Maandag 02/08/2021

Zat 'de Witte Weduwe' achter de aanslag in Nairobi?

Eén van de paspoorten die 'de Witte Weduwe' gebruikt (of heeft gebruikt). Ze gebruikt hier de naam Nathalie Faye, maar staat nu bekend als Samantha Lewthwaite. Beeld AFP
Eén van de paspoorten die 'de Witte Weduwe' gebruikt (of heeft gebruikt). Ze gebruikt hier de naam Nathalie Faye, maar staat nu bekend als Samantha Lewthwaite.Beeld AFP

De daders achter de terroristische aanval op een winkelcentrum in Nairobi, Kenia, zijn nog niet geïdentificeerd, maar één ding valt alvast op: de veronderstelde daders zijn vooral buitenlanders. Eén van die terroristen zou, volgens verschillende bronnen, een blanke bekeerlinge zijn - beter bekend als 'de Witte Weduwe'. Wat weten we tot nu toe?

De geruchtenmachine over de identiteit van de terroristen achter de aanslag op een winkelcentrum in Nairobi draait sinds gisteren opeens op volle toeren. De reden? De Keniaanse minister van Buitenlandse Zaken Amina Mohamed beweerde in een interview met PBS Newshour dat zich onder de aanvallers 'minstens drie westerlingen bevonden'.

Het zou, volgens de minister, gaan om twee of drie Amerikanen en één Brit. Ze zouden 18 à 19 jaar oud zijn, van Somalische of Arabische origine en woonachtig "in Minnesota en een andere plaats". De Britse terrorist is volgens de minister een vrouw "die dit soort dingen (lees: aanslagen plegen) vaker heeft gedaan."

De Witte Weduwe
Met die Britse vrouw, zo bleek later, werd Samantha Lewthwaite bedoeld. De 29-jarige bekeerlinge staat bekend als een van de sleutelfiguren van de islamitische terreurbeweging al-Shabaab. Lewthwaite - niet haar echte identiteit, ze gebruikt er meerdere - staat al langer in het vizier bij de veiligheidsdiensten. Haar eerste man Jermaine Lindsay, met wie ze twee kinderen kreeg, blies zichzelf op tijdens de metroaanslagen op 7 juni 2005 in Londen. Dat leverde haar de bijnaam 'de Witte Weduwe' op. Later trouwde ze naar verluidt opnieuw en kreeg nog een kind.

Hoewel niet bekend is waar Lewthwaite zich de afgelopen jaren ophield - sommigen zeggen in Zuid-Afrika, anderen in Somalië - dook haar naam meerdere keren op in verband met terreur. Zo zou ze eind 2012 betrokken zijn bij het beramen van aanslagen op hotels in Mombasa, de tweede stad van Kenia.

De berichten over haar betrokkenheid bij de aanslag op het winkelcentrum in Nairobi zijn tegenstrijdig. De woordvoerder van het Kenya State House State House, Manoah Esipisu, heeft bevestigd dat zich een blanke vrouw onder de terroristen bevond en de Keniaanse politie meldde terloops dat "Samantha Lewthwaite doelwit nummer één is".

Volgens een andere bron binnen de veiligheidsdiensten zouden er "mogelijk zelfs twee vrouwen bij de belegering betrokken zijn". Lewthwaite zou volgens deze anonieme bron "het vermogen en de invloed hebben om een dergelijke gruweldaad uit te voeren".

Op de sociale netwerken circuleert een foto van een blanke vrouw met bivakmuts en geweer in haar handen. De Keniaanse minister van Binnenlandse Zaken, Joseph Ole Lenku, berichtte echter dat "alle terroristen mannen zijn", maar dat "sommigen verkleed zijn als vrouw".

Ook het ongeautoriseerde Twitter-account van al-Shabaab vertoont tegenstrijdigheden inzake de betrokkenheid van 'de Witte Weduwe' bij de aanslag op het winkelcentrum. Ze werd in eerste instantie door al-Shabaab op Twitter geprezen, maar later werd op hetzelfde account ontkracht dat Lewthwaite onder de aanvallers zou zijn. Sterker nog: volgens al-Shabaab zijn er helemaal geen buitenlandse strijders betrokken bij de aanslag.

null Beeld AFP
Beeld AFP
null Beeld AFP
Beeld AFP

Buitenlandse strijders
Toch is het geen geheim dat al-Shabaab, net als al-Qaeda overigens, geregeld buitenlandse strijders inzet. De FBI doet hier al jaren onderzoek naar. Precieze aantallen van buitenlandse strijders die meevechten met al-Shabaab zijn onbekend - er wordt wel gesproken van 'enkele honderden'. Ze komen veelal uit het Midden-Oosten en hebben gevechtstrainingen gevolgd in Irak en Afghanistan. Maar de groep maakt ook gebruik van ongepolijste rekruten uit Somalische gemeenschappen in de Verenigde Staten en Europa.

Ze hebben één ding gemeen: de diep gekoesterde wens om een islamitische wereldstaat te stichten, waar de wetten van de sharia gelden. Kenia moet nu boeten omdat het in 2011 een militaire opmars in Somalië uitvoerde om de macht van de terreurbeweging in te perken. Het luxueuze Westgate-winkelcentrum gold voor al-Shabab waarschijnlijk als het perfecte doelwit: centraal gelegen in Nairobi, en in de ogen van de terreurorganisatie behekst door verfoeilijke westerse invloeden.

Dat het winkelcentrum geliefd was onder buitenlandse expats en toeristen blijkt uit de identiteit van de dodelijke slachtoffers. Tot nu toe zijn dat er 62, onder wie zes Britten, een Britse-Australiër, twee Franse vrouwen, twee Canadezen, twee Chinezen, twee Indiërs, een Zuid-Koreaan, een Zuid-Afrikaan en een Nederlandse vrouw.

Inmiddels zijn er tien terroristen - onder wie een 38-jarige man met de Nederlandse identiteit - opgepakt. Negen van de aanvallers zijn bij de bevrijdingsactie van het Keniaanse leger omgekomen. Een veiligheidsagent en twee soldaten zeiden tegenover persbureau Reuters dat ook Samantha Lewthwaite, 'de Witte Weduwe', zich onder hen zou bevinden.

Ook dit bericht blijft voorlopig bij een gerucht. Op een persconferentie in Pakistan zei de Britse minister van Binnenlandse Zaken, Therea May: "Ik ben me ervan bewust dat er berichten zijn dat er een Britse vrouw bij betrokken is, maar totdat de onderzoeken zijn voltooid is het niet mogelijk om verdere details te geven of de kwestie te bevestigen of te ontkennen."

null Beeld EPA
Beeld EPA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234