Dinsdag 21/01/2020

Koningshuis

Zaak-Delphine Boël valt straks in definitieve plooi: wat gebeurt er met ‘slechtst bewaarde geheim van België’?

Beeld EPA

Het moet samen met de kernwapens van Kleine Brogel het slechtst bewaarde geheim van België zijn: de afkomst van Delphine Boël. Al zes jaar probeert ze voor de rechtbank het vaderschap van koning Albert II vast te laten leggen. Vrijdag kan het Hof van Cassatie de zaak in een definitieve plooi leggen. Vangen de advocaten van de koning daar bot, dan lijkt niets nog een DNA-vergelijking in de weg te staan.

Waarover wordt vrijdag uitspraak gedaan?

Ergens in Brussel ligt een omslag. Die bevat het geheime verslag van een DNA-test waarvan iedereen het resultaat al kent: Koning der Belgen Albert II is de biologische vader van Delphine Boël. Als Delphine Böel niet zijn dochter was, zou de vorst niet hebben gevraagd dat de resultaten van de DNA-test voorlopig achter slot en grendel moesten blijven. Dan zou hij die net zo snel mogelijk publiek maken om “cette vieille histoire”, zoals Albert het ooit noemde, voor eens en voor altijd achter zich te laten.

Wil Delphine Boël kans maken om erkend te worden als dochter van koning Albert, dan moet eerst juridisch vaststaan dat Jacques Boël, de vroegere echtgenoot van haar moeder barones Sybille de Selys Longchamps, niet Delphines vader is. Dat Jacques Boël niet haar biologische vader is, staat al vast sinds 2013. De staalmagnaat liet toen via een DNA-test aantonen dat er geen verwantschap is. 

Toch is het precies het vaderschap van Boël waarover het Hof van Cassatie, het hoogste rechtscollege van ons land, zich nu moet uitspreken. Vaderschap gaat immers over meer dan het vaststellen van een bloedband. Al zes jaar lang vechten Delphine Boëls advocaten en die van koning Albert daarover een ware procedureslag uit.

Centraal staat het begrip ‘bezit van staat’. Wie zich steeds als vader heeft gedragen, door de buitenwereld steeds gezien werd als vader, en ook door het kind behandeld werd als vader – die persoon is daardoor ook de vader. Jacques Boël hoefde dus niet biologisch Delphines vader te zijn om wettelijk haar vader te zijn.

Er was nog een tweede juridische hindernis voor Boël: de tijd speelde in haar nadeel. Ze kwam liefst 29 jaar te laat, oordeelde de rechtbank. Wie de band met zijn vader wil betwisten, moet dat doen voor hij 22 is – ofwel, voor wie al ouder is, binnen het jaar nadat er duidelijkheid komt over wie wel de vader zou kunnen zijn.

Beeld Photo News

Tweemaal slecht nieuws voor Delphine Boël. Toch speelde de Brusselse rechtbank van eerste aanleg de zaak in 2014 door naar het Grondwettelijk Hof. De grondwet, die voorgaat op het burgerlijk recht, waarborgt het recht op eerbiediging van het gezinsleven.

Het werd het begin van een lang juridisch gevecht. Eerst oordeelde het Grondwettelijk Hof dat Delphine Boël de rechtszaak kon voortzetten. Daardoor kwam de kwestie weer voor de Brusselse rechtbank, die andermaal oordeelde dat Jacques Boël de vader was en bleef. Delphine Boël ging in beroep, en kreeg daar gelijk. Waarop koning Albert een stapje hoger ging, en naar het Hof van Cassatie trok. Dat moet andermaal de knoop doorhakken: is Jacques Boël de vader van Delphine? Dezelfde vraag dus die al sinds 2013 op tafel ligt.

Waarom is de uitspraak van belang?

Het Hof van Cassatie zal bepalen hoe het verder moet. Volgt de rechtbank de redenering van Alberts advocaten, dan wordt het voorgaande vonnis verbroken. Delphine Boël heeft dan wel nog opties, zegt haar advocaat Marc Uyttendaele. Hij wil niet te ver vooruitlopen op de zaak. “In dat geval zitten we in een heel nieuwe situatie.”

Het advies dat het Openbaar Ministerie vorige maand formuleerde, is echter om het cassatieberoep te verwerpen. Als het Hof van Cassatie het advies volgt gaat de zaak opnieuw naar waar ze vandaan komt: het hof van beroep. En dan kan het snel gaan.

In een vorige fase beval de rechtbank al dat koning Albert een DNA-staal moest afstaan. Weigerde de koning, dan keek hij tegen een dwangsom van 5.000 euro per dag aan – op jaarbasis bijna het dubbele van de dotatie waar de vorst recht op heeft. De analyse van het staal gebeurde eind mei, in het labo van het Erasmus-ziekenhuis in Brussel.

Tot Cassatie zich heeft uitgesproken, blijft het resultaat geheim. Vangen de advocaten van de koning bot, dan zal het hof van beroep het DNA-staal gebruiken om definitief klaarheid te scheppen over de verwantschap tussen Albert en Delphine. “Daarmee wordt dan juridisch vastgelegd wat heel de wereld al wist”, zegt emeritus hoogleraar en kenner van het koningshuis Mark Van den Wijngaert. “In principe kan koning Albert dan nog naar Europa trekken, maar dat lijkt mij onwaarschijnlijk. Als duidelijk wordt dat er een overeenkomst is tussen de DNA-stalen van hem en Delphine Boël, wat heeft het dan nog voor zin om bij een hoger hof beroep aan te tekenen?”

Alain Berenboom, de advocaat van de koning, wil zich nog niet uitspreken over mogelijke volgende stappen. Hij wil eerst de uitspraak in Cassatie afwachten.

Waarom wil de koning de strijd tot het bittere eind rekken?

Over het vaderschap van koning Albert bestaat geen twijfel. De lange juridische strijd zorgt er enkel voor dat de zaak steeds terugkeert. “Hij had beter, zoals Mitterand, gezegd: et alors? Dan was er geen nieuws geweest, en was het in de plooien van de geschiedenis verdwenen”, zegt Van den Wijngaert.

Waarom heeft Albert dat nooit gedaan? Het antwoord is niet ver te zoeken: Paola Ruffo Di Calabria. Voor de koningin is Delphine het levende bewijs van Alberts ontrouw. Paola was nog erg jong, amper 21, toen ze met de Belgische kroonprins huwde. Op haar 26ste had ze al drie kinderen op de wereld gezet. Enkele jaren later leerde Albert in Griekenland Sybille Selys de Longchamps kennen. Haar vader was op dat moment ambassadeur in Athene. Het werd het begin van een jarenlange romance die in binnen- en buitenland een publiek geheim was. En waaruit een dochter geboren werd.

Een jaar na de geboorte van Delphine vroeg Paola de scheiding aan. Om een punt te maken, zegt Mario Danneels, die het bestaan van de buitenechtelijke dochter onthulde in een Paolo-biografie in 1999. “Een scheiding binnen de koninklijke familie zou een enorm schandaal geweest zijn. Paola hoopte dat Albert dat zou beseffen. Het moest een waarschuwingsschot worden. Maar tot haar grote ontzetting stemde Albert in met de scheiding. Hij was klaar om opnieuw te beginnen, met zijn minnares.” Paola zou daarna aan een depressie gaan lijden. Midden de jaren 70 kwam er een nieuwe poging tot echtscheiding, maar ook die ging uiteindelijk niet door.

Van echte toenadering is al decennia geen sprake meer. Er zijn pogingen geweest om de vorst te vermurwen tot een verzoening, “maar telkens hij de naam van Delphine noemde, was het koekenbak in het paleis”, zegt Danneels. “Paola is een koppige, trotse, en vooral een heel Italiaanse vrouw. De erkenning van Delphine als dochter van Albert zou ook een smet zijn op het blazoen van de Ruffo di Calabrias.”

Wat staat er op het spel voor Delphine Boël?

Critici zullen zeggen: geld. Meer bepaald de erfenis van koning Albert. Maar dat is onzin, zegt Danneels. “Als het haar om geld te doen was, was ze wel gewoon de dochter van Jacques Boël gebleven. Die is vele keren rijker dan Albert.” Het adellijke geslacht Boël behoort tot de rijkste families van ons land.

Voor de troon moet ze het ook al niet doen. De grondwet bepaalt dat alleen de wettige nakomelingen van koning Leopold I aanspraak maken op de troon. Grondwetspecialisten zijn het niet eens over de interpretatie van de passage. In ieder geval zou het weinig verschil maken, want Boël zou helemaal achteraan het rijtje troonopvolgers belanden, op plek 17.

Op de titel van prinses moet ze evenmin rekenen. Onder de regering-Michel werd een wetswijziging goedgekeurd die het aantal prinsen en prinsessen beperkt. “Enkel de nakomelingen van koning Filip en Prinses Elisabeth kunnen nog de titel krijgen”, zegt Van den Wijngaert. “Wie de titel al had, houdt die natuurlijk.”

Maar daar is het Delphine Boël allemaal niet om te doen. De jarenlange rechtszaak heeft voor haar maar één doel: erkenning van de vader die er in haar jeugd zo vaak was. Danneels: “De lange rechtszaak heeft iedere kans op een echte verzoening kapot geslagen. Maar Delphine is de zaak pas gestart toen ze wist dat alle andere wegen doodliepen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234