Vrijdag 19/08/2022

AnalyseMeyrem Almaci

‘Ze neemt de vlucht vooruit’: haar gezin is niet de enige reden waarom Meyrem Almaci afzwaait als voorzitter van Groen

Meyrem Almaci tijdens de persconferentie:  'Ik ben niet onmisbaar.' Beeld Tim Dirven
Meyrem Almaci tijdens de persconferentie: 'Ik ben niet onmisbaar.'Beeld Tim Dirven

Na acht jaar als partijvoorzitter van Groen geeft Meyrem Almaci het stokje door. Om meer bij haar familie te kunnen zijn, zegt ze. Maar ook omdat de partijtop haar duidelijk had gemaakt dat het tijd was om op te stappen.

Stavros Kelepouris en Jeroen Van Horenbeek

Nog geen week nadat Groen de verlenging van twee kerncentrales moest slikken, kondigt voorzitster Meyrem Almaci het einde van haar mandaat aan. Na acht jaar voorzitterschap vertrekt ze op een moment dat de partij in zwaar weer verkeert. Ondanks federale regeringsdeelname hebben de groenen moeite om zich op de kaart te zetten. Zeker nu hun belangrijkste eis in het regeerakkoord, de kernuitstap, op de lange baan is geschoven.

De rek was eruit, zegt Almaci zelf. In de eerste plaats voor haar persoonlijk. Na twaalf jaar als fractievoorzitter en daarna als partijvoorzitster wil ze meer tijd maken voor haar kinderen en familie. “Voor mijn gezin was het goede moment eerder gisteren dan vandaag.”

Maar Almaci had ook de conclusie getrokken dat het voor haar binnen de partij einde verhaal was. “Ik ben niet onmisbaar,” zegt ze zelf. “Ze neemt de vlucht vooruit”, klinkt het bij een parlementslid. Er zat sleet op de formule, de steun voor haar voorzitterschap brokkelde af. Binnen de partij is iedereen het erover eens dat Almaci de groenen weer op de kaart gezet heeft, maar ook dat ze het steeds moeilijker had om de partij nog fris uit de hoek te laten komen.

Geen groene golf

Onder haar bewind boekten de groenen electoraal vooruitgang, maar de verhoopte groene golf bleef uit bij de verkiezingen van 2019. Tot de frustratie van velen in de partij die vonden dat Almaci en goudhaantje Kristof Calvo te veel zichzelf hadden uitgespeeld. Zij kregen ook het verwijt dat de partij door hen te vol op het klimaatorgel was gegaan.

De partij belandde na een lange formatie uiteindelijk wel in de federale regering, voor het eerst in zowat twintig jaar. Maar al snel werd het feestgedruis overstemd door interne hommeles. Bij de ministerkeuze valt Calvo uit de boot, Almaci schuift Tinne Van der Straeten en Petra De Sutter naar voren.

Het is een nacht die diepe wonden slaat in de groene gelederen. De groep rond Kristof Calvo – met onder meer Wouter De Vriendt en Jessika Soors – is ziedend. De voorzitster krijgt de wind van voren. Off the record zijn de commentaren van sommige partijgenoten ronduit vernietigend. “Ze verdeelt de partij. Zo kan het niet meer.” “De interne tegenstellingen zijn ontploft.” “Meyrem is de teugels kwijt als voorzitter.”

Het ministerdrama is een van de oorzaken voor Almaci’s vertrek. “Het heeft daarna erg lang geduurd voor de rangen gesloten waren. De algemene analyse was dat er nood was aan vernieuwing,” zegt een partijbron.

Eigen beslissing?

Hoezeer Almaci haar vertrek ook als een persoonlijke keuze duidt, de partijtop heeft haar ook vriendelijk maar kordaat naar de exit begeleid. Al in de zomer van 2021 liet Almaci intern verstaan dat ze de rit niet zou uitdoen. Maar de voorbije maanden kreeg Almaci ook in de partij de boodschap: het is tijd om plaats te ruimen.

Er waren peilingen bij de parlementairen. Er waren mailtjes van lokale afdelingen. Er waren vergaderingen met de partijtop. Volgens een insider sijpelde het besef van het nakende einde maar traag in bij Almaci, al circuleren erg uiteenlopende versies van het verhaal. Al naargelang de bron heeft Almaci er zelf een einde aan gebreid, of is ze door de partij de uitgang gewezen. Bovendien is het een feit dat Almaci zeker ook nog medestanders had, die haar net vroegen om te blijven.

“Dat anderen mij naar buiten geduwd hebben, klopt gewoon niet. Ik beslis daar zelf over, en mijn beslissing was al lang genomen voor anderen me zogezegd van alles duidelijk hebben gemaakt. Er waren evengoed mensen die vonden dat ik nog absoluut nodig was. Ik vind het zélf goed dat er een nieuwe wind komt. Maar het is niet zo dat anderen mij hebben moeten vragen om plaats te ruimen”, zegt Almaci zelf.

De beslissing lag voor haar al even vast, het was enkel nog zoeken naar het geschikte moment. Eerst wou ze haar vertrek aankondigen op de nieuwjaarsreceptie van de partij, maar die ging uiteindelijk niet door. Een ander scenario, volgens een groene bron, was om de aankondiging op Valentijn te doen – “omdat ze van de partij houdt”.

Door de onzekerheid rond de kernuitstap bleef haar vertrek maar aanslepen. Een situatie die niet kon blijven duren voor de partijtop. “De laatste weken is haar met steeds meer aandrang gevraagd om de stap te zetten,” klinkt het intern. Nu de regering de knoop door heeft gehakt om twee kerncentrales nog langer in gebruik te nemen, was het moment gekomen.

Opfrisbeurt

Voor de opvolger van Almaci ligt er een heleboel werk op de plank. Binnen Groen valt op sommige plaatsen te horen dat er nooit echt werk gemaakt is van een degelijke analyse waar het in 2019 fout is gelopen. Ook de logge, interne partijorganisatie is aan een opfrisbeurt toe, klinkt het. En er is nood aan een verbredingsoperatie, om een nieuw publiek aan te spreken.

“We hebben na 2019 nooit meer onze draai gevonden. Er is geen nood aan existentiële twijfel, maar de partij staat er niet supergoed voor. Er zijn veel open werven”, zegt een partijtopper.

Groen heeft de overgang van oppositie- naar bestuurspartij nog niet verteerd, klinkt het elders. Zowel lokaal als nationaal zit Groen in belangrijke coalities, dat vraagt een andere aanpak en een ander profiel. Door nu een nieuwe partijvoorzitter aan te duiden, is er genoeg tijd om in de aanloop naar de verkiezingen van 2024 op zoek te gaan naar een nieuw elan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234