Woensdag 21/08/2019

Zappa vijf jaar na zijn dood nog springlevend

Vandaag is het precies vijf jaar geleden dat de Amerikaanse muzikant Frank Zappa op zijn 52ste aan de gevolgen van prostaatkanker overleed. Naar aanleiding van deze verjaardag zendt het Radio 1-programma Cucamonga maandagavond in wereldpremière twintig minuten uit van het allereerste Belgische concert van Zappa met The Mothers of Invention.

Dat optreden, met onder anderen Flo & Eddie, George Duke en Ainsley Dunbar in de line-up, vond plaats op 16 december 1970 in het Brusselse Paleis voor Schone Kunsten. De RTBF maakte er opnamen van, maar die werden om onduidelijke redenen nooit uitgezonden. Volgens producer Zjakki Willems waren de banden in een deplorabele conditie en was er een digitale opknapbeurt nodig om ze voldoende ethervriendelijk te maken. In diezelfde uitzending, die overigens haar naam ontleent aan de voorstad van L.A. waar Zappa's eerste studio stond, wordt ook aandacht besteed aan Cosmic Debris, een nieuw boek over de artiest door Greg Russo.

Frank Zappa was zonder twijfel een van de origineelste, veelzijdigste en meest provocatieve figuren die de rockmuziek ooit heeft opgeleverd. Hij was niet alleen beïnvloed door doo-wop en zwarte Rhythm and blues, maar ook door modernisten als Stravinsky en Webern en de dissonante composities van Varèse. Zappa's werk zou altijd gekenmerkt blijven door humor en ongebreidelde experimenteerdrift, maar het was vooral zijn voorliefde voor het parodistische en nonsensicale die bijdroeg tot zijn controversiële imago.

Dat de geest van Zappa ook vandaag nog voortleeft, merk je volgens Zjakki Willems aan de niet aflatende stroom van hommageprojecten en aan het aantal groepen en muzikanten dat 's mans composities blijft uitvoeren. Onder hen: Le Concert Impromptu & Bossini, Pierrejean Gaucher, The Meridian Arts Ensemble en de Duitse groep Bonnen. "Maar ook door de Belgische rock loopt dezer dagen een spoor van Zappa-referenties", zegt Willems. "Soms gaat het om letterlijke citaten, soms wordt er gewoon gemusiceerd vanuit een spirituele verwantschap. Luister maar eens naar het werk van Peter Vermeersch, vroeger met X-legged Sally, of vandaag met A Group en Flat Earth Society. Aan de Antwerpse scene is de erfenis van Zappa en Beefheart al evenmin onopgemerkt voorbijgegaan. Opvallend is dat de jongeren van vandaag goed weten wie Frank Zappa is. Tien jaar geleden was dat absoluut niet het geval."

Tijdens zijn leven was Zappa al uiterst productief, maar sinds zijn dood is zijn discografie alweer met een tiental platen aangevuld. Tot de interessantste uitgaven behoren Civilization: Phase III, met synclaviercomposities en dialogen uit de Lumpy Gravy-periode; The Lost Episodes, met archiefmateriaal; en Läther, een door Zappa zelf samengestelde vinylbox die indertijd door Warner Brothers werd geweigerd. Een deel van het materiaal kwam op andere platen terecht, maar sinds kort is het werk nu verkrijgbaar zoals het oorspronkelijk was bedoeld. En dan zijn er ook nog de Mystery Discs, inmiddels gebundeld op één cd.

Toch zijn Zappa-fans niet onverdeeld gelukkig met de manier waarop de weduwe van de muzikant diens artistieke nalatenschap beheert. Gail Zappa wordt door sommigen zelfs al snerend met Yoko Ono vergeleken. "Dat komt omdat haar keuzes soms nogal omstreden zijn", legt Willems uit. "Sommige tracks die officieel het licht zien, worden overklast door bootleg-opnamen. Bovendien wordt Zappa's oeuvre uitgemolken door irrelevante compilaties. Er zijn nog meer grieven: zo zien de fans al lang reikhalzend uit naar de vele afgewerkte Zappa-projecten die nog op de plank liggen. Platen als Dance Me This, met synclaviercomposities; Trancefusion, gitaarsolo's; The Rape & The Fury, waarop het Ensemble Moderne onder leiding van Frank Zappa werk van Edgard Varèse uitvoert; en een dubbelaar met live opnamen uit een Australische tournee. Iedereen vraagt zich af waar mevrouw Zappa nu precies op wacht." Op deze verjaardag, misschien? (DS)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden