Zaterdag 03/12/2022

Zelfs als losers kunnen we niet meer winnen

Wij Belgen zijn het zo verleerd om te winnen dat we zelfs niet meer weten hoe we moeten verliezen

Bart Eeckhout over het verlies van de kunst van het verlies

Bart Eeckhout is redacteur van deze krant@4 DROP 2 OPINIE:Tenzij Tia Hellebaut doet wat sommigen van haar verwachten, of de genaturaliseerde Nederlander Jos Lansink nog te paard naar het ereschavot springt, lijkt België de Olympische Spelen te moeten verlaten zonder medaille. Dat zou een moment van welhaast esthetische sportdramatiek kunnen zijn, maar zelfs verliezen in schoonheid schijnt ons niet meer te lukken.

Gazza. Herinnert u zich Paul Gascoigne nog? Tot in ons land liepen meisjes met een foto van zijn betraande kop op hun T-shirt, nadat Engeland er in de halve finales van het WK Voetbal 1990 uit was gegaan. Tegen Duitsland, en na strafschoppen. De tranen van Gascoigne werden wereldwijd een icoon van de schoonheid van het verlies. Gazza Gascoigne dreigde zelfs even het rolmodel van de nieuwe man te worden (type ruwe bolster, blanke pit), wat toch geen geringe prestatie is voor een alcoholverslaafde vrouwenmishandelaar.

De Britse sport bracht wel meer keizers van het verlies voort. De tranen van David Beckham en recentelijk nog John Terry (na zijn namens Chelsea gemiste penalty in de Champions Leaguefinale) werden eveneens uitvoerig in beeld gebracht. De Engelse rugby- en cricketteams kunnen ook geweldig goed verliezen, waarna de ploegkapitein dan vaak met de krop in de keel het einde van zijn carrière aankondigt. In het schansspringen bouwde de Schot Eddie 'The Eagle' Edwards zelfs een vruchtbare loopbaan op zijn claim de slechtste springer ter wereld te zijn.

Hoe anders gaan Belgen om met het verlies. Goed, er is dat historische beeld uit 1969 van de huilende Eddy Merckx op zijn bed in Savona, net betrapt op doping in de Giro. We herdenken ook in stilte Claude Criquielion op het WK 1988 in Ronse, de fiets waarmee hij zonet door de snode Canadees Steve Bauer tegen de dranghekkens is geduwd hulpeloos in de lucht stekend. En we waren allemaal boogschutters toen een wenende Paul Vermeiren in Atlanta '96 net naast het podium schoot. Het zijn uitzonderlijke momenten waarop de natie barmhartig deelt in de tranen van haar gevallen helden. Het is vooral allemaal erg lang geleden.

Gedeelde smart was er bijvoorbeeld niet na de verloren halve finale van onze jonge voetballers op de Spelen. Op de redactie van De Morgen liep de hoopvol gevulde tv-ruimte stilletjes leeg nadat Nigeria de 3-0 gescoord had. Het was op uw kantoor, in uw kroeg of huiskamer wellicht niet anders. Beschaamd om de nederlaag, die we al vanaf de 1-0 collectief voorspeld hadden, dropen we af. Ons verlies is te vanzelfsprekend om nog esthetisch te kunnen zijn. Wij zijn België. Wij zijn losers, tot in de hoogste regeringskringen toe, en niet eens goeie.

Sinds wanneer is het fout om een loser te zijn? Neem de vierde plaats van roeier Tim Maeyens of van pistiers Iljo Keisse en Kenny De Ketele in de puntenkoers. Die eerste plaats net naast het podium schreeuwt om tranen, maar het was enkel zweet dat de wangen bevochtigde van de sporters of die van hun moeders en verzorgers. We hebben namelijk nooit geloofd dat Maeyens of de baanrenners een medaille zouden halen. Wij niet. Zij al evenmin. Dan huil je niet. Wat je nooit hartstochtelijk verlangd hebt, kun je niet missen. Wij Belgen zijn het zo verleerd om te winnen dat we zelfs niet meer weten hoe we moeten verliezen.

Het is het hele verschil met Groot-Brittannië, China of zelfs Nederland. Ze verliezen zo mooi omdat ze zo vaak winnen. Paginavullende analyses zijn er geschreven over de ondergang van het Engelse rugby; Engeland speelde vervolgens wel de finale op het WK. In de Britse media gaan zelfs al blasé stemmetjes op om weer wat meer te verliezen, omdat de karrenvracht aan gouden medailles zo dull wordt. Het traumatiserende onvermogen van het Nederlandse elftal om strafschoppen te benutten kon alleen maar sportgeschiedenis worden omdat Nederland intussen van het mooiste voetbal ter wereld speelt. Hordeloper Xiang Liu werd de mooiste verliezer van deze Spelen omdat China bovenaan prijkt in de medaillestand.

België daarentegen rest in Peking nog één grote uitdaging. Nog zowat 125 landen bleven vooralsnog medailleloos op deze Spelen. Samen met het verrassende Ierland, het Midden-Oosten en wat Europese dwergstaatjes delen we die eer met de gehele derde wereld. Zoals Het Laatste Nieuws al berekende, maakt ons dat momenteel de grootste beschaafde sportnatie zonder medaille. Het is een exceptioneel dramatische prestatie waar we ons nu maar beter krampachtig aan kunnen vastklampen.

Meer dan een laat brons van Tia Hellebaut of geïmporteerd eremetaal van Lansink zijn het de nul medailles die deze zomer alsnog een plaats in onze sportgeschiedenis kunnen bezorgen. Laten we ons daarom nog een keer collectief scharen achter onze hoogspringster en onze ruiter. Laten we ze stuwen naar een spannende finale. En vervolgens hopen dat Hellebaut net de lat op twee meter mist en Lansink dwars door de laatste oxer jumpt. De nul houden is nu ons laatste doel. Nul medailles als sportief equivalent van het wit vierkant van Malevitsj, het nulpunt van de kunst.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234