Maandag 26/07/2021

Zeldzame moed en schoonheid

Het concert van saxofonist Charles Lloyd met de Griekse zangeres Maria Farantouri, vorig jaar in Athene, staat op dubbel-cd. Het is een van die releases die je niet mag missen, van een zeldzame moed en schoonheid.

Op papier is het een onmogelijke combinatie. Farantouri (63) is een leerlinge van Mikis Theodorakis en was tijdens het kolonelsregime in Griekenland (1967-1974) een van de krachtigste oppositiestemmen in het culturele veld. Op YouTube kun je indrukwekkende en ontroerende fragmenten vinden van haar vroege optredens, onder meer met Theodorakis. Net zoals haar leermeester steunt Farantouri op oude Griekse en Byzantijnse muzikale tradities.

Improvisatie speelt daarin een belangrijke rol, maar het is toch een heel andere wereld dan de Afro-Amerikaanse jazz waarin Charles Lloyd (73) groot werd. Als tenorsaxofonist is Lloyd een erfgenaam van zowel Lester Young (de fluwelen toon, het dansante ritme) als John Coltrane (de harmonische rijkdom en virtuositeit). Jazz en oud-Griekse tradities, die werelden versmelt je niet zomaar. Zeker als je beseft dat het huidige kwartet van Lloyd meer open en onthecht speelt dan ooit, wat te maken heeft met de aanwezigheid van Jason Moran aan de piano, een van de slimste leerlingen van wijlen Andrew Hill - en dat hoor je.

Maar de samenwerking was geen onbezonnen folie, noch een door een producer opgelegd project. Het helpt dat Charles Lloyd graag trage ballades speelt. Dat spoort met het tempo van de meeste songs uit Farantouri's repertoire. Lloyd heeft ook een warme sound die perfect aansluit bij de donkere stem van de zangeres. En in de loop der jaren is Lloyd - vroeger niet vies van commercieel opportunisme - veel contemplatiever en filosofischer geworden. Al kan er ook nog een glimlach af, getuige bijvoorbeeld deze mijmering: "Where would the modern world be without Socrates, Plato, Aristotle, Pythagoras, Iknitos, Kalikrates, Hippocrates and all the cats?"

Zo werkt deze samenwerking ook: het kwartet van Lloyd voegt swing en elasticiteit toe aan Griekse en Byzantijnse liederen, Farantouri gunt hen de vrijheid maar loodst ze geregeld weer binnen de lijnen. Dat heen en weer is formidabel, vooral te horen in de driedelige 'Greek Suite', de rode draad in het programma. Een absoluut hoogtepunt is Theodorakis' 'Messa stous paradissious kipous'. Op zulke momenten voel je dat beide tradities ergens een gemeenschappelijk aanknopingspunt hebben, een link die je niet kon vermoeden. Veel van die magie is het werk van arrangeur en tweede pianist Taris Farazis, ere wie ere toekomt.

Zoveel moois doet verlangen naar meer. In november staan Lloyd en Farantouri opnieuw samen op het podium, maar helaas is dat voorlopig alleen in Duitsland en Griekenland. Volgend jaar moet je er zelfs voor naar Californië. Maar hopelijk groeit na de cd-release nu ook hier de belangstelling bij onze concertprogrammatoren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234