.” Woensdag blokten de actievoerders ook de toegang tot twee grote afvalverwerkingscentra af om privébedrijven die elders vuilnis bleven ophalen te belemmeren hun lading te lossen.

“De vuilnismannen”, klaagt de man, “hebben het best wel slim aangepakt: alleen de vrachtwagenchauffeurs hebben het werk neergelegd, waardoor hun collega’s die het afval verzamelen en in de laadbak deponeren technisch werkloos zijn, maar officieel niet staken. Dat scheelt een slok op een borrel voor de stakingskas.”

De vuilnismannen genieten een zogenaamd régime spécial. Ze hebben, licht onze bron toe, voordelen waar weinig mensen in de privésector op kunnen rekenen: een pensioen op hun 55ste, bijvoorbeeld. De centrumrechtse regering van Nicolas Sarkozy legde de historisch opgebouwde privileges van een hele reeks categorieën eerder al aan banden. Maar haar huidige poging om de pensioenleeftijd op te trekken zonder de pénibilité of fysieke last van een beroep in te rekenen, zet wel erg kwaad bloed. “Toegegeven,” vervolgt Gattegno, “Sarkozy speelt het autoritair. Volgens de nieuwe wet moet je straks een handicap van meer dan 20 procent hebben wil je nog een uitzondering bedingen.”

In de hoop de situatie opnieuw onder controle te krijgen en netheid en hygiëne te verzekeren, heeft de prefect van het departement Bouches-du-Rhône, waarvan Marseille de hoofdstad (‘préfecture’) is, de burgerdienst naar de stad ontboden. Zo’n 150 medewerkers rukten gisteren met vrachtwagens uit om het afval te ruimen. Her en der moest ook de brandweer tussenkomen om smeulende vuurtjes te blussen. Veel inwoners zijn de wanhoop nabij en dreigden er eerder al mee de troep desnoods in vlammen te doen opgaan. Napolitaanse taferelen haast.

Dat zijn stad altijd al een haard van verzet geweest is, vertelt Gattegno. Radicale vakbonden als Sud staan er van oudsher sterk. Neem de haven: zowat de grootste van het land, maar sinds 25 dagen geblokkeerd. Het havenconflict heeft alles te maken met een omstreden verandering in de bedrijfs- en aandelenstructuur, maar sluit intussen naadloos aan bij het verzet tegen de verhoging van de pensioenleeftijd. Ook de grote petroleumterminals van Fos en Lavéra zitten potdicht. Liefst 69 schepen kunnen geen kant meer op, “en dat terwijl dokwerkers in deze stad tot 4.000 euro per maand verdienen”.

Dat hij op dit moment geen last heeft om benzine te vinden, zegt Gattegno. En ook de bevoorrading van de warenhuizen verloopt tot dusver niet problematisch. “Al moet ik toegeven dat bij Intermarché de dagelijkse aanlevering van groenten en fruit moeilijk begint te worden. Het aanbod is de jongste dagen verminderd.” Het bedrijf waar Gattegno zelf voor werkt, en dat eveneens levensmiddelen distribueert, heeft tot dusver enkel moeilijkheden met een Auchanplatform in de buurt van Bordeaux. “Dat zit muurvast.”

Ook trams, bussen en tot op zekere hoogte de metro van Marseille zijn ontregeld. Aan de urenlange bezetting van de luchthaven van Marignane werd gisterochtend door de CRS-oproerpolitie een eind gemaakt. President Sarkozy beschuldigde vakbonden en actievoerders er nogmaals van “het land gegijzeld te houden”.

Spreidstand als Noerejev

Onder druk van de regering schakelde de Franse Senaat intussen in een hogere versnelling om de vermaledijde wet ter hervorming van de pensioenen dan toch nog vóór het weekend rond te krijgen. Desnoods, zo liet de UMP-meerderheidsfractie dinsdag al weten, gaan de debatten de nacht in. De linkse oppositie doet al dagen pogingen om de stembeurt zoveel mogelijk te verdagen.

PS’ers op de rechterflank van hun partij maken zich intussen zorgen over de spreidstand die de socialisten zijn aangegaan: aan de ene kant steunt de oppositie de acties, aan de andere kant is ze realistisch genoeg om te beseffen dat een hervorming nodig is, en dat niets doen geen optie is. De PS werkte een alternatief uit dat de pensioenen wil financieren via hogere belastingen op de hoogste inkomsten, maar of dat een haalbare kaart is, is een ander paar mouwen.

Ook Thomas Legrand, politiek hoofdredacteur van France Inter, zegt dat PS-secretaris Martine Aubry “Rudolf Noerejev niet is”. Toch meent Legrand dat de acties niet zo radicaal zijn als ze ogen. Wat de Fransen vooral steekt, en wat ook Gattegno al onderstreepte, is Sarkozy’s weigering tot overleg. “In Frankrijk hebben we iets als het pacte républicain: dat houdt in dat een hervorming niet alleen parlementaire steun moet hebben, maar ook die van het volk. Welnu, dat pact is door ‘Sarko’ geschonden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234