Zondag 09/05/2021

'Zelfmoord is een heel natuurlijke gedachte'

Exclusief interview met grunge-icoon Chris Cornell

Chris Cornell is bij leven al een legende. Als aanvoerder van Soundgarden was hij, naast Kurt Cobain en Eddie Vedder, een van de iconen uit de grunge, later voerde hij samen met drie vierden van Rage Against The Machine het al even populaire Audioslave aan. Tussendoor werden zijn songs gecoverd door zowel Johnny Cash als Paul Anka en leverde hij met 'You Know My Name' de themasong voor de jongste James Bondfilm, wat hem de grootste hit uit zijn carrière opleverde. 'De vrijheid die ik nu ervaar is ronduit onbetaalbaar.'

DOOR BART STEENHAUT

Cornell (43) heeft niet meteen de reputatie een opgewekte man te zijn, maar vandaag is hij opvallend goed geluimd. De Amerikaanse zanger - eigenlijk heet hij Christopher Boyle - komt net van het podium af. Terwijl het gesprek de voorbije uren ettelijke keren werd uitgesteld en uiteindelijk zelfs afgeblazen, wil hij nu plots wel praten en steekt het niet op een kwartiertje meer of minder.

Dat komt goed uit, want hij heeft flink wat te vertellen. Over 'No Such Thing' bijvoorbeeld, een van de opvallendste songs op de nieuwe cd Carry On, waarin hij openlijk de stompzinnige Amerikaanse mentaliteit op de korrel neemt. "In de VS weet niemand wat er in de rest van de wereld gebeurt en het interesseert hen ook niet. Ze kijken alleen naar Amerikaanse films en luisteren uitsluitend naar muziek van Amerikaanse groepen. Die houding is zo arrogant dat het me niet verbaast dat er zelfmoordcommando's bereid zijn zichzelf op te blazen als ze daar wat yanks mee kunnen treffen.

"Kijk: zelfmoord is een gedachte die iedereen wel eens overvalt. Mij ook. En het besef dat je de macht hebt om jezelf het leven te benemen, is iets waar je als mens mee moet leren omgaan. Maar iemand anders het hoekje om helpen en daar bovendien je laatste daad van maken, is wel heel extreem. Er moet al iets grondig mis zijn voor je jezelf zover drijft.

"De volgende Amerikaanse president zal flink uit de hoek moeten komen om dat extremisme uit de wereld te helpen, want Bush heeft veel kwaad bloed gezet in de rest van de wereld. Alleen: de meeste Amerikanen beséffen dat niet eens."

Voelt het anders aan wanneer je je niet kunt verschuilen achter een groep en enkel je eigen naam op de hoes staat afgedrukt?

"Het enige verschil is de perceptie van het publiek. Bij Soundgarden en daarvoor nog Temple Of The Dog droeg ik ook de meeste nummers aan, dus in die zin zijn er nauwelijks verschillen. Nine Inch Nails of de Foo Fighters beschouw ik ondanks de groepsnaam ook als verkapte soloprojecten. In beide gevallen worden de songs door één man aangeleverd en doen de andere muzikanten weinig meer dan zijn ideeën zo goed mogelijk uitvoeren. In mijn geval moeten de mensen nog een beetje wennen aan het idee. Maar ze zullen wel bijdraaien."

Acht jaar geleden heb je al eens een plaat in je eentje gemaakt, maar Euphoria Morning kon - qua verkoop tenminste - niet tippen aan het succes van Soundgarden of Audioslave.

"Dat is waar, maar niettemin zie ik het als een bevrijding om niet meer binnen het idioom van een groep te moeten functioneren. Als ik schrijf, hoef ik geen rekening te houden met de parameters waar je in een band sowieso mee te maken hebt. Elk nummer moet drums hebben, of de drummer loopt te mokken. En in elke song hoort een gitaarsolo thuis, want je bent nu eenmaal een rockgroep. Om diezelfde reden zijn synthesizers uit den boze, want dat staat zogenaamd niet cool. Op den duur kun je geen kant meer uit, lig je met handen en voeten aan die beperkingen gebonden."

Je hebt het nu vooral over Audioslave, neem ik aan?

"Ja. Dat is ook de reden waarom ik uiteindelijk ben opgestapt. Er was te weinig ruimte voor evolutie en daarnaast week mijn visie over hoe het filosofisch en zakelijk met de groep verder moest, steeds verder af van die van de rest. Kijk: bij Soundgarden hebben we destijds ook opofferingen moeten doen om met elkaar op te kunnen schieten, maar die inspanningen waren de moeite waard. Vanaf Superunknown hebben we ook het lef gehad om te experimenteren. Op die plaat staat zelfs een nummer, 'Half', waar ik niet eens op te horen ben. Toen begon de drummer plots gitaar te spelen en de bassist te zingen.

"Alleen: Soundgarden was een uitzondering wat dat betreft. De meeste bands hadden het lef niet om buiten de lijntjes te kleuren. Beetje triest, eigenlijk. Sinds ik solo ben, is mijn vrijheid er alleen maar groter op geworden. Als ik nu zin heb om met strijkers te werken, hoef ik dat tegenover niemand te verantwoorden."

Uit ons vorige gesprek heb ik onthouden dat je nog steeds met veel genegenheid over Soundgarden praat en nu valt het me weer op. Bestaat de kans dat de groep vroeg of laat weer herenigd wordt?

"Nee. De motivatie om gesplit te blijven is veel groter dan het verlangen om weer samen op tournee te gaan. Down on the Upside, de laatste cd, wordt door iedereen in de band als onze beste beschouwt. We zijn op ons hoogtepunt uit elkaar gegaan. Voor we slechte platen begonnen te maken en voor we elkaar het licht in de ogen niet meer gunden."

Niettemin: al aanbiedingen gehad?

"Natuurlijk. Maar ik kan geen enkele reden verzinnen om Soundgarden nieuw leven in te blazen. Geld is alleszins geen drijfveer. Ik wil de geschiedenis van de groep en de herinnering eraan koste wat het kost intact houden."

Je solorepertoire vertoont meer verwantschap met het werk van Elvis Costello dan met de grunge van Soundgarden.

"Ik ben een grote Costellofan, dus dat beschouw ik als een compliment. Maar zelfs in songs als 'Fell on Black Days' en 'Black Hole Sun' hoorde je die invloed al doorschemeren. Dat zou je met een beetje goede wil singer-songwriternummers kunnen noemen. Tot daarvoor hadden we eigenlijk alleen hele donkere, agressieve rockplaten gemaakt, maar op den duur begon ik me toch af te vragen waarom al die grungebands uit Seattle zoveel aandacht kregen in de media. Kwam dat omdat we met zoveel waren, of had het toch met talent te maken? Hoeveel songwriters zouden er overeind blijven als de hype was overgewaaid? Dat waren de vragen die me bezig hielden toen."

Heb je er intussen een antwoord op gevonden?

"Ik denk dat we dat uiteindelijk zelf gegeven hebben toen we Superunknown uitbrachten. Tot dan toe waren we een band die het naar indienormen heel goed deed, maar in vergelijking met de middle-of-the-roadrockbands toch niet echt indruk maakte. Van Bad Motor Finger hadden we in de VS een miljoen exemplaren verkocht. Respectabel, maar niet geweldig.

"Ik was ook heel nerveus in die periode, leefde voortdurend in angst omdat ik dacht dat we never-have-beens zouden worden. Met Superunkown hebben we bewezen dat we een verschil konden maken. Dus toen is de vrees om vergeten te worden weggeëbd."

Jij bent al een tijdje afgekickt en eerlijk gezegd zie je er niet alleen gezonder uit maar ook gelukkiger. Voel je je een ander mens dan tien jaar geleden?

"Ja. Er zijn uiteraard dagen dat ik met meer zelfvertrouwen in het leven sta dan andere, maar over het algemeen zit ik goed in mijn vel. Ik heb vooral geleerd dat niets zo zinloos is dan je zorgen maken. Pure energieverspilling, zeker in mijn geval. Ik doe wat ik graag doe, heb daar een carrière in uitgebouwd en wist daar op de koop toe wel wat in te bereiken. Zelfs als ik morgen geen plaat meer verkoop of mijn stem verlies, kan niemand me dat nog afnemen."

Johnny Cash heeft op een van zijn American-platen een cover van 'Rusty Cage' opgenomen. Wat vind je van zijn uitvoering?

"Het is zonder twijfel een van de hoogtepunten uit mijn carrière. Rick Rubin had me vier jaar eerder al eens gevraagd om een nieuw arrangement voor dat nummer te schrijven, zodat hij het aan Johnny Cash kon aanbieden. Alleen wist ik bij God niet hoe ik daaraan moest beginnen. Meer nog: ik vond het een onnozel idee.

"Dus toen heeft Rubin er iemand anders op gezet. En pas toen ik het resultaat hoorde, snapte ik wat hij voor ogen had: het kwam er gewoon op aan om de muziek te vertimmeren tot ze leek op eender welke andere Johnny Cashsong en hem daar de tekst van 'Rusty Cage' overheen te laten zingen. Al blijf ik het een fijn compliment vinden."

Je behoort inmiddels ook tot het selecte gezelschap dat een song voor een James Bondfilm heeft mogen schrijven. Had je voordien affiniteit met het personage?

"Ik hield wel van de films, ja. Zeker die waarin Sean Connery de hoofdrol vertolkte. Maar toen ik het nummer schreef, was het gewoon een song voor mijn volgende plaat. Pas toen er interesse was om het in de film te gebruiken, hebben we het met de films in het achterhoofd opgenomen.

"Inmiddels is Casino Royale uit op dvd en ik vind het cool om daar met de kinderen naar te kijken. Niet alleen omdat het de beste Bond in jaren is, maar ook omdat er een liedje van papa langskomt. Daar heb ik thuis enorm mee gescoord, hoor. Bond was bovendien iets speciaals omdat de muziek daar zo innig met het verhaal verweven is."

Op je nieuwe plaat staat een cover van 'Billie Jean', terwijl ik me niet kan voorstellen dat je ooit iets met Michael Jackson hebt gehad.

"Nee, helemaal niet zelfs. In de eerste helft van de jaren tachtig heerste er een verhitte tweestrijd tussen Michael Jackson en Prince. Je moest partij kiezen, want het was toen ondenkbaar dat je de twee goed kon vinden. Ik zat in het Princekamp. (lacht)

"Het idee om iets van Jackson op te nemen sprak me vooral aan omdat het zo absurd was, zo ver van mijn eigen leefwereld stond. Ik vond het een uitdaging om er iets goeds van te maken en tegelijk geeft het ook aan dat ik meer dan één kaart in mijn mouw heb zitten."

Ik heb de indruk dat je nog het liefst van al weg zou willen uit het metalmilieu.

"Dat is waar. Ik heb Soundgarden nooit als een metalband gezien, maar we zijn het per ongeluk wel geworden. Omdat veel songs op riffs gebaseerd waren en we op zoek waren naar een geluid tussen punk en Led Zeppelin. Begrijp me niet verkeerd: ik put er veel voldoening uit om harde, agressieve rock te maken. Maar daarnaast moet er ook ruimte zijn voor iets akoestisch. The Beatles blijven toch een voorbeeld wat dat betreft. Die lieten zich niet vastpinnen op één genre, schreven naast ballads als 'Yesterday' net zo goed rocksongs als 'Helter Skelter' en schaamden zich er zelfs niet voor om een uit de hand gelopen grap als 'Yellow Submarine' op te nemen. Dat is de richting die ik uit wil, zelfs als mijn muziek daarmee buiten de vastgeroeste formats van de radio's valt. Het ergste wat je als artiest kan overkomen, is dat je jezelf uit opportunisme in een hokje stopt."

Vrijdag staat Chris Cornell om 20.25 uur op de mainstage van Pukkelpop.

Carry On is uit bij Interscope.

Bij Soundgarden is de motivatie om gesplit te blijven veel groter dan het verlangen om weer samen op tournee te gaan

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234