Woensdag 15/07/2020

'Zelfs in mijn dromen sla ik op de vlucht'

Op zijn nieuwste plaat herdoopt Daan Stuyven zich tot Le Franc Belge. Geen lange neus naar de fiere flamingant, zegt hij, wel zelfspot met zijn uitspraak in de taal van Molière. Wat opnieuw opvalt: paarden lopen als een rode draad door Daans oeuvre. 'Door niemand ben ik in mijn leven zo afgewezen, als door een paard.'

Sommige artiesten hebben genoeg aan een voornaam. In dat selecte genootschap sloot Daan Stuyven (43) zich zo'n tien jaar geleden aan. Al volgden ook een rist roepnamen. De tedere anarchist. Gewiekste zot. Louche crooner. Kettingroker en heiligschenner. Duvelstoejager. Onrustige geest in een rusteloos lichaam.

Naar eigen zingen zou hij zelfs een grootgebruiker van Zweedse designerdrugs zijn, een vurige bruggenverbrander en veelvuldig ex-man.

Wie verbaast het dan nog dat zijn sologang nooit een schoolvoorbeeld van eenvoud is geweest? Al een decennium lang is Daan zeevaarder én verstekeling op een schip dat zwalpt van excentriek chanson naar elektronische hymnes en vastloopt op Eurovisiekitsch. Vorig jaar werkte hij dan weer aan een psychedelische plaat in Californië. Maar zijn laptop met songs bleef achteloos liggen in een luchthaven van Los Angeles.

Zijn plan B blijkt nu volkomen haaks te staan op die Californische aanzet. Op zijn zevende langspeler kiest Daan deels voor de taal van Molière, en pikt hij de draad op van zijn vorige plaat Simple. Met die plaat herschreef Daan zijn eigen muzikale geschiedenis, door hits en minder bekende songs om te bouwen op piano, cello en buisklokken. Le Franc Belge gaat verder op dat elan, en betrekt er zijn kindertijd bij, met Frans chanson en de soundtracks van epische westerns.

Was de plaat maken ook kinderspel?

"Integendeel. Negen maanden ben ik niet meer op deze planeet geweest. Ik blufte dat ik leefde, maar eigenlijk zat ik vast in één lange trip. En een vluchtweg kiezen was geen optie: als ik een pauze neem tijdens de opnames, voelt zo'n plaat later aan als een magnetronmaaltijd. Ik proef alleszins opgewarmde kost. Dat gevoel had ik zelf bij The Player."

Valt dat aan te raden, maandenlang verdwalen in jouw hoofd?

"Ik heb gemerkt dat ik té goed ben geworden in dat opgesloten zitten in mijn eigen hoofd. Het werd gevaarlijk. Ik had het gevoel dat ik zot werd, dat ik er in zou blijven. Door met andere mensen te werken, bleef ik uit de klauwen van de waanzin. En kon ik werken aan de snelheid van het licht: ik had een extra paar handen."

Je koos geen vluchtweg tijdens de opnames, maar escapisme vond wel zijn weg naar heel wat teksten op Le Franc Belge.

"Ik ben vaak voortvluchtig in mijn songs, net zo vaak als in het dagelijkse leven. Zelfs in mijn dromen sla ik constant op de vlucht. Wanneer ik ziekenhuizen, scholen of overheidsgebouwen binnenstap, spied ik altijd naar de dichtstbijzijnde uitgang. Binnen de zeventien seconden moet ik uit eender welke ruimte, situatie of relatie kunnen raken. Dat is het cowboyprincipe: mijn paard staat klaar en ik kan het direct de sporen geven. Met die gedachte in het achterhoofd voel ik me op mijn gemak."

Wat heb jij eigenlijk met paarden?

"(verwonderd) Heb ik iets met een paard? Een primeur!"

Met deze plaat viel me ineens op dat ze een leidraad vormen doorheen je hele oeuvre, vanaf je debuut met Dead Man Ray al.

"(denkt na) Je hebt gelijk. Op deze plaat komen inderdaad zowel een cheval als een horse voor. En in 'Irrelevant' hoor je een hinnikend paard - die song is mijn ode aan de kinderserie Black Beauty. In een oude song van Dead Man Ray samplede ik ooit zelfs neukende paarden (brengt akelig authentieke imitatie). De moeder van mijn dochter heeft me dan weer geïntroduceerd bij het paard dat op de achterflap van deze plaat staat. Met dat paard ga ik binnen een paar weken trouwens naar Paul De Leeuw. Meer kan ik daarover nog niet zeggen (lacht)."

Wat trekt je aan in hengsten en merries?

"Een paard voelt al je zenuwtrekjes aan, veel beter dan mensen of zelfs vrienden. Tegen hen kan ik ook zeggen: 'Sorry, ik ben een neuroot'. Maar een paard heeft daar weinig boodschap aan. Zonder een rustig gemoed kom je niet in hun buurt. Ze hebben bovendien een heel eigen karakter, maar onderwerpen zich wel aan mensen. Misschien is het paard wel de ultieme vrouw. (grinnikt) Euh, schrap dat laatste maar.

"Weet je, als kind draafde ik al graag door de bossen als een paard. Zelfs over de speelplaats."

Zullen we in je kinderjaren graven, op zoek naar de bron voor die obsessie?

"In alle ernst: ik herinner me dat ik als kind ooit op de rug van een paard werd gezet. Dat dier heeft me er binnen de drie seconden weer afgeworpen. Door niemand ben ik in mijn leven zo afgewezen, als door een paard. (wijst naar de achterflap van 'Le Franc Belge') But guess who's on top now. Misschien speelt dat idee wel ergens mee, onbewust. Controle."

In 'Parfaits mensonges' citeer je nochtans een gedicht van Jules Laforgue uit 1880: 'Dompel me onder in eindeloze extase'. De oneindige roes wint het van de controle.

"Ik pleit onschuldig. Thierry Dory was mijn compagnon bij het schrijven van alle Franse teksten. Maar goed, ik sluit me wel aan bij die woorden. Het gevoel van oneindigheid trekt me aan. Ik wil elke finale uitstellen. Als je weet hoe iets eindigt, heeft het toch geen zin meer om eraan te beginnen?"

En hoe zit het met die lokroep naar extase?

"Die klinkt steeds luider. Ik zoek geen rust, maar blijf dat verdomde paard maar najagen (lacht). Ach, als iemand me compatibel met andere mensen had willen maken, hadden ze dat twintig jaar geleden moeten proberen. Ik zie dat nu niet meer veranderen. Ik zal wel altijd met een Lamborghini blijven rondrijden in Bokrijk (lacht)."

'Life's not a joke', zing je op deze plaat. Die zin zet jouw imago als ongeleid projectiel op losse schroeven. Zag jij niet overal de grap van in?

"Op deze leeftijd kan en mag ik het leven niet meer zien als grap. Ik heb te veel medeplichtigen gemaakt: relaties, kinderen,... Ik probeer mijn leven wel te relativeren, maar je kunt er beter nooit de zot mee houden. Anders haalt de grap je in."

Wel hilarisch was jouw bijdrage aan de Nederlandse tv-reeks Het Belgie van... Als klankentapper ging je op zoek naar de belgitude, bij vinkenzettingen en in verlopen dancings. Hebben die geluiden deze plaat gehaald?

"Shit! De percussiegeluiden op dat ijzeren vat had ik eigenlijk moeten gebruiken in 'The Kid', een herwerking van 'Landmijn'. Dat was inderdaad mooi geweest."

Met 'Landmijn' tackelde je twee jaar geleden de ideeën van Bart De Wever. Is de titel van deze plaat ook een statement? Als Le Franc Belge verloochen je wéér onze 'Vlaamsche grondstroom'.

"(lacht) Niet met opzet, nochtans. De Franse tak van mijn platenfirma polste of ik ook songs wou schrijven in hun taal. Et voilà. Maar toen ik mijn eigen stem hoorde, dacht ik: merde! Ik maak niemand wijs dat ik Franstalig ben. Het is geen provocatie ten opzichte van de Vlaming, maar eerder zelfspot. De beste verdediging blijft de aanval, al is het in dit geval dan een attaque op mezelf."

Maak je met het archetypische chanson van 'Mélodies paroles' dan geen kniebuiging voor de Franse markt?

"Absoluut niet (lacht). Ik drijf zelfs de spot met de Franse cultuur. Die tekst, dat is toch pure Telex? Ik denk niet dat de song zou aanslaan in Frankrijk. Het is inderdaad best een aanstekelijke melodie, maar ik hou de zot met het genre. Wil je dit interview trouwens niet vertalen naar het Frans? Merci (lacht)."

Je kunt ter verdediging anders een songregel op je nieuwe plaat aanhalen. 'La vraie décadence, c'est ne pas dire ce qu'on pense'. Die vorm van decadentie lijkt jou inderdaad niet vreemd.

"Ik zal mezelf niet snel helemaal blootgeven, dat klopt. Maar ik hou ook niet alles achter. Vroeger heb ik weleens gezegd: mijn songs zijn autobiografisch, maar alleen mogelijk in de toekomst. Of ik volgens mijn eigen principe de ultieme 'decadenticus' ben? Nee. Daar heb ik veel te weinig seks voor. Fatsoenlijke groepsseks? Daar moet ik al héél diep in mijn geheugen voor gaan graven (lacht)."

Tot slot: toen Bobbejaan Schoepen stierf, zei je dat je hem er altijd van hebt verdacht een klein probleem met de realiteit te hebben.

"Wat natuurlijk een grote kwaliteit was, zei ik erbij."

Heb je dat gemeen met je held?

"Integendeel. Ik ben ervan overtuigd dat de realiteit een probleem heeft met mij, en niet andersom. Ik ben het stadium van de twijfel lang voorbij. De realiteit heeft zichzelf zomaar uitgeroepen tot realiteit. Ik heb daar niet over kunnen stemmen. Wie verkondigt eigenlijk dat dit de realiteit is? (denkt na) Misschien moet ik nu oppassen met wat ik zeg. Ik begin te klinken als iemand bij wie een serieuze vijs los zit. Toevallig geen dwangbuis bij?"

Le Franc Belge verschijnt op 22/4 bij PIAS.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234