Zondag 27/11/2022

AnalyseVerenigde Staten

Zelfs conservatief Kansas stemt voor abortus: mogen de Democraten zich in de handen wrijven?

Vreugde in het recht op abortus-kamp toen de uitslag van het referendum dinsdagavond binnenliep. Beeld AP
Vreugde in het recht op abortus-kamp toen de uitslag van het referendum dinsdagavond binnenliep.Beeld AP

Zelfs in Kansas, een van de meest conservatieve staten van de VS, hebben de kiezers gisteren in een referendum het recht op abortus verdedigd. Of dat de Democraten ook zal helpen hun meerderheid bij de tussentijdse verkiezingen van november te behouden, is onzeker.

Tommy Thijs

"Alsof het de Super Bowl is”, zo vergeleek een Democratische strateeg het lokale referendum in Kansas dinsdag met het meest bekeken sportevenement van het jaar in de VS. De kiezers in de Midwest-staat waren de eersten die zich over het abortusthema mochten uitspreken sinds het Hooggerechtshof begin juni het federale recht op vruchtafdrijving naar de prullenmand verwees en de kwestie terug aan de staten gaf.

De uitslag werd een verrassing van formaat.

Het amendement om de lokale grondwet aan te passen en zo het staatsparlement de mogelijkheid te geven een abortusverbod in te voeren, werd met 59 tegen 41 procent weggestemd. Nochtans geldt Kansas als een van de meest conservatieve staten van de VS: al sinds 1968 stemmen de inwoners er aanhoudend op de Republikeinse presidentskandidaat, Donald Trump haalde het in 2020 nog met een comfortabele vijftien procentpunt voorsprong op Joe Biden.

Het recht op abortus tot 22 weken blijft nu gewaarborgd in Kansas. Het belang overschrijdt door de centrale ligging van de staat bovendien het lokale niveau: in alle staten rondom is abortus sinds de verwerping van Roe vs. Wade (bijna) volledig verboden, waardoor Kansas een soort vrijhaven is voor vrouwen uit heel de Midwest die een abortus nodig hebben.

Voorstanders van het recht op abortus zijn verheugd. “De kiezers hebben duidelijk hun voorkeur uitgesproken”, zegt Rachel Sweet, campagnemanager van het kamp tegen het amendement. “Wij dulden in Kansas geen extreme abortusverboden.”

Midterms

Cecile Richards, voormalig hoofd van de belangenorganisatie Planned Parenthood, noemde de uitslag bij MSNBC een ‘wake-upcall’ voor de Republikeinen. “Kiezers waarvan verwacht werd dat ze niet zouden gaan stemmen, kwamen toch massaal opdagen, en ik verwacht dat ze dat ook zullen doen bij de midterms.”

Voor die tussentijdse verkiezingen op 8 november is het alle hens aan dek voor de Democraten. De historische lage populariteit van president Biden dreigt hen de meerderheid te kosten in het Huis van Afgevaardigden. Ook in de Senaat, waar een derde van de leden wordt herkozen, dreigen de Republikeinen een meerderheid te halen.

Of de Democraten echt al mogen jubelen, is volgens Amerika-kenner Frans Verhagen echter hoogst voorbarig. "Deze uitslag toont dat ook conservatieve Republikeinse kiezers het recht op abortus niet willen opgeven. Maar dat betekent niet dat al die Republikeinen in november plots Democratisch gaan stemmen. Die verkiezingen gaan over veel meer dan abortus, de kiezer kijkt dan ook onder meer naar zijn portefeuille en de torenhoge inflatie.”

Volgens Verhagen zullen de Democraten alles op alles moeten zetten om van abortus een nationaal thema te maken, als ze nog kans willen maken hun meerderheid te behouden. “Gemakkelijk zal het niet zijn, maar een verrassing valt nooit uit te sluiten. Ze zullen ook de 6 januari-commissie goed moeten uitspelen, die het beeld heeft opgehangen van een Republikeinse partij die volledig de weg kwijt is.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234