Dinsdag 02/03/2021

Zalvend India doet oorlogsdreiging wegebben

Eisenpakket voor Pakistan blijft evenwel onverminderd hard

Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Dat Tony Blair sinds 11 september meer in het buiten- dan het binnenland rondwaart, leverde hem het koosnaampje 'president van de wereld' op. Het houdt de Britse premier niet tegen om naar het Indiase subcontinent te trekken, in de hoop de lont uit het kruitvat te halen. Niet dat daar al te veel van verwacht moet worden, zo nuanceerde Blairs minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw, de rondreis van één week stond immers al voor de aanslag van 13 december door Pakistaanse moslimextremisten op het Indiase parlement op de agenda. Een heuse vredesmissie zou dit dan ook niet zijn.

Desondanks wordt met veel spanning uitgekeken naar Blairs ontmoeting met kemphanen Vajpayee en Musharraf, vooral nu de CIA deze week het bericht de wereld in stuurde dat Pakistan een kernaanval op India plant. Bij zijn aankomst in Dhaka, de hoofdstad van Bangladesh, zei Blair gisteren vooral de gemoederen te willen bedaren. Gehoopt wordt dat Blair erin slaagt de Pakistaanse president Musharraf en de Indiase premier rond de onderhandelingstafel te brengen. De gedroomde gelegenheid is de top van de Zuid-Aziatische landen (SAARC), die vandaag in de Nepalese hoofdstad Kathmandu start. Succes is twijfelachtig: vooral de Indiërs lieten weten niet de minste intentie te hebben met Musharraf een officieel gesprek aan te knopen, ook al gaan sommigen ervan uit dat dat in de coulissen van de top wel gebeurt.

Desondanks lijkt nu al de ergste dreiging weggeëbd, wat veel heeft te maken met de uitspraken van Vajpayee. De premier stelde dat een oorlog niet onvermijdelijk is, daarin gesteund door alle leiders van de oppositie in New Delhi. Maar het eisenpakket aan Islamabad blijft onverminderd hard. Dat Musharraf moslimextremisten liet oppakken en de extremisten van het ooit door het leger gesponsorde Laskar-e-Toiba en Jaish-e-Mohammed aan banden legde, wordt als ronduit 'onvoldoende' bestempeld. Niet alleen is Vajpayee bijna verplicht met harde standpunten de publieke opinie in toom te houden, hij hoopt er volgens waarnemers ook binnenlands gebruik van te kunnen maken als de belangrijke noordelijke deelstaat Uttar Pradesh volgende maand naar de stembus trekt.

Uiteindelijk lijkt de dreiging met oorlog vooral een stelletje blufpoker. India, met zijn miljoen soldaten militair dubbel zo sterk als Pakistan, hoopt met het rollen van de spierballen van Pakistan een gunstige regeling voor de deelstaat Kasjmir af te dwingen. Min of meer hetzelfde effect dat de Pakistani willen/wilden afdwingen met hun steun aan de moslimrebellen in Kasjmir. "Er is een stap vooruit gezet", verklaarde de Indiase minister van Buitenlandse Zaken George Fernandes tegen de Far Eastern Economic Review. "Maar daar kan het niet bij blijven." India verwacht vooral een bocht van 180 graden in het Pakistaanse beleid ten opzichte van moslimextremisten, ooit opgeleid en bewapend door de centrale macht in Islamabad.

Door het wederzijdse steekspel is het vooral balanceren op het slappe koord voor de Amerikanen, met wie Blair voor zijn bezoek aan het Indiase subcontinent nauw overleg pleegde. De Indiërs zijn allerminst opgetogen met de sleutelpositie die de Pakistani in de internationale coalitie tegen het terrorisme innemen. Volgens New Delhi is het immers de logica zelve dat het steun krijgt in zijn strijd tegen het Pakistaanse terrorisme. De frustratie om de dubbelzinnige houding van de Amerikanen leeft al langer in India. In oktober verklaarde de Indiase vice-minister van Buitenlandse Zaken al aan De Morgen dat Pakistan niet de oplossing maar een deel van het terrorismeprobleem is. Het laatste wat de Amerikanen willen, is een oorlog tussen twee van zijn belangrijkste bondgenoten. En dus wordt druk uitgeoefend op Pakistan om het terrorisme aan te pakken, en op India om zijn oorlogsintenties te dimmen.

Toch is het koffiedik kijken welke kant het uitgaat in de regio. Onvoorspelbaarheid was wel vaker troef in het verleden. Toen in februari 1999 premier Vajpayee, die tot dan vanuit de oppositie vooral voor een onverzoenlijke aanpak had gepleit, zijn Pakistaanse tegenhanger Sharif met een bus tegemoet reed, en zo de allereerste rechtstreekse verbinding tussen de twee erfvijanden inwijdde, leek de dooi ingezet, leken zelfs de wederzijdse kernproeven van mei '98 met de mantel der liefde bedekt. Helemaal euforisch werden de waarnemers toen in juli 2001 Vajpayee en Musharraf, die inmiddels Sharif van de troon gestoten had, bijeenkwamen voor vredesgesprekken in Agra. De aanslag van 13 september op het Indiase parlement (balans: dertien doden) heeft dat evenwel allemaal tenietgedaan.

Dreiging met oorlog kan ook Indiase blufpoker zijn

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234