Woensdag 24/04/2019

Miss België

Zeg niet te snel 'arm Vlaanderen': toch geen 'stortvloed' aan racistische reacties na Miss België-verkiezing?

Werd Miss België Angeline Flor Pua afgelopen weekend daadwerkelijk "bedolven" onder racistische commentaren? Beeld BELGA

Arm Vlaanderen? Het lijkt er, toch afgelopen weekend, niet echt op. Zo zou de nieuwe Miss België Angeline Flor Pua, van oorsprong Filipijnse, veelvuldig zijn zwartgemaakt omwille van haar afkomst. In werkelijkheid lijkt vooral de angst voor racisme voor een storm op sociale media te hebben gezorgd.

Het “regende” xenofobe reacties na de verkiezing van Miss België Flor Pua. De van oorsprong Filipijnse zou afgelopen weekend “bedolven” zijn onder racistische commentaren. Gelijkekansencentrum Unia sprak van een nieuw dieptepunt, terwijl organisator Darline Devos verzekerde dat zij wel degelijk de Belgische nationaliteit bezit. Maar van die stortvloed valt na een uitgebreide zoektocht op Twitter weinig te merken. Wie alle tweets over #missbelgium of #missbelgië bekijkt, vindt ‘slechts’ enkele beledigende reacties.

Andere thema’s leveren zaterdagavond ogenschijnlijk meer boze tweets op. Zo maken tientallen Franstalige Belgen zich druk over het feit dat opnieuw een Vlaamse tot Miss Belgium werd verkozen. Aan het begin van de ceremonie reageren verschillende gebruikers dan weer met hoofdschudden op de aanwezigheid in de jury van voetbalanalist Gilles De Bilde, die in 2011 werd veroordeeld voor huiselijk geweld. Van racistische reacties is op dat moment (nog) geen sprake.

Megafoon

Wel geven verschillende Twitter-gebruikers aan dat ze zich zorgen maken. Vrijwel meteen plaatsen verschillende jongeren berichten waarin zij waarschuwen voor racisme en voorspellen dat Flor Pua aangesproken zal worden op haar uiterlijk. Er duiken op dat moment enkele haatdragende boodschappen op, die nu vrijwel allemaal zijn verwijderd of onzichtbaar zijn gemaakt. Jurist en opiniemaker Matthias Dobbelaere-Welvaert stuit op deze berichten als hij zaterdagavond in zijn zetel ploft.

“Ik werd geconfronteerd met de ene na de andere bedenkelijke reactie”, vertelt Dobbelaere-Welvaert. Die varieerden van “Dit kan toch niet, het is toch Miss BELGIË” (waarbij de kapitalen lijken te verwijzen naar de roots van Flor Pua, RA/FE) tot “Hopelijk hebben ze gecheckt of het geen ladyboy is”. Dobbelaere-Welvaert selecteert een dertigtal reacties en maakt er screenshots van. Hij zet er acht als collage online. “Arm Vlaanderen”, schrijft hij erbij.

Uiteindelijk wordt zijn tweet meer dan 200 keer gedeeld. “Op zich is het goed dat een tweet die racisme veroordeelt snel wordt gedeeld.” Zijn megafoon wordt op dat moment vooral versterkt door tieners. Het wordt op een bepaald moment zelfs bitsig wanneer een gebruiker een jonge vrouw achter de racistische praat bestookt met nieuwe screenshots. Daarin valt te zien hoe haar werkgever op de hoogte wordt gebracht van die tweet. “Zoiets gaat er ver over”, zegt Dobbelaere-Welvaert.

Ruggengraat

De angst voor racisme lijkt op dat moment te hebben gezorgd voor een grote hoeveelheid steuntweets. Er verschijnen verschillende artikels over de racistische reacties. Ook prominente politici spreken zich uit. “Trots op miss met Aziatische roots”, schrijft staatssecretaris Zuhal Demir (N-VA). Vlaams minister Sven Gatz (Open Vld) zegt “gedegouteerd” te zijn en wil de “ruggengraat van dit racisme breken”.

Nobele voornemens, maar wel gebaseerd op een klein aantal problematische berichten op Twitter en Facebook. Op de officiële Facebook-pagina van Miss Belgium staan, naast veel steunbetuigingen, enkele xenofobe berichten. Bij HLN.be, dat verschillende artikels over de verkiezing bracht, lopen er in het algemeen weinig reacties binnen. Het aantal racistische commentaren zou zich beperken tot een handvol.

Verschillende twitteraars, vooral uit de conservatieve hoek, wijzen daar op en stellen dat zij nauwelijks racistische reacties hebben gevonden. “Angeline is helemaal niet 'bedolven'”, meldt 'de Eerlijke Socialist'. Ook journalist en voormalig hoofdredacteur van P-Magazine Jeroen Denaeghel nuanceert. “Elke racistische reactie is er een te veel, maar media moeten stoppen met het gedrag van enkele marginalen op te pompen tot een zaak van staatsbelang. Tien racistische reacties, meer telde ik er niet.”

Het heeft er alle schijn van dat Denaeghel gelijk heeft. Juist die vaststelling roept vragen op over wat er precies is gebeurd. Zou het kunnen dat Vlaamse socialemediagebruikers en de traditionele media na de storm rond VRT-medewerker Jihad Van Puymbroeck, die vorige week getroffen werd door veel kwetsende berichten, gevoeliger zijn geworden? “Zo’n incident leidt tot meer aandacht en een grotere gevoeligheid voor zulke uitlatingen”, zegt sociaal psycholoog Alain Van Hiel (UGent). “Als de klassieke media het oppikken, wordt het sowieso een issue, hoe groot de problematiek ook is. Er lijkt hier sprake, en natuurlijk is elke racistische tweet er een te veel, van een beetje een overreactie.”

Zonder problemen

Miss België-organisator Devos was aanvankelijk niet op de hoogte van de berichtgeving over de racistische reacties. Als ze zondagmiddag, na een fotoshoot op het strand van De Panne, een telefoontje krijgt van een VRT-redacteur, valt ze uit de lucht. “Maar waarop moet ik dan reageren?”, vraagt ze. Devos geeft nu aan dat ze geen flauw benul had waar de vraag over ging. “Ik was net zo blij dat deze editie zonder problemen leek te zijn verlopen.”

Vorig jaar, toen duidelijk werd dat de net verkozen Miss België Romanie Schotte bij een Instagram-foto van een zwarte man een emoji van een “lachend kakske” had geplaatst en beticht werd van racisme, kreeg Devos meteen een seintje van haar medewerkers. “Ik werk met een aantal vrijwilligers die onze sociale media beheren. Zodra een situatie dreigt te ontaarden, contacteren zij mij. Dat is dit weekend niet gebeurd.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.