Vrijdag 21/02/2020

Zaak-Marc V.: 'Er is hier geen preventie van pedofilie'

Kunnen we onze samenleving behoeden voor mannen als Marc V.? Psychiaters zijn formeel: 'Het kan, maar het gebeurt niet. België heeft geïnvesteerd in preventie van recidivisten. Maar de meesten zijn niet gekend bij het gerecht.'

PDW, Patrick De Witte, columnist bij De Morgen werd ooit zelf slachtoffer van pedofilie. De Witte praat rechtuit. "Pedofilie? Wat valt er tegen te doen? Weinig. Daar moeten we ons maar eens bij neerleggen." Is dat zo? Is er geen remedie tegen pedofilie? Zal een Marc V. altijd kunnen toeslaan? Criminoloog Gert Vermeulen (UGent): Een maatschappij kun je nooit 100 procent beschermen. Het gros van de feiten gebeurt binnen gezinnen. Mensen hebben een verkeerd beeld van pedofielen. Dat zijn geen kinderlokkers met een lolly op de speelplaats. Het zijn vooral mannen die op een natuurlijk wijze in aanraking komen met kinderen: zoals in scholen, sportclubs, jeugdbewegingen."

Maar hoe kunnen we de risicogroepen hoeden voor misbruik? Door een getuigschrift type 2 te vragen van de persoon, zegt Vermeulen. "Daarop staat alles. Zelfs al kreeg een pedofiel eerherstel, dan nog zullen de feiten vermeld staan. Maar weinig organisaties kennen dat getuigschrift. Ze gebruiken het niet. Er heerst ook schrik om het te gebruiken. Schrik dat het vragen ervan zou duiden op een groot probleem. Getuigschrift type 2 kan verenigingen nochtans hoeden voor veroordeelden."

Blijft de vraag hoe je pedofielen zonder veroordeling kunt opsporen? Vermeulen: "Door waakzaam te zijn. Zonder te overdrijven. Een minimale dosis wantrouwen is nodig. Maar de slinger mag niet doorslaan. Je moet er ook over praten met kinderen. Op een rustige manier. Die waakzaamheid vereist logisch denken. Je kunt het de leiding van de jeugdbeweging niet kwalijk nemen dat ze de signalen bij Marc V. niet zagen. Ze waren ook pas twintigers en werden verondersteld te reageren als volwassenen."

Volgens Vermeulen schuilt de grootste vorm van preventie in de begeleiding van pedofielen zelf. "Als pedofielen geen feiten plegen, doen ze eigenlijk niks verkeerd. Laat ze desnoods photoshoppen met virtuele kinderporno. Het is hun geaardheid. Die gevoelens moeten ze kunnen kanaliseren. Maar ze krijgen geen hulp. De stap van denken naar doen, daar moet op gewerkt worden. Maar België doet niks. Er is gewoon géén preventie van pedofilie. Er is geen hulplijn. We doen er vierkant niks aan. Onze cultuur staat nog niet open voor een debat over seksualiteit. Kinderarbeid in China? We halen onze schouders op. Maar seks en kinderen, en het debat raakt meteen verhit. We kunnen er gewoon niet over praten."

Kris Vanhoeck van het Brusselse dadercentrum I.T.E.R. beaamt de stelling dat de Belgische preventie tekort schiet: "België heeft geïnvesteerd in preventie van recidivisten. Maar 70 tot 80 procent van de misbruikfeiten wordt gepleegd door daders die niet gekend zijn door het gerecht. We focussen op veroordeelden, niet op potentiële daders." Vanhoeck ziet ook de moeilijkheden van een sereen debat. "Pedofielen worden vaak gelijkgesteld aan Dutroux. Door dat stigma blijven ze met hun gevoelens zitten. Ze praten er niet over. Of durven er niet over praten. Gevolg? Daders komen pas na het plegen van feiten in contact met de hulpverlening."

Tele-Onthaal

Sinds 13 maart bestaat er in Vlaanderen een centraal telefoonnummer voor elk vermoeden van geweld en misbruik. Iedereen kan op 1712 terecht met vragen en meldingen, en dat discreet en gratis. "Maar die lijn is ingericht vanuit het slachtofferperspectief", vervolgt Vanhoeck. "Wat met de daders? Nederland lanceerde een paar dagen geleden een anonieme hulplijn voor pedofielen. Daar hebben wij, al experts, ook voor geijverd, maar helaas. Het is er niet van gekomen. Vlaanderen heeft ook geen beleid rond opvang en hulpverlening voor jeugdige plegers. Waarom niet?"

Het kabinet van welzijnsminister Jo Vandeurzen (CD&V) erkent dat er geen hulplijn is voor pedofielen. "Maar men kan in elk geval steeds recht bij Tele-Onthaal, anoniem", zegt woordvoerder Frederik Meulewaeter. "En niet anoniem bij CAW's (Centrum Algemeen Welzijnswerk)." Navraag leert evenwel dat de mensen van Tele-Onthaal zeer weinig in contact komen met pedofielen. Stafmedewerker Stefaan Maes: "Het gebeurt wel. Maar heel weinig. We horen voornamelijk slachtoffers, geen daders."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234