Dinsdag 26/01/2021

'Ze maken een woestijn en noemen het vrede'

In Brussel heeft VS-buitenlandminister John Kerry scherp uitgehaald naar de 'onverantwoordelijke en onbezonnen beslissing' van Moskou om de Syrische president Bashar al-Assad te blijven steunen. Ook de Verenigde Naties slaan een ultieme noodkreet. Een VN-topman pleit zelfs om het Russische vetorecht in de Veiligheidsraad op te schorten.

"We stellen met verdriet - en, ik moet u zeggen, woede - vast dat Rusland zijn ogen sluit voor Assads verwerpelijke inzet van chloorgas en vaatbommen tegen zijn eigen bevolking", zei VS-minister van Buitenlandse zaken John Kerry gistermiddag in de Brusselse Concert Noble-zaal tijdens een toespraak over het belang van de trans-Atlantische relatie tussen de Verenigde Staten en Europa in de huidige gefragmenteerde wereldorde. "Het Syrische regime en Rusland hebben samen diplomatie verworpen en lijken een militaire overwinning te verkiezen boven de geknakte lichamen, platgebombardeerde ziekenhuizen en getraumatiseerde kinderen van een land dat al te lang aan het lijden is."

Kerry zei dat hun strategie hem deed denken aan de beschrijvingen van Tacitus, de historicus die tijdens de Oudheid de vernielingen van Caledonië door de Romeinse legioenen beschreef. "Ze maken een woestijn en noemen het vrede."

Vervolging door Den Haag

De spanningen tussen de Verenigde Staten en Rusland namen maandag toe nadat Washington de vredesgesprekken over Syrië opschortte, en dat zolang het Kremlin het Syrische regime van president Assad blijft helpen in het bombarderen van burgerdoelen in Aleppo. Tegelijk trok de Russische president Poetin zijn land terug uit een ontwapeningsakkoord met de Verenigde Staten, waarbij in 2000 werd overeengekomen om een gelijkaardige voorraad plutonium (grondstof voor kernwapens) te ontmantelen.

Ook de Verenigde Naties reageerden gisteren uiterst verontrust op het nieuwe dieptepunt in de Syrische oorlog. De Hoge VN-commissaris voor Mensenrechten, Zeid Ra'ad al Hussein, waarschuwde Moskou gisteren formeel voor de laakbare inzet van brandbommen in het oosten van Aleppo.

De VN-topman ging zelfs zo ver om stoutmoedige initiatieven voor te stellen, "waaronder de beperking van het vetorecht van de permanente leden van de Veiligheidsraad", waardoor de Russische VN-ambassadeur zich daar niet langer zou kunnen verzetten tegen vervolgingen door het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag.

"Zo'n verwijzing zou meer dan gerechtvaardigd zijn gezien de shockerende straffeloosheid die het conflict karakteriseert en de omvang van de gepleegde misdaden, waarvan sommigen beschouwd kunnen worden als oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid", zei Al Hussein, volgens wie het Syrische regime "systematische aanvallen uitvoert tegen doelen die beschermd worden onder het internationaal humanitair recht", waaronder medische voorzieningen, hulpverleners en waterpompinstallaties.

VS geven niet op

Kerry benadrukte in Brussel dat de Verenigde Staten door het stopzetten van bilaterale gesprekken met Moskou "de mensen van Syrië" niét opgeven. "We verlaten de multilaterale aanpak om deze oorlog te beëindigen niet. We zullen al het mogelijke doen, via onder meer de Verenigde Naties, om een vredelievende oplossing te bereiken om tot een eengemaakt, stabiel en niet-sectair Syrië te komen." Met Rusland blijven er intussen ook militaire contacten over de strijd tegen Daesh/IS, een gedeelde vijand.

Toch zijn de vooruitzichten op een snelle hervatting van bilaterale gesprekken somber. Ook over andere geopolitieke knopen liggen de Verenigde Staten en Rusland immers op ramkoers. Kerry veroordeelde expliciet de bezetting van de Krim en steun voor separatisten in het oosten van Oekraïne. Hij beloofde de Europese NAVO-bondgenoten alle nodige steun van de Verenigde Staten voor de collectieve verdediging van het bondgenootschap "zoals Europa de Verenigde Staten bijstond na 9/11", in een bedekte sneer naar huidig Republikeins presidentskandidaat Donald Trump die militaire hulp afhankelijk wil maken van betalingen aan de NAVO-begroting.

De buitenlandminister bezwoer de Russische bevolking in één adem wel dat de NAVO zich ondanks alles altijd als defensiebondgenootschap zal blijven opstellen. "De Russen moeten weten dat, ondanks wat hun leiders vertellen, we ze niet willen tarten. We willen samenwerken om gedeelde uitdagingen aan te gaan. Maar deze wens van de NAVO ontslaat ons niet van onze verplichting om onze hakken in het zand te zetten wanneer vrijheden en internationaal recht geschonden worden. Moskou moet niet twijfelen: we will stand our ground."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234