Zondag 16/05/2021

'Ze kookte zelfs mensenvlees'

In Gent is een Liberiaanse vrouw gearresteerd die tijdens de burgeroorlog van de jaren negentig rebellengeneraal was en verdacht wordt van sadistische massamoorden op honderden mensen. Een Liberiaanse ooggetuige beschuldigt haar zelfs van kannibalisme. Martina Johnson leeft al jaren in België.

Ten tijde van de Liberiaanse burgeroorlog, die het leven kostte aan 200.000 mensen, was Martina Johnson volgens meerdere mensenrechtenorganisaties generaal in het rebellenleger van krijgsheer Charles Taylor. In 1992 zou zij aan het hoofd hebben gestaan van een bloedig offensief op de hoofdstad Monrovia en gaf zij bevel tot meerdere standrechtelijke executies. In het rapport van de Waarheidscommissie van Liberia wordt zij omschreven als 'een van de meest beruchte misdadigers'. Na de burgeroorlog in Liberia komt Johnson in België terecht, waar zij huwt met een Belg van Liberiaanse origine.

In 2012 dienden Liberiaanse mensenrechtenorganisaties een klacht in tegen haar en opende het federaal parket een dossier. Woensdag werd Johnson in Gent gearresteerd en vandaag verschijnt zij voor de raadkamer, waar haar aanhoudingsmandaat naar alle waarschijnlijkheid verlengd zal worden. Eric Van Der Sypt, woordvoerder bij het federaal parket, bevestigde de aanhouding en zei dat Johnson verdacht wordt van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid.

Volgens bronnen dicht bij het dossier was Martina Johnson een vertrouweling van rebellenleider Charles Taylor, die in 2012 tot vijftig jaar gevangenis werd veroordeeld. Haar officiële rebellenfunctie was hoofd van de artillerie. Tijdens de eerste Liberiaanse burgeroorlog (1989 tot 1997) stond ze aan het hoofd van een vrouwenbataljon van Taylors NPFL-leger (National Patriotic Front of Liberia). Met zo'n vierhonderd strijdsters trok ze van dorp tot dorp om mensen te executeren.

Bronnen dicht bij het dossier vertelden aan deze krant dat Johnson daarbij zeer sadisistisch te werk ging. Slachtoffers werden eerst gefolterd en verminkt om uiteindelijk op gruwelijke wijze vermoord te worden. "Johnson is geen klein visje maar een hoofdrolspeler van een bloedig conflict. Het aantal slachtoffers dat zij maakte, loopt in de honderden. Dat wordt bevestigd door meerdere Liberiaanse getuigen maar ook door leden van de Liberiaanse diaspora. Die laatsten zijn de drijvende kracht achter de klacht tegen haar."

Kannibalisme

Dat Johnson vermoedelijk verantwoordelijk is voor misdaden tegen de mensheid blijkt ook uit meerdere getuigenissen van de Liberiaanse Waarheidscommissie die tussen 2005 en 2010 vele slachtoffers en verantwoordelijken van de burgeroorlog ondervroeg. Zo verklaarde een Liberiaanse leraar dat hij met eigen ogen zag hoe Johnson met haar strijdsters in zijn dorp passeerde. "Ja, ik zag Martina Johnson en vele anderen. Dat waren de hooggeplaatsten binnen het NPFL (...) Zij mishandelden de dorpsbewoners. (...) Zij vermoordden meerdere mensen. Of beter gezegd: zij vermoordden heel veel mensen."

Een andere getuige voor de Waarheidscommissie verklaarde dat Johnson zich schuldig maakte aan kanibalisme, een praktijk waaraan de strijdende partij in Liberia zich meermaals bezondigden. "Zij namen mensen gevangen, doodden hen en begonnen hun lichaamsdelen te koken." Op de vraag wie het mensenvlees kookte, antwoordde de getuige: "Martina Johnson."

Een andere oorlogsmisdaad die in verband wordt gebracht met Martine Johnson deed zich voor in de stad Kakata, ten westen van de hoofdstad Monrovia. Volgens meerdere mensenrechtenrapporten waaronder de Liberia Human Rights Campaign werden daar op bevel van Johnson 23 mensen standrechtelijk geëxecuteerd die verdacht werden deel uit te maken van een concurrerende rebellengroepering.

Zo mogelijk nog meer bezwarend is dat Johnson volgens een aantal mensenrechtenorganisaties een van de commandanten was van de zogenaamde operatie Octopus: een bloedig offensief op de hoofdstad Monrovia, waarbij in oktober 1992 honderden strijders en burgers om het leven kwamen en waarbij het NPFL systematische gruwelijkheden beging. De stadsoorlog kwam ten einde na een zeer gespierde tussenkomst van Afrikaanse vredestroepen.

Volgens experts is het uitzonderlijk dat vrouwen een leidende rol spelen in een bloedige rebellie en actief deelnemen aan gruwelijkheden. In het verleden werden vrouwen al beschuldigd van misdaden tegen de mensheid maar dat was eerder omdat zij als financier, ideoloog of mediafiguur medeplichtig waren aan oorlogsmisdaden.

Eerder ondervraagd

Opmerkelijk: volgens een van onze bronnen werd Martina Johnson in het verleden al ondervraagd door Amerikaanse onderzoekers in het kader van de moord op vijf Amerikaanse nonnen in Monrovia in oktober 1992. Het Tribunaal voor Sierra Leone, dat in Den Haag zetelt, zou de vrouwelijke ex-rebel in het kader van het proces tegen Charles Taylor hebben gehoord. Maar blijkbaar waren er op dat moment onvoldoende bewijzen tegen Johnson om haar te vervolgen. "Ze slaagde er steeds weer in om door de mazen van het net te glippen. Deze keer is dat blijkbaar niet gelukt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234