Maandag 25/01/2021

Zegsmannen

Ik hou van woordvoerders. Dat klinkt een beetje raar voor een journalist, want woordvoerders heten blinkende, van modieuze kapsels voorziene pr-machines te zijn die op commando marketingpraat uitkramen, maar ik draag ze een warm hart toe. Ik kom er vrijwel dagelijks mee in contact en geloof me, het is een ondergewaardeerde, soms zelfs een hondenstiel.

Sommige woordvoerders hebben het goed voor elkaar. Ze komen zo vaak in de media dat u ze bij een toevallige ontmoeting op café hartelijk bij de voornaam zou begroeten. Bij files duiken steevast Hajo Beeckman (Vlaams Verkeerscentrum), Marc Van Damme (VAB) of Danny Smagghe (Touring) op. Betreft het wegenwerken, dan wordt Anton De Coster van Wegen en Verkeer bij nacht en ontij gesommeerd naar de werf in kwestie, om tegen die achtergrond de nodige mededelingen te doen. En als er problemen zijn op de luchthaven van Zaventem, pardon, Brussels Airport, ziet u geheid Jan Van der Cruysse op uw scherm, die de vertragingen overloopt en meestal ook oproept om niet naar zijn luchthaven te komen.

Minder benijdenswaardig vergaat het zij die in het spoorvervoer actief zijn. Men denke aan de heren Jochem Goovaerts en Frédéric Petit, respectievelijk van NMBS en Infrabel. Goeie jongens, die twee, maar wat krijgen ze het te verduren. Zowat elke week worden ze wel ergens te lande een willekeurige treinberm ingesleurd om aldaar voor de camera uit te leggen hoe het komt dat de halve bevolking niet thuis raakt die avond. Of om te verklaren waarom een kauwgom op het spoor in Oostende het treinverkeer in Luxemburg ontregeld heeft. Goovaerts heeft het intussen voor bekeken gehouden, en geef hem eens ongelijk.

Maar het kan nog erger. Er zijn woordvoerders die het onverdedigbare moeten verdedigen. Herinnert u zich nog Jürgen Mettepenningen? Juist, de woordvoerder van aartsbisschop André Léonard. Dat moet verdorie niet plezant zijn geweest. Werd meermaals per week uit zijn bed gebeld om de talrijke uitspraken van de monseigneur uit te leggen, te nuanceren of soms ook gewoon tegen te spreken. Pianist zijn voor iemand anders' compositie, het is de essentie van het woordvoerderschap. En geschoten wordt er. Hoe lang hou je zoiets vol? Mettepenningen hield het al na enkele maanden voor bekeken, onder andere "uit gebrek aan vertrouwen".

En dan denk ik nog niet aan de woordvoerder van Electrabel. De boodschap brengen die niemand begrijpt, hoe begin je daaraan? Een evidente boodschap brengen is makkelijk, maar het publiek tegen de haren in strijken? Een vakman die dán nog overeind blijft. Alleen jammer dat het via een mededeling moest, zo is het natuurlijk gemakkelijk. Mettepenningen kwam er tenminste nog voor uit zijn bed.

Ons respect verdienen tot slot de woordvoerders van politici. Journalisten kennen hen en spreken hen aan bij de voornaam, maar bij het grote publiek zijn het nobele onbekenden. Ze slapen even weinig of minder dan hun baas en moeten jongleren tussen de grillen van de gestresste politicus en de vragen van het ongeduldige persvee. In die zin zijn ze best invloedrijk, ze beslissen mee waar en wanneer de excellentie spreekt. En dus houd je maar best een goed contact.

Een woordvoerder zei me ooit, na afloop van een live-interview: "Het was schitterend. Werkelijk een schitterend gesprek van de minister, een sans-fautes. Alleen uw vragen trokken op niks." De brave man kon natuurlijk best een punt hebben, maar ik heb het toch maar opgevat als een compliment.

De relatie is dus heel direct en kan soms best gespannen zijn. Anderzijds levert een goede relatie met zo'n man of vrouw je soms een primeur op, of de komst van de betrokken politicus naar je studio op een cruciaal moment. Ja, dat lijkt op een koehandel en ja, daar schuilt enig mercantiel gevaar in. Maar het is een typisch Wetstratees evenwichtsspel, dat in mijn nog jonge ogen meestal correct wordt gespeeld. Al kan ik me daar schromelijk in vergissen.

Joris Van de Kerkhof, onze uitstekende correspondent in Nederland, wreef zich trouwens de ogen uit toen hij zag hoe makkelijk het contact met de kabinetten was, en hoe ministers vlot aanspreekbaar zijn in dit land. Dat is in Nederland ondenkbaar. Woordvoerders heten daar trouwens 'persvoorlichters', het woord alleen al voorspelt niet veel goeds.

Neen, dan liever het Belgische systeem, ook al moeten ze er hun slaap voor laten. Een pluim voor alle woordvoerders te lande, hun aanspreekbaarheid is een zegen. Behalve dan Electrabel.

De volgende keer dat u een minister ziet glunderen of zweten, denk dus aan de man of vrouw erachter. Komt niet in beeld, heeft amper geslapen want moest nog een speech schrijven, en de kans is groot dat wij hem om zes uur die ochtend uit zijn bed hebben gebeld.

Een hondenstiel, zeg ik u.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234