Zaterdag 16/10/2021

'Zelfmoordacties niet aanvaardbaar, wel begrijpelijk'

Vanaf vandaag publiceert deze krant een reeks interviews met Belgische politici en opiniemakers over de crisis in Palestina. Zal het conflict verder escaleren? In welke mate zal de crisis de spanningen tussen joden en moslims in de rest van de wereld aanwakkeren? En vooral: hoe komt er een einde aan het geweld? Vandaag: Annuschka Vandewalle, voorzitster van het Actieplatform Palestina.

Met de actie 'Hoe krijgt Ariel dit nog proper' zette het Actieplatform Palestina in drie dagen tijd 2.000 mensen aan om een e-mailbrief te schrijven naar premier Guy Verhofstadt, minister van Buitenlandse Zaken Louis Michel en staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking Eddy Boutmans. De affiche waarmee de vredesbeweging de publieke opinie probeert te overtuigen, toont een bebloede intifadasjaal.

Is dit geen al te eenzijdige campagne? De vredesbeweging lijkt de kant te kiezen van de Palestijnen, maar zegt niets over de Israëlische slachtoffers.

Vandewalle: "Het conflict in Israël kostte het leven aan 400 Israëli's en 1.200 Palestijnen. Wij betreuren alle slachtoffers, elke dode is er een te veel. Maar het belangrijkste idee achter onze campagne is dat het geweld enkel maar kan ophouden als de regering-Sharon van koers verandert. Het eerste wat moet gebeuren, is de stopzetting van de bezetting van Palestijnse gebieden. Onmiddellijk. Bovendien willen we met onze campagne zoveel mogelijk mensen bereiken en daarom is het nodig om de problematiek met een eye-catcher samen te ballen. De Palestijnse sjaal is daarvoor een zeer geschikt symbool."

Met als gevolg dat de vredesbeweging haar complexe boodschap in de handen van reclamejongens legt.

"Dat is niet waar. Onder de foto van de intifadasjaal staat ook een tekst waarin we heel duidelijk zeggen dat we alle slachtoffers van het conflict betreuren en dat we zowel de gerechtvaardigde eisen van het Palestijnse volk als van de Israëlische vredesorganisaties steunen."

Hoe actief zijn die Israëlische vredesorganisaties nog? Het lijkt er steeds meer op dat de gematigden door de recente evoluties worden weggedrukt.

"De Israëlische vredesbeweging groeit. Elke dag zijn er vredesbetogingen in Tel Aviv en Jeruzalem. Aan de checkpoints in Jeruzalem betogen vooral de moeders van Israëlische soldaten. Regelmatig vertrekken vanuit Israël voedselkonvooien naar de Palestijnse gebieden. Er zijn ook steeds meer dienstweigeraars: vooral jongeren en reservisten die weigeren oorlog te voeren tegen de Palestijnen."

Kun je zeggen dat Sharon door te kiezen voor de militaire optie de tak waarop hij zit aan het doorzagen is?

"Dat is natuurlijk de vraag: kan Sharon nog lang op de steun van zijn eigen bevolking rekenen? Hij heeft aan zijn bevolking beloofd om het geweld onder controle te brengen, maar het enige gevolg van zijn aanpak is nog meer geweld. Het is duidelijk dat Sharon geen einde zal maken aan de spiraal van agressie. Hij heeft zich vastgereden in het geweld en zijn beleid kan enkel maar voor meer geweld zorgen. Hij zit in een infernale dynamiek. Terwijl ik dit zeg, zijn Israëlische militairen honderden Palestijnen tussen 14 en 45 jaar oud aan het arresteren en samenbrengen in verzamelcentra. Omdat ze eventueel, mogelijk, misschien een aanslag zouden kunnen plannen. Het gaat hier om razzia's waarbij mensen al hun rechten verliezen. Ik vind dat een ongelofelijk en onaanvaardbaar verhaal en hoop dat de Israëlische bevolking zich bewust is van wat Sharon momenteel aan het aanrichten is."

Ayat Akhras, een 18-jarige Palestijnse vrouw, blies zich vorige vrijdag op in een winkelcentrum in West-Jeruzalem en doodde daarbij een veiligheidsagent en een 17-jarige Israëlische. Hebt u begrip voor haar?

"Ik weet zelf niet hoe ik in zo'n situatie zou reageren. Er zijn veel jonge Palestijnen die al jaren in een oorlogssituatie leven, in steden die aan flarden werden geschoten en in vluchtelingenkampen. Ook hun grootvaders leefden waarschijnlijk al in een vluchtelingenkamp. Die uitzichtloze situatie maakt zelfmoordacties niet aanvaardbaar, wel begrijpelijk."

Jullie plannen een boycot tegen Israëlische producten. Wat moeten we ons daarbij voorstellen?

"Over enkele weken willen we de Belgische bevolking inderdaad oproepen om bepaalde Israëlische producten niet meer te kopen. We denken eraan om die oproep via alle mogelijk kanalen te lanceren: advertenties, affiches, internet. Het zal waarschijnlijk om landbouwproducten gaan. Sinaasappelen en dergelijke."

Met de briefschrijfactie vraagt het Actieplatform Palestina de Belgische regering druk uit te oefenen op Israël. Maar wat kunnen Verhofstadt en co. doen om het geweld tegen te houden?

"België en de Europese Unie moeten Israël aanmanen om het internationale recht en de VN-resoluties inzake Palestina na te leven. Belangrijk is ook dat een land als België geen wapendeals meer met Israël sluit. In februari 2001 - de tweede intifada was toen al volop aan de gang - kocht de Belgische regering 20 geavanceerde trainingssystemen voor straaljagers. Verder vragen wij de Europese Unie om het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Israël onmiddellijk op te zeggen. Dat verdrag geeft Israël het recht om goedkoop producten naar Europa uit te voeren. Een van de voorwaarden is wel dat Israël de mensenrechten respecteert en dat is nu duidelijk niet meer het geval."

Ondanks alles krijgt Israël nog steeds het krediet van de Verenigde Staten en andere westerse landen. Hoe komt dat?

"Het valt op dat Israël, net als de Verenigde Staten, zijn militair optreden verkoopt als een strijd tegen het terrorisme. Sinds 11 september is dat blijkbaar een dekmantel waaronder heel veel kan. Het is blijkbaar een vrijgeleide om een land binnen te vallen en de mensenrechten niet meer respecteren."

Afgelopen weekend waren er aanslagen tegen synagogen in Brussel en in Frankrijk. Zal het geweld in het Midden-Oosten opnieuw overwaaien naar de rest van de wereld?

"Wat er gebeurde in de synagogen, is niet aanvaardbaar en zal ook niet leiden tot de oplossing. Polariseren is geen oplossing. Maar vanwege de onverzettelijke houding van Israël kun je onmogelijk verhinderen dat mensen hun boosheid op een extreme manier uiten."

Koen Vidal

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234