Vrijdag 19/07/2019

Proces Abdeslam

Zelfs rechtstaan is Salah Abdeslam op dag één van zijn proces te veel

Abdeslam ziet er tegenwoordig uit als een typische IS-strijder. Beeld REUTERS

"Ik verantwoord mij enkel tegenover Allah. Er is geen andere god dan Allah en Mohamed is zijn profeet." Dat was het dan, wat Salah Abdeslam na bijna twee jaar stilte te melden had op dag één van zijn proces.

“Wilt u rechtstaan?”

Hij bleef zitten.

“Wilt u dan op z’n minst antwoorden op de vraag naar uw identiteit? U bent wel degelijk Abdeslam Salah, geboren te Brussel op 15 september 1989?”

“Ik wens niet te antwoorden.”

Hier was meer dan twee jaar op gewacht. Salah Abdeslam, de enige overlevende van het moordcommando van 13 november 2015 in Parijs, die eindelijk zijn rechters in de ogen keek. Hiervoor was hij om 4 uur ’s ochtends opgehaald in een gevangenis in de buurt van Rijsel en per hyperbeveiligd konvooi hier naartoe gebracht. In de monumentale Salle des pas perdus van het Brusselse justitiepaleis was het slalommen tussen de vanuit heel Europa gekomen tv-ploegen. Elke bezoeker aan het justitiepaleis moest voorbij een dubbele security check, met wachtrijen van, op zekere ogenblikken, meer dan twee uur.

"Het proces is toch maar mooi precies op tijd begonnen", prees Luc Hennart, voorzitter van de rechtbank, zich. Dat nagenoeg alle andere processen gisteren uren vertraging opliepen, neemt hij er graag bij: "Liever dit dan dat men processen gaat voeren in gevangenissen of via video."

21 kogelhulzen

Salah Abdeslam heeft ten opzichte van de iconische opsporingsfoto zijn haar laten groeien. Een baardje ook, en een half volgroeid nekmatje. Hij oogt als het archetype van de IS-strijder, zij het dan heel clean.

Anders dan Salah antwoordde medeverdachte Sofien Ayaari (24) wel – zij het vluchtig – op vragen rond de enige kwestie waar het op dit proces om draait: de schietpartij in de Driesstraat 60 in Vorst, dinsdag 15 maart 2016. Het was de detonator van een waanzinnige week, met drie dagen later de arrestatie van Abdeslam en daarna de aanslagen in Zaventem en Brussel.

De dan al 126 dagen voortvluchtige Abdeslam kon samen met Ayari vluchten uit Vorst, terwijl een derde IS-strijder, Mohamed Belkaïd, nog urenlang verwikkeld bleef in een vuurgevecht met de politie. Tot een scherpschutter van de speciale eenheden hem iets na zessen liquideerde. In en rond het safehouse werden 21 kogelhulzen teruggevonden: 13 afgevuurd uit het Vezor 7.62-pistool van Belkaïd, 8 andere uit een kalasjnikov. Volgens een ballistische expert werd er tien minuten lang gelijktijdig vanuit twee wapens geschoten. Dat is nu de enige vraag op dit proces: wie schoot?

Ayari: “Abdeslam en ik hebben niet geschoten. Ik denk dat hij (Belkaïd, DDC) met twee wapens geschoten heeft."

“Er is DNA van u aangetroffen op de trekker, de handgreep en de lader van de kalasjnikov.”

“Waarschijnlijk heb ik het wapen voordien eens vastgepakt.”

'Ingeving van het moment'

Kort voor de middag probeerde voorzitster Marie-France Keutgen het nog eens.

“Wilt u rechtstaan, mijnheer Abdeslam?”

“Ik ben moe, ik heb niet geslapen.”

“U wou hier zijn.”

“Ik constateer dat moslims heel beklagenswaardig worden behandeld. Wij genieten niet van een vermoeden van onschuld. Mijn zwijgen zegt niet dat ik schuldig ben. Ik heb geen schrik van jullie. Doe wat u wil, ik verantwoord mij enkel tegenover Allah. Ik getuig dat er geen andere godheid is dan Allah en Mohamed is zijn profeet.”

Beetje vervelend, dit, voor advocaat Sven Mary. Zijn cliënt had hem vooraf beloofd dat hij aan de debatten zou deelnemen. Dat was ook de enige denkbare reden voor een dagelijkse transfer Rijsel-Brussel-Rijsel.

Sven Mary: “Mijn cliënt erkent het hof niet. Dan wordt het voor mij lastig zo niet onmogelijk om me in zijn naam tot het hof te richten. Wat er is gebeurd? Misschien was het bij hem een ingeving van het moment.”

Osama Krayem

Het federaal parket vordert twintig jaar gevangenisstraf tegen zowel Abdeslam als Ayari. Volgens de openbaar aanklaagster mag het “een mirakel heten dat er die dag geen doden zijn gevallen”.

Opvallend: in het requisitoor werd vaak geciteerd uit de verhoren van de Zweedse Syriëstrijder Osama Krayem. Hij gaf zich destijds in het kalifaat op als vrijwilliger voor een zelfmoordactie in Europa en kwam in september 2015 middenin de vluchtelingenstroom aan op het Griekse eiland Leros. Krayem was voorbestemd om zich op 22 maart mee op te blazen in de Brusselse metro, maar keerde op z’n stappen terug en schudde zijn rugzak vol TATP leeg boven een wc-pot.

Krayem lijkt nu dé kroongetuige te zijn van het federaal parket. In een van zijn gisteren geciteerde verhoorteksten legde hij uit waarom hij zich als vrijwilliger opgaf voor de kamikaze-opdracht en tot op het laatst bleef doen alsof hij erbij hoorde: “Hij (Ayari,DDC) had andere plannen dan ik. Hij wou ten strijde trekken. Ik wou terugkeren naar Zweden.

Het proces wordt donderdag voortgezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden