Woensdag 23/10/2019

Zeg niet koffertje, maar rigide

Lang voordat zijn naam synoniem werd voor kleren en handtassen, werd Louis Vuitton bekend in de kofferindustrie. En mocht hij in de eerste plaats geen goeie schrijnwerker geweest zijn, dan zou het gemonogramde imperium waarschijnlijk niet eens bestaan.

Schrijnwerker Jean-François bekijkt de Roland Garros-trofee die in juni in de handen van weer een nieuwe (of alweer dezelfde?) tennisgod zal belanden. Niet de echte, maar een exacte replica in 3D-mousse. Daarnaast liggen de aantekeningen voor de met leder overtrokken Louis Vuitton-koffer die hij eromheen zal bouwen. "Alles hier moet juist zijn, anders loopt het proces elders fout."

Dat zal niet gebeuren, want in dit atelier zijn speciale bestellingen de gewoonte. Elk houten voorwerp van het luxemerk - des rigides - wordt hier in de buurt van Parijs, in Asnières-sur-Seine, gemaakt. En dat al sinds 1859.

Het is geen opvallende werkplek: zelfs de taxichauffeur blijkt niet te weten dat in de Rue Louis Vuitton wel degelijk het eerste atelier én de grote art-nouveauvilla van generaties Vuittons verstopt gaan achter een groene poort. Het straatbordje eert de eerste Vuitton als malletier, koffermaker. Want lang voordat er sprake was van prêt-à-porterkleren (die kwamen pas in de nineties) en Speedy-handtassen, was Louis Vuitton een luxemerk waarmee frequente reizigers zich onderscheidden.

Toen Louis zijn bedrijf oprichtte in 1854 was de transportwereld niet te vergelijken met die van vandaag. Treinvervoer stond in zijn kinderschoenen, er waren geen wagens. Vervoer ging per paard, kar en boot. Wie zijn spullen ongehavend wilde houden, pakte ze maar best goed in dus. In dat licht is het niet gek dat Vuitton, die op zijn veertiende in 1835 het ouderlijke huis in de Jurastreek verliet, bij een Parijse dozenmaker belandde die voor de rijken inpakte. Vuitton zou die transportverpakkingen later op punt stellen: geen dozen maar beklede kisten. Die hadden vroeger vaak een afgerond deksel zodat water eraf zou glijden. Vuitton overtrok de zijne met zelfgemaakt, waterdicht canvas, zo kon hij platte koffers maken die makkelijker te stapelen waren. Al snel voorzag hij ook keizerin Eugénie, de vrouw van Napoleon III, en haar entourage van koffers. In 1859 opende het atelier en in 1867 patenteerde hij zijn koffer.

Wes Anderson

De Vuittons speelden in op allerhande reisnoden. In die tijd was kledij veel omvangrijker. Gigantische onderrokken, crinolines, moesten ook mee. Zo adverteerden de Vuittons bijvoorbeeld de kleerkastkoffer, die je, eens ingepakt, als echte kast kon gebruiken. De start van het merk viel ook samen met de hoogdagen van de eerste wereldexpo's en van de Europese expedities richting Afrika en Azië. Het verklaart decadente klassiekers zoals de kantoorkoffer, met een heel bureau in, en avontuurlijke attributen zoals het veldbedkoffertje en zelfs een douchecabine. Wie The Darjeeling Limited van Wes Anderson uit 2007 zag, herinnert zich misschien nog de prachtige bagage van de broers. Die koffers - allemaal rigides - vatten mooi samen wat hier al anderhalve eeuw gemaakt wordt.

Er zijn wereldwijd enkele studio's maar de productie van deze rigides gebeurt alleen in Asnières-sur-Seine. Schrijnwerker Jean-François (zijn naam staat in sierletters op zijn schort te lezen) legt uit hoe de typische kisten in elkaar zitten. Het hout voor de skeletstructuur - le fut - dat in grote planken om hem heen ligt, is een multiplex gemaakt van okoumé, een lichte maar sterke houtsoort uit het Afrikaanse Gabon. Die wordt voor grotere stukken gebruikt. "Voor kleinere kistjes en voor het binnenwerk gebruiken we populier uit Centraal-Frankrijk. Het hout dat je aan de buitenkant kunt zien, is beukenhout. Dat veroudert mooier." Als hij en de andere houtbewerkers, ze zijn met vier, de houtstructuren klaar hebben, gaan die naar boven waar ze nog door tientallen handen passeren. Iedereen buigt zich over een deel van het proces en het tempo ligt hoog: spijkers zetten, binnenbekleding maken, manden vlechten of vijsjes draaien.

Orders in Asnières kun je in twee categorieën opdelen. Er zijn de standaardbestellingen waarbij klanten enkele aanpassingen kunnen doorvoeren; of ze nu twee dan wel vijf vakjes willen, of ze zwarte metallic en gouden buitenbekleding of een snoeproze binnenbekleding willen. Dan zijn er de special orders. "Rond alles wat enigzins vervoerbaar is, kunnen we een koffer maken", klinkt het. Van juwelenkisten en kistjes voor champagneglazen, melktanden, PlayStations en zelfs kantoorkoffers met zonnepaneel en laptop. De foto's hangen in de ateliers. "Best vooruitstrevend voor zijn tijd hoor", klinkt het over zo'n koffer (mét LV-patroon) voor een zonnepaneel uit de jaren 90.

Hoeveel kisten er exact gemaakt worden, wil niemand kwijt. "Het wordt niet bijgehouden..." Maar qua speciale bestellingen zijn het er zo'n driehonderd per jaar. Die worden overzien door Patrick-Louis Vuitton, de vijfde generatie, die zelf meer dan dertig jaar op het terrein woonde. Zijn grootmoeder liet hem eerst als schrijnwerker werken, alvorens hij afdelingshoofd werd.

Groetjes uit Antwerpen

Vandaag worden er natuurlijk minder koffers gemaakt - het stockagebos aan de overkant van de straat is al lang gekapt - maar er blijft voldoende werk voor het team. Dat heeft ook te maken met de huidige prêt-à-porterontwerpers die nog koffers bestellen. Er is de Petite Malle, een miniatuurkoffertje en it-bag uit 2014 van ontwerper Nicolas Ghesquière en ook Kim Jones (die de mannenlijn maakt) is er gek van. In het atelier werd een echte (I kid you not) boombox afgewerkt en volgend seizoen is er een koffer in samenwerking met streetwearlabel Supreme (hiervan lekte onlangs het prijskaartje uit: bijna 65.000 euro).

Op Jean-François' werkblad staan groetjes uit de hele wereld gekribbeld van klanten die langskwamen, ook "Uit Antwerpen" van ene Elodie. Haar droom voor een koffertje kwam uit, wij zijn vooral benieuwd naar wie die Roland Garros-trofee in handen zal krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234