Donderdag 29/09/2022

Ze kunnen en willen geen afstand nemen

'Zelden of nooit keerde het VB zich tegen partijmensen met weerzinwekkende standpunten'

Mathias De Clercq

wijst op de jeukende

vuisten van het VB

'Skinheads en neonazi's zijn al lang niet welkom in de partij", zo zei voorzitter Frank Vanhecke op het laatste congres van het Vlaams Belang. En ook Philip Dewinter stelde in De zevende dag dat er binnen zijn partij geen plaats is voor extremisten. Daarmee proberen de VB-leiders afstand te nemen van de gruwelijke moordaanslag van Hans Van Temsche, die vanuit racistische motieven drie mensen neerschoot in Antwerpen. Die uitspraken komen te laat en zijn te beperkt. Zoals de oma van de vermoordde Luna op de begrafenis zei: "Er is een ideologie die dit mogelijk maakt." Het zijn labiele, opgehitste, verbitterde, ontgoochelde, rancuneuze, fanatieke en mentaal beïnvloedbare mensen, vooral jongeren, die aansluiting vinden bij de simplistische, ongenuanceerde en radicale standpunten van een partij als het Vlaams Belang, die keer op keer de schuld legt bij één bevolkingsgroep, en die daaruit hun wereldbeeld vormen en er desnoods naar handelen.

De leiders van het Vlaams Belang zeggen dat ze al lang afstand hebben genomen van dergelijke extremisten, maar een blik op de geschiedenis leert ons dat dat niet klopt. In het verre en recente verleden hebben de VB-leiders zelden of nooit afstand genomen van leden en sympathisanten die er extreme ideeën op nahielden. Zelden of nooit keerden ze zich tegen partijmensen die standpunten innamen die ronduit weerzinwekkend waren en zijn. Zo bleven ze opvallend mild voor eigen vertegenwoordigers en sympathisanten die heul(d)en met de nazi's, die de Holocaust ontkenden of minimaliseerden, die Hitler bejubelden, die de collaboratie vergoelijkten, die hun vrouw in elkaar sloegen, die opriepen tot een bewapening van de bevolking, die hun partijcongressen bewaakten met behulp van privémilities.

Het is nochtans uit die extreme kringen dat mensen met Vlaams Belangsympathieën criminele feiten pleegden zoals een gemeenteraadslid voor de partij in Dilsen-Stokkem dat allerlei drugs aan minderjarigen verkocht. Een gemeenteraadslid voor het Vlaams Blok in Sint-Gillis-Waas dat met zijn revolver vier mensen neerschoot in een café in Sint-Pauwels. En een Vlaams parlementslid dat zijn vrouw op straat bont en blauw had geslagen. Van hén heeft de partij direct of na enige tijd afstand genomen.

Maar in tal van andere gevallen zweeg de partij. Zo richtte het Vlaams Belang wel zijn pijlen op de aanwezigheid van de toenmalige minister Johan Sauwens op de viering van het Sint-Maartensfonds in de zaal Alpheusdal in Antwerpen, maar zweeg over de aanwezigheid van eigen vertegenwoordigers. Aan de wand hingen toen vlaggen van onder meer de Waffen-SS en het Vlaamsch Legioen. Naast Sauwens waren ook Wim Verreycken, Francis Van den Eynde, Xavier Buisseret, Pieter Huybrechts en Hilde de Lobel aanwezig. Nooit nam de partij daar afstand van.

Het Vlaams Blok, later het Vlaams Belang, nam nooit afstand van Bert Eriksson, een gewezen nazi die Hitler enkel verweet dat hij de oorlog verloren had. In het Vlaams Belang Magazine van eind 2005 verscheen een heus 'in memoriam' waarin de gewezen VMO-voorman werd omschreven als een "belangrijke persoon uit de Vlaamse Beweging". Geen woord van kritiek, geen vorm van afstand, alleen hagiografische bewondering voor een vechtersbaas die tal van mensen in elkaar sloeg. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1988 organiseerde de partij een congres in Deurne onder de slogan 'Rechts zonder complexen'. Naast Karel Dillen zat op de eerste rij Jef François, die tijdens de oorlog de leiding had over de Algemene SS-Vlaanderen. Een collaborateur die na de oorlog ter dood veroordeeld werd en daarvoor acht jaar had vastgezeten. Jef François was een echte neonazi. Bij zijn begrafenis kwamen diverse Vlaams Blokkers hem eren, onder wie het Gentse kamerlid Francis Van den Eynde. Nooit nam de partij afstand van pure fascisten als Eriksson en François.

De extreem rechtse partij nam geen afstand van de tientallen leden van Voorpost en het Vlaams Nationaal Jeugdverbond die in 1996 onder leiding van senator Wim Verreycken de IJzertoren bestormden. Ze duwden de genodigden uit de weg, ook vrouwen en kinderen. Enkele mandatarissen van de CVP en de Volksunie, onder wie Bert Anciaux met zijn kinderen op de arm, kregen toen forse elleboogstoten. Voorpostleider Luc Vermeulen trok met zijn troepen van NSV en VNJ naar het monument zelf. Ze stapten op de cadans van de trommels over de weide naar het spreekgestoelte. Het was alsof ze de Franse Bastille bestormden en de onafhankelijkheid van Vlaanderen met de blote hand wilden afdwingen. Op televisie was duidelijk te zien hoe Wim Verreycken via zijn telefoon opdrachten gaf aan zijn medestanders om naar voren te stormen. Nooit werd Verreycken daarvoor terechtgewezen door de leiders van het VB.

Wim Verreycken deed in 1997 het voorstel om de Generaal Drubbelstraat in Berchem om te dopen tot de Ward Hermansstraat. Ward Hermans was een fanatieke nazi. Bij het begin van de oorlog nam hij ontslag uit het VNV omdat hij ze niet radicaal genoeg vond en richtte de Algemeene SS-Vlaanderen op en werd hoofdredacteur van De SS-Man, waarin hij zijn Groot-Duitse overtuiging verkondigde en zich nog meer dan vroeger keerde tegen de joden. Na de oorlog werd hij ter dood veroordeeld, maar in 1955 kwam hij al vrij en schreef hij essays en gedichten over de zelfmoord van het "Westers Burgerdom" en verheerlijkte hij de strijd aan het Oostfront en het nationaal-socialisme. In april 2002 zei Antwerps gemeenteraadslid Christel Crauwels dat de allochtone jongeren als ratten uit de riolen kwamen, een passage die letterlijk kwam uit de nazistische film Der Ewige Jude. Nooit heeft de partij afstand genomen van die uitspraken van Wim Verreycken en Christel Crauwels.

Op zondag 22 augustus 2004 waren Wim Verreycken, Philip Dewinter, Frank Vanhecke, Francis Van den Eynde en tal van andere Vlaams Blokvertegenwoordigers aanwezig op de IJzerwake. Er werden toen bloemen neergelegd voor een groot portret van Staf De Clercq, de leider van het VNV die tijdens de Tweede Wereldoorlog collaboreerde met de Duitsers. In zijn redevoeringen ondersteunde hij de nationaal-socialistische ideeën en viel hij zwaar uit naar de joden. "Alle groepen of uitingen die de organische uitingen van de volksgemeenschap aantastten of ondermijnden, moeten worden uitgeschakeld", zo verkondigde hij, en in het partijblad Volk en Staat schreef hij dat "de Joden geen recht hebben zich onder ons voor te doen als gelijkgerechtigden. Waar zij op straat, in de rijen voor de winkels, in de middelen van vervoer het woord willen nemen, moet hen het zwijgen worden opgelegd, niet alleen omdat zij principieel ongelijk hebben doch omdat zij Joden zijn en geen stem in het kapittel hebben". Nooit heeft de partij afstand genomen van dergelijke dubbelzinnige figuren.

En wat te denken van Marie-Rose Morel, die gewillig en breed lachend op de foto ging met Volen Siderov, de voorzitter van de Bulgaarse racistische partij Ataka die oproept tot actie tegen de Romazigeuners en die deelneemt aan internationale meetings ter ontkenning van de Holocaust. Die foto is nog steeds te 'bewonderen' op de website van het VB. Nooit heeft de partij daarvan afstand genomen.

Het Vlaams Belang kan er geen afstand van nemen en wil dat ook niet. Daarvoor zitten de leiders te vast in de collaboratieretoriek van het verleden. Daarvoor zijn ze te afhankelijk van de vele schimmige randorganisaties die ze als hun natuurlijke kweekvijver beschouwen. Daarvoor jeuken hun vuisten te veel.

Mathias De Clercq is kernlid van

de onafhankelijke denktank Liberales

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234