Zondag 05/07/2020

'Ze blijft te veel de minister van VRT'

Nu de laatste decreten gestemd zijn en de Staten-Generaal van de media achter de rug is, ruilt minister van Media Ingrid Lieten (sp.a) stilletjesaan het Vlaams Parlement voor de Limburgse heimat. Maar wat heeft het witte konijn dat niets van media kende er de voorbije vijf jaar van gebakken?

Limburgers spreken niet alleen aan de trage kant, ze werken ook wat traag. Of in ieder geval Ingrid Lieten toch. Nadat ze medio 2009 vanuit het niets opeens minister van Media geworden was, duurde het lang vooraleer ze uit haar pijp kwam. De sector leren kennen, veel praten en onderzoeken bestellen. "Een grijze muis zonder visie", luidde het rapport in deze krant na één jaar Lieten.

Die perceptie is haar blijven achtervolgen, zegt Ernest Bujok, maar ten onrechte. "Ik heb nu vijf ministers van Media meegemaakt, en zij heeft toch wel veel gedaan. Er was weinig spektakel, maar ze zorgde wel voor enkele ingrijpende dingen op het vlak van regelgeving", zegt de directeur audiovisuele media van Concentra.

Bujok, een gouwgenoot met socialistische wortels, was nochtans niet altijd even lief. Als voorzitter van de Private Omroep Federatie, de belangenvereniging van commerciële omroepen, zegde hij Lieten enkele jaren geleden de wacht aan omdat ze veel te lief en te gul was voor de VRT.

Die houding tegenover de VRT blijft ook nu nog voor meningsverschillen zorgen. Nadat Lieten eerst de financiën van de openbare omroep op orde had gekregen, slaagde ze er tegen alle verwachtingen in om een mooie beheersovereenkomst af te sluiten waarbij de VRT een derde kanaal kreeg en niets moest inleveren. Bij de VRT kan Lieten nog steeds op veel krediet rekenen, maar de meeste commerciële mediabedrijven denken daar net iets anders over. "Dat derde net is nog eens een spijtige vergissing."

Ook de online-initiatieven en de commerciële inkomsten van de VRT raken er nog steeds een gevoelige snaar. Al had het nog erger gekund, valt nu zelfs aan de Medialaan te horen. "Die beheersovereenkomst had voor een zeer commerciële VRT kunnen zorgen, maar Lieten heeft er mee over gewaakt dat dat niet is gebeurd." "Maar toch blijft ze te veel de minister van de VRT", houdt Bujok vol.

Dat de omroepen vrij tevreden terugkijken op vijf jaar Lieten, heeft ze dan ook te danken aan de richting die ze de VRT uitduwde. Terwijl de openbare omroep tot voor enkele jaren een splijtzwam was in het Vlaamse medialandschap, is diezelfde omroep nu vaak de eerste om samenwerkingen op te starten. "Sandra De Preter benoemen was op dat vlak een gouden zet van haar", wijst een mediadirecteur op de verzoenende rol die de VRT-bazin de voorbije jaren speelde.

Maar wellicht nog belangrijker was het decreet rond signaalintegriteit. Oorspronkelijk een idee van de omroepen, nam ze uiteindelijk zelf het initiatief om er dat, tot grote verrassing van Telenet, door te duwen. Meteen kregen de omroepen flink wat meer macht in hun onderhandelingen met de distributeurs. "Over tien jaar zullen onze opvolgers zeggen dat dit decreet het verschil heeft gemaakt", meent Bujok.

Datzelfde decreet zette kwaad bloed in Mechelen, en tussen Telenet en Lieten zou het nooit meer goed komen. Maar al te vaak hadden ze bij Telenet het gevoel dat zij moesten opdraaien om de financiële problemen van anderen op te lossen. Om Vlaamse fictie te ondersteunen bijvoorbeeld, of voor de regionale zenders, nog zo'n dossier dat erg lang aansleepte. Geen toeval dus dat Telenet net maandag, vlak voor de Staten-Generaal van de media, aankondigde naar het Grondwettelijk Hof te stappen om het decreet inzake signaalintegriteit aan te vechten. "Ze wordt te kakken gezet door Telenet", meent een betrokkene.

Al geeft het hele Telenet-dossier ook aan dat een minister van Media weinig in de pap te brokken heeft als het echt om de knikkers gaat. Lieten kan wel roepen dat ze vragen stelt bij de fusie tussen Corelio en Concentra of de interesse van Telenet in SBS Belgium (VIER, VIJF), macht om er iets aan te doen heeft ze niet. Zeker niet als CD&V, de grootste coalitiepartner in de Vlaamse regering, bovendien nog eens een compleet andere houding heeft tegenover Telenet.

Weinig vuurwerk

Ingrid Lieten mag dan geen spektakelminister zijn die om de haverklap met grootse plannen om aandacht schreeuwde, op een eigen mening over gevoelige thema's kon je haar evenmin zelden betrappen. Als ze in de commissie Media van het Vlaams Parlement nog maar eens braafjes de door de VRT geschreven antwoorden op parlementaire vragen voorlas, wekte ze meermaals ergernis bij parlementsleden en journalisten die op wat vuurwerk hadden gehoopt.

Een bewuste strategie, zegt een directeur. "Ze probeert steeds de gulden middenweg te bewandelen." Een partij publiekelijk aanpakken hoort daar niet bij: Lieten wil iets te graag de vriendin van iedereen zijn.

Lieten hamerde soms tot vervelens toe op die nagel van de samenwerking, maar welke visie ze op de toekomst van de media heeft, is niet meteen duidelijk. Ze stond wel mee aan de wieg van het Media Innovatie Centrum, een stevig gesubsidieerd orgaan waar de Vlaamse mediahuizen aan nieuwe toepassingen kunnen werken, maar veel mediaspelers misten een toekomstgericht mediabeleid, een visie op de snel veranderende mediawereld. "Ze heeft te weinig gedaan aan de transitie in de mediasector."

"Maar wie heeft die visie wel?", countert Peter Bouckaert, managing director bij Eyeworks en voorzitter van de Vlaamse Film Producenten Bond. "Kijk hoe het landschap eruit zag toen ze begon en hoe het er nu uitziet. Lieten heeft geprobeerd werk te maken van concrete zaken en bijgedragen aan de dynamiek van de Vlaamse mediasector." Bouckaert verwijst daarbij onder andere naar het Mediafonds, dat de Vlaamse productiesector extra ademruimte geeft om series en documentaires te maken.

Dat Mediafonds is minder bekend, maar daarom niet minder belangrijk. Maar ook in andere weinig sexy dossiers mag Lieten enkele belangrijke realisaties op haar cv bijschrijven. Er kwam een MediAcademie voor de bijscholing van journalisten, een sociaal charter moet de werkomstandig-heden in de audiovisuele sector verbeteren, de regionale omroepen kunnen weer verder, etc.

Er was natuurlijk ook de steeds weerkerende oproep tot meer diversiteit. Dat laatste tot ergernis van sommige mediabedrijven. "Ze focuste in dat dossier op zaken die de mediabedrijven niet willen", verklaart een CEO. "Maar ze heeft mensen wel aan het denken gezet en tot actie laten overgaan", meent Pol Deltour van de Vlaamse Journalistenvereniging. "Kijk maar naar wat de VRT nu op dat vlak doet."

Ingrid Lieten mag dan al wat onder de radar gebleven zijn met haar mediabeleid, bij de meeste mediabedrijven zijn ze best te spreken over wat ze de voorbije jaren deed. Na een erg trage start oogt haar rapport dankzij een eindspurt toch nog positief. "Met de hakken over de sloot toch nog geslaagd", besluit een directeur. Maar of dat voldoende is om nog terug te keren als minister van Media, blijft koffiedik kijken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234