Maandag 17/06/2019

Schone handen

‘Ze moeten ‘hunne shit’ maar zelf opkuisen’: het voetbalschandaal uitgelegd

Beeld BELGA

Bij de voetbalbond is de tuchtprocedure in het ‘Schone handen’-onderzoek van start gegaan. Gooide KV Mechelen het op een akkoordje met Waasland-Beveren? En hoe ver reikten de tentakels van Dejan Veljkovic bij de voetbalbond nu echt? We ontdekten een nieuw spoor naar Moeskroen in dit verhaal. ‘Ik heb gezegd dat ze zelf maar hunne shit moeten opkuisen.’

1. Het onderzoek

Operatie Zero – zoals het ‘Schone handen’-dossier officieel heet – begon gek genoeg niet als een onderzoek naar matchfixing. Wel wilde het gerecht de mogelijke betrokkenheid van Dejan Veljkovic bij witwasserij en fiscale fraude onderzoeken. Daarvoor werd de telefoon van de spelersmakelaar vanaf januari 2018 vier maanden lang afgetapt. Tot grote verbazing van de speurders hing Veljkovic nogal vaak aan de lijn met scheidsrechters Sébastien Delferière en Bart Vertenten. Uit die gesprekken kon volgens hen worden afgeleid dat de wedstrijd KV Mechelen – Waasland-Beveren gefixt zou worden. Tijdens dat duel, op 11 maart 2018, stond het behoud van KV Mechelen op het spel. Om niet te zakken moest het minstens even goed doen als Eupen, dat op hetzelfde moment tegen Moeskroen speelde. Dat gebeurde niet: Eupen haalde het met 4-0 van Moeskroen en Mechelen, dat slechts met 2-0 won, degradeerde wegens een slechter doelsaldo naar de tweede klasse.

Het gerechtelijk onderzoek draaide intussen op volle toeren: ook de telefoons van bestuurders van KV Mechelen en Waasland-Beveren werden getapt. In de vroege ochtend van 10 oktober 2018 pakte het parket met groot machtsvertoon uit: bij 44 huiszoekingen werden 29 personen van hun bed gelicht, van wie er 22 werden voorgeleid bij de onderzoeksrechter. De meesten brachten de nacht door in de cel, negen van hen bleven ook daarna nog aangehouden.

In november 2018 startte de voetbalbond een eigen onderzoek. Bij gebrek aan aanknopingspunten baseerde de KBVB zich op de persconferentie van het federaal parket en op perslekken uit het gerechtelijk dossier. Onderzoekscoördinator Ebe Verhaegen riep 158 personen op voor verhoor, maar veel wijzer maakte hem dat niet, wat hij in zijn eindverslag fijntjes toeschreef aan ‘een zekere omerta binnen de voetbalwereld.’ Pas nadat het federaal parket hem in maart 2019 35 stukken uit het strafdossier had bezorgd, kwam er schot in de zaak. Een maand later besloot bondsprocureur Kris Wagner om twee clubs – KV Mechelen en Waasland-Beveren – en dertien personen – vier bestuurders van KV Mechelen, vier van Waasland-Beveren, één speler van Waasland-Beveren en vier spelersmakelaars – te vervolgen. Of hoe een vermoeden van fiscale fraude uiteindelijk een uitgebreid matchfixingschandaal blootlegde.

2. Dejan Veljkovic

De spil van het hele schandaal werd twee keer opgeroepen voor verhoor bij de bond, maar daagde nooit op. Volgens zijn advocaat Kris Luyckx omdat hij niet aangesloten is bij de voetbalbond en bijgevolg niet opgeroepen kán worden: ‘Eigenlijk had hij net zo goed een uitnodiging van de lokale vissersclub kunnen krijgen.’ Mooie oneliner, maar één die hij achteraf niet meer herhaalde wegens te zeer bij de haren getrokken: elke makelaar dient zich namelijk te registreren bij de bond.

Waarom Veljkovic dan niet opdaagde? Omdat hij op 19 november 2018 een schikking trof met het federaal parket, waardoor hij het statuut van spijtoptant kreeg. Zolang het gerechtelijk onderzoek loopt, is hij aan zwijgplicht gebonden. Zijn verklaringen zitten dan ook niet in de stukken die het federaal parket aan de voetbalbond heeft overgemaakt. Toch bestaat er voor bondsprocureur Wagner geen twijfel over Veljkovic’ cruciale rol.

Het was immers Veljkovic die samen met Thierry Steemans, financieel directeur van KV Mechelen, op een plan broedde om Waasland-Beveren te benaderen en de maandag voor de bewuste wedstrijd Waasland-Beveren-voorzitter Dirk Huyck ontmoette in zijn Peugeot-garage. De dag daarna bracht Veljkovic ook nog een bezoek aan de keukenzaak van Huycks vrouw. Huyck toonde zich bereid te helpen, maar het financiële voorstel wees hij af: hij wilde geen geld. Meteen na die ontmoeting belde Veljkovic naar Steemans, met de onsterfelijke woorden: ‘De keuken is besteld.’ Van Huycks keukenzaak reed Veljkovic vervolgens naar Moeskroen, waar hij zich er bij CEO Paul Allaerts van vergewiste dat Moeskroen zijn sportieve plicht zou vervullen: voluit gaan tegen Eupen.

3. Olivier Myny

Ex-aanvaller van Waasland-Beveren Olivier Myny was de enige in het hele tuchtdossier die tot bekentenissen overging. Al bij zijn eerste verhoor vroeg hij het statuut van spijtoptant aan, wat hem door de voetbalbond op 20 april 2019 voorlopig werd toegekend. Myny was bij Waasland-Beveren uit de gratie gevallen en wilde weg, maar een transfer naar KV Mechelen tijdens de wintermercato van januari 2018 viel tot zijn grote frustratie in het water. Zijn naam viel voor het eerst in een afgeluisterd gesprek tussen zijn makelaar Walter Mortelmans en financieel directeur van Mechelen Steemans, drie dagen voor de bewuste match. Hoewel hij aangaf zijn handen niet te willen verbranden, beloofde Mortelmans om Myny te bellen. Het was zijn vennoot Thomas Troch die dat uiteindelijk deed, daags voor de wedstrijd. Niet veel later liet Mortelmans aan Steemans weten dat de speler ‘de boodschap begrepen heeft’.

Myny bevestigde het telefoontje: ‘Thomas heeft mij gezegd dat ik niet mocht vergeten dat er misschien een contract klaarlag voor mij bij KV Mechelen.’ Volgens het bondsparket was de timing niet toevallig, maar de speler ontkende dat het een invloed had op zijn prestatie. ‘Ik heb tijdens die match zoals steeds mijn best gedaan.’

Het bondsparket vervolgt Myny omdat hij de bond niet op de hoogte bracht van dat telefoontje, de beide makelaars worden vervolgd voor competitievervalsing. Op het ogenblik van de feiten had Mortelmans vijf spelers van Waasland-Beveren in zijn portefeuille. Dat Mechelen polste of zij voluit zouden gaan, had hem volgens het bondsparket moeten alarmeren. Mortelmans betwistte dat er een vraag om beïnvloeding achter zat: ‘Ik heb zelfs letterlijk gezegd aan mijn vennoot dat ze hunne shit in Mechelen zelf maar moesten opkuisen.’

4. KV Mechelen

Toen Malinwa eind 2017 nieuwe aandeelhouders kreeg, maakten die er een prioriteit van de invloed van de huismakelaars Veljkovic en Mortelmans terug te schroeven. Veljkovic had eerst nog tien spelers en twee trainers bij de club in zijn portefeuille, maar in enkele maanden tijd viel hij terug naar één speler en geen trainer. Mortelmans ging van vijf spelers naar één en werd zelfs een tijdlang de toegang tot het stadion ontzegd. Maar volgens het bondsparket nam de invloed van Veljkovic weer toe naarmate KV Mechelen in steeds slechtere sportieve papieren geraakte. Samen met Steemans ontplooide hij, met medeweten van Olivier Somers, sterke man bij KV Mechelen, initiatieven om het resultaat van de wedstrijd tegen Waasland-Beveren te beinvloeden.

Vier dagen voor de wedstrijd informeerde KVM-voorzitter Johan Timmermans zelf bij Paul Allaerts of de spelers van Moeskroen ‘ervoor zouden gaan’ tegen Eupen. Van Steemans, die met een ander nummer belde ‘omdat je in deze tijden nooit kunt weten,’ kreeg hij vooraf de raad om niet met zijn gewone nummer naar Allaerts te bellen. En hij mocht zeker geen concreet voorstel doen ‘omdat dat te gevaarlijk is’. Tijdens het traditionele diner voor de wedstrijd zat Timmermans met Olivier Swolfs, de financieel directeur van Waasland-Beveren, aan tafel. Swolfs: ‘Hij nam me apart en zei: ‘Ik ben op de hoogte dat er contacten zijn met Waasland-Beveren.’ Hij vroeg of het allemaal in orde kwam en ik gaf hem het standaard antwoord: ‘Je moet vertrouwen op de goede afloop van de wedstrijd.’’

5. Waasland-Beveren

‘De ochtend van 10 oktober 2018, toen ik uit mijn bed werd gelicht, was de meest dramatische dag van mijn leven,’ getuigde Waasland-Beveren-voorzitter Huyck bij de bond. ‘Je komt in een isoleercel terecht en voelt ongelofelijke schaamte en verdriet. Toen ik te weten kwam waarover het ging, heb ik spontaan tegen de speurders gezegd: ‘Het is niet mogelijk, is dat de reden waarom ik hier zit?’ Het was irreëel dat ik daarna opnieuw die cel in moest.’

Huycks nachtmerrie begon met twee korte ontmoetingen met Veljkovic, luttele dagen voor de wedstrijd tegen KV Mechelen. Veljkovic stelde hem voor om tegen betaling mee te werken aan de redding van KV Mechelen. ‘Ik heb gezegd: ‘Nooit.’ Hij zei: ‘Het is toch al te laat, er zijn er al zoveel bij het complot betrokken.’ Hij werd dreigender toen hij voelde dat ik niet wou meewerken.’

Huyck lichtte zijn financieel directeur Swolfs in. En ook al overwogen ze om Mechelen te helpen, uiteindelijk deden ze het niet. Mechelen wint, maar niet met genoeg doelpunten verschil. Dat kwam Huyck na de wedstrijd op een uithaal van Olivier Somers te staan: ‘Hij heeft mij een klap in de nek gegeven met de woorden: ‘Gij hebt geen ballen aan uw lijf, crapuul. De Walen (Somers doelde op Eupen en Moeskroen, red.) kunnen het wel regelen, en gij...’ Ik ben naar huis gegaan. Ik werd bang en de stewards hebben mij naar buiten begeleid.’

Huyck is ervan overtuigd dat hem niets kan worden verweten, maar erkent dat hij heeft verzaakt aan zijn meldingsplicht bij de voetbalbond. ‘Ik zweer dat ik er niet van op de hoogte was dat ik zoiets moest melden. Waarschijnlijk had ik dat als voorzitter wel moeten weten.’

Doordat hij binnen de club onmiddellijk open kaart speelde, sleurde Huyck nog twee bestuurders mee in zijn val. Eén van hen gaf hem nog ‘de goede raad’ om alle sporen op zijn gsm te wissen. Huyck sloeg het advies in de wind. Ook Swolfs stelde zijn voorzitter voor om met een andere telefoon te bellen. ‘Je weet nooit of er iets getapt wordt.’ Dat weten ze nu dus wel.

'Moeskroen-CEO Paul Allaerts hing begin maart twee keer aan de lijn met Marc Rautenberg, hoewel die volgens de Henegouwers al twee jaar geen banden meer had met de club'

6. Moeskroen

Geen kolderieker degradatieduel dan Eupen-Moeskroen. Lange tijd bleef het 0-0, terwijl KV Mechelen met 2-0 leidde en virtueel gered was. Tot het ondenkbare gebeurde en Eupen in een krankzinnige slotfase vier keer scoorde. Stuk voor stuk doelpunten waarbij het gestuntel van de Moeskroen-verdedigers een Oscar verdiende.

Voor de bond is die match een afgesloten hoofdstuk, maar het federaal parket ziet wel aanwijzingen voor matchfixing. Het baseert zich daarvoor onder meer op de getapte telefoon van Moeskroen-CEO Allaerts. Eind februari 2018 bracht Veljkovic KVM-topman Somers ervan op de hoogte dat hij ‘ook bezig is met Moeskroen’ en afgesproken heeft met Allaerts, ‘al jaren een goede vriend’. De ontmoeting vond plaats in Allaerts’ kantoor in het stadion van Moeskroen, enkele uren nadat hij Beveren-voorzitter Huyck overdonderde in de keukenzaak van diens vrouw. Allaerts zelf polste bij zijn keeperstrainer Eric Deleu ‘of de troepen nog gemotiveerd zijn’ en voegde eraan toe dat hij niet wilde dat ze ‘met 4-0 de boot ingaan in Eupen’ – precies de eindstand die zal worden bereikt.
KVM-voorzitter Timmermans wilde enkele dagen later dan weer weten of de spelers van Moeskroen ‘ervoor zullen gaan’, waarop Allaerts antwoordde dat hij hen voor de wedstrijd zal toespreken, ‘maar dat niet iedereen onder controle te houden is’. Wat hij met dat laatste bedoelde, werd hem tijdens zijn verhoor bij de voetbalbond niet gevraagd.

Mag Moeskroen op beide oren slapen? Misschien toch niet. Allaerts’ getapte telefoon leverde namelijk een interessante bijvangst op. Want met wie belde de oud-scheidsrechter nog meer in die dagen? Met Pedro Pereira en Marc Rautenberg, zo blijkt. Die laatste doet een belletje rinkelen. Toen supermakelaar Pini Zahavi en zijn kompaan Fali Ramadani in de zomer van 2015 Moeskroen overnamen, posteerden zij hun pion Rautenberg in de nieuwe raad van bestuur. Een handigheidje waarmee ze de FIFA-regel omzeilden die verbiedt dat makelaars een club runnen. Enkele maanden later bleek dat ook Rautenberg makelaar was, bij het bureau van Ramadani, en maakte Moeskroen in zeven haasten werk van zijn verwijdering. Of dat correct verliep, ligt óók onder de gerechtelijke loep.

Uitgerekend met Rautenberg, die volgens Moeskroen op dat ogenblik al twee jaar geen banden meer had met de club, hing Allaerts begin maart 2018 twee keer aan de lijn. De eerste keer ontving hij instructies voor een financiële transactie, een week later vroeg Rautenberg hem – aldus het federaal parket – om een brief op te stellen waarin stond dat Pairoj Piempongsant aandeelhouder was van Moeskroen en een lening toestond om de continuïteit van de club te garanderen. De Thaise industrieel stond op het punt Moeskroen te kopen, vermoedelijk moest met de brief Moeskroens licentie worden veiliggesteld.

Met matchfixing heeft het niets te maken, maar het lijkt er nu wel sterk op dat Rautenberg – lees: Zahavi en/of Ramadani – de verkoop aan Piempongsant mee begeleidde. Ook Pedro Pereira is aan het duo te linken: net als Rautenberg komt hij uit de stal van Ramadani. Mogelijk wijst het er allemaal op dat Zahavi en Ramadani via stromannen nog altijd aan de touwtjes trekken bij Moeskroen. Zou bondsprocureur Wagner de licentiecommissie hebben laten meelezen?

7. De mol

Hoe ver reikt de invloed van Veljkovic bij de bond? Operatie Zero gunt een schokkende inkijk. Wanneer Veljkovic Sébastien Delferière vraagt of hij discreet te weten kan komen wie de videoref is bij de degradatieduels in Eupen en Mechelen, is de toparbiter meteen de bereidwilligheid zelve. Verrassend is het misschien niet – het lijkt op een wederdienst voor de cadeaus die hij van Veljkovic aanneemt – maar stroken met de scheidsrechterlijke deontologie doet het niet.

Het is niet de enige rechtstreekse lijn die Veljkovic heeft met de voetbalbond. Eind januari 2018 belt hij met Andy Matthijs: een advocaat en de werkgever van zijn eigen vriendin, Marija Bogojevska. Maar daarnaast is Matthijs ook regionaal substituut parket bij Voetbal Vlaanderen, zeg maar een minibondsprocureur, maar dan van het Vlaamse amateurvoetbal. De makelaar maakt zich zorgen om Fatos Beqiraj, één van zijn spelers bij KV Mechelen. Hem hangt een langdurige schorsing boven het hoofd, waardoor hij het belangrijke degradatieduel tegen Eupen dreigt te missen. Veljkovic vraagt Matthijs om tussenbeide te komen. De advocaat belooft het te zullen bekijken en terug te bellen, maar adviseert alvast dat KV Mechelen beroep aantekent tegen het schorsingsvoorstel. Veljkovic wil de club daarvan op de hoogte brengen, maar tegen de tijd dat hij belt, blijkt dat Andy Matthijs zélf al heeft gebeld. Beqiraj komt uiteindelijk weg met één speeldag effectieve schorsing.

Enkele dagen voor de beslissende speeldag belt Veljkovic Matthijs nog eens op. Hij is bang dat Moeskroen Eupen de redding cadeau zal doen en wil weten of de voetbalbond daartegen kan optreden. ‘Dat kan,’ antwoordt Matthijs. ‘Maar Mechelen moet gewoon winnen.’ ‘Geen probleem,’ luidt het aan de andere kant.

8. De UEFA

Op zondag 17 maart 2019 zit Walter Damen, advocaat en ondervoorzitter van Beerschot-Wilrijk, in de studio van de Antwerpse regionale zender ATV. Bij Beerschot-Wilrijk maken ze zich sterk dat zij naar eerste klasse promoveren als KV Mechelen wordt veroordeeld. Damen vertelt dat de voetbalbond zijn onderzoek heeft afgerond, maar dat klopt niet: pas twee dagen eerder ontving de bond de 35 stukken uit het strafdossier van het federaal parket. ‘U mag niet vergeten dat ook de UEFA een onderzoek is gestart,’ zegt Damen ook nog. Maar ook dat klopt niet. De UEFA bevestigt: er loopt géén tweede onderzoek.

Markant detail: Damen is niet alleen ondervoorzitter van Beerschot-Wilrijk, hij treedt in operatie ‘Schone handen’ ook op als raadsman. Van Veljkovic’ vriendin Marija.

© Humo

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden