Dinsdag 26/01/2021

Yves Leterme gaat strijd

Pol Van Den Driessche:

om de perceptie aan

Brussel l 'Beken schuld en betuig spijt.' Formateur Leterme had de gouden regel van de crisiscommunicatie goed in zijn oren geknoopt. Eén charmeoffensief volstond om de perceptie tegenover zijn persoon en zijn regeringsonderhandelingen verbluffend snel te doen kantelen.

door jeroen verelst

Leterme was opvallend openhartig na een dagje vergaderen met MR/FDF en cdH. Weigerde hij na het 'Brabançonne-incident' nog halsstarrig zijn excuses ook in het Frans te herhalen, op de RTBF gaf hij zaterdag ootmoedig toe dat hij des gaffes (flaters) had begaan. Genoeg voor de Franstalige media om Leterme niet langer af te schilderen als de baarlijke duivel. 'L'orange bleue un peu moins acide', kopte Le Soir gisteren. 'Oranje-blauw smaakt plots wat minder zuur.'

Het open vizier van Leterme ruikt sterk naar crisiscommunicatie. "Alleen worstelt de formateur niet met één crisis, maar met een aantal crisissen", verduidelijkt communicatieconsulent Peter Frans Anthonissen, die met Murphy was een optimist een boek over crisiscommunicatie schreef. "Als een bedrijf een crisis moet bedwingen schaart het hele bedrijf zich achter het gemeenschappelijke doel en spreekt het hele bedrijf uit de mond van één woordvoerder. Leterme moet vier partijen met elkaar verzoenen. Vier partners die bovendien allemaal gretig quotes en commentaren leveren aan de media. Als de onderhandelaars bij het buitenrijden van Hertoginnedal de media gewoon hadden genegeerd, stond er na 48 uur geen enkele journalist meer aan de poort." Anthonissen legt de vinger op de wonde. "In elke crisissituatie zijn er twee grote vijanden: de media en de tijd."

"Je voelde dat er een keerpunt naderde", reageert Katja Van Putten van het reclamebureau Fé. Ze fungeerde als 'imagoadviseur' van Leterme tijdens zijn verkiezingscampagne. "De Franstalige media hebben de afgelopen weken genadeloos op Leterme ingehakt. De perceptie werd steeds vijandiger. Leterme moest iéts doen en dat heeft hij gelukkig ook ingezien. Hij heeft twee nieuwe woordvoerders aangesteld, hij stapt zelf naar de pers, hij speelt open kaart met de Franstalige media... Maar natuurlijk had hij de stap gerust wat vroeger mogen zetten."

Pol Van Den Driessche, gewezen journalist en opvolger van Leterme als die de job van senator ruilt voor die van premier, botste in zijn vorige leven verscheidene keren met het CD&V-opperhoofd. "Ook voor de verkiezingen durfde Leterme zijn gedacht te zeggen tegen journalisten. Het heeft er regelmatig bovenarms op gezeten tussen ons. Maar dat bleef nooit langer dan een dag hangen, Leterme is geen rancuneus man. Het is toch ook menselijk dat je al eens sneller gepikeerd reageert als je wekenlang onder grote stress moet werken?"

Niet elke CD&V'er toonde de afgelopen weken evenveel begrip. Leterme werd meermaals aangespoord om zijn bij vlagen nukkige en agressieve houding tegenover journalisten te laten varen. Even door de zure appel heen bijten, mea culpa slaan en een charmeoffensief opzetten om de media, de Franstalige op kop, te paaien. Dat was de wijze raad en zo geschiedde afgelopen weekend.

Volgens de entourage van Leterme past het charmeoffensief van de formateur echter niet in een nieuwe communicatiestrategie. "We hebben daar op voorhand niet over nagedacht", reageert rechterhand Jan Durnez, die in een duotaak met ex-tv-journalist en Europees Parlementslid Ivo Belet tijdelijk fungeert als woordvoerder van Leterme. "De RTBF stelde Leterme na de bijeenkomst met de Franstalige partijen een paar vragen, hij heeft daar spontaan op geantwoord. Als hij zich anders heeft opgesteld, is dat omdat de gesprekken zelf in een andere, betere sfeer terechtkomen zijn."

Met andere woorden: Leterme heeft zijn hernieuwde krediet in de media mee te danken aan Didier Reynders en Joëlle Milquet. Ook zij hadden iets goed te maken aan de andere kant van de taalgrens. Milquet leek nooit echt verveeld te zitten met haar reputatie als 'madame non', maar schoot de voorbije week toch wakker toen de Nederlandstalige media zich hardop afvroegen of ze eigenlijk wel in een rooms-blauwe coalitie wilde stappen. En Reynders lag onder vuur nadat hij vrijdag de christendemocraten probeerde te tackelen door het voor te stellen alsof ze pleitten voor belastingverhogingen. Zowel Milquet als Reynders stelden zich zaterdag 'constructief' op, wat Leterme toeliet om eindelijk goed nieuws te verkondigen.

Blijft de vraag hoe de perceptie zo snel kon keren. In een weekend tijd transformeren van koppige Walenhater, 'monsieur non', in constructieve gesprekspartner: faut le faire. "Het is fascinerend om te zien hoe snel de sfeer kan omslaan", stelt ook Van Putten vast. "Maar die klik is natuurlijk niet in twee dagen gemaakt. Leterme werkt dezer dagen zoals ik hem bezig heb gezien tijdens de campagne: standvastig en vastberaden. Het is alleen maar door te blijven doorbijten dat hij nu het ijs heeft kunnen breken en de Franstalige onderhandelaars een beetje heeft kunnen doen ontdooien."

"De kritiek op zijn onderhandelingsmethode heeft me verbaasd", vult Van Den Driessche aan. "Hij werkt altijd op dezelfde manier. Op zijn West-Vlaams, stap voor stap door de klei ploeteren. Koppig, maar keihard voortwerken. Dat is deze keer niet anders. En hij zal slagen, dat weet ik zeker. Laat ons het historische perspectief niet uit het oog verliezen. Die voor de eerste paarse regering even buiten beschouwing gelaten, duurt élke formatie lang. Toen Jean-Luc Dehaene een regering vormde voor Wilfried Martens - de beroemde 'Sire, geef me honderd dagen' - zijn meer dan honderd dagen verstreken tussen de verkiezingen en de eedaflegging. Die onderhandelingen zaten ook boordevol incidenten. Maar Dehaene heeft uiteindelijk wél een behoorlijk goede regering op de been gebracht. Dus schiet Leterme zeker niet te vroeg af."

Toch maar niet te vroeg victorie kraaien. Zowel Anthonissen als Van Putten weten dat perceptie en sfeer vluchtig zijn. Eén incident en Leterme krijgt opnieuw de media over zich heen. "Misschien kan hij al beginnen met een Franstalige woordvoerder onder de arm te nemen", suggereert Van Putten. "Zeker zolang de formatie duurt lijkt me dat absoluut geen overbodige luxe."

Leterme werkt op zijn West-Vlaams, stap voor stap door de klei ploeteren. Hij zal slagen, dat weet ik zeker

n Ex-televisiejournalist en Europees Parlementslid Ivo Belet (boven) en Jan Durnez, Letermes rechterhand, fungeren tijdelijk als woordvoerder van de formateur.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234