Zaterdag 27/11/2021

Yohji

Luxemerken zijn geobsedeerd door China. Na een spectaculaire defilé van het Italiaanse accessoiremerk Fendi op de Grote Muur was het de beurt aan de Japanse ontwerper Yohji Yamamoto om een collectie voor te stellen in de Chinese hoofdstad. Een Japanner die showt in China, niet zo evident gezien het nog niet verteerde oorlogsverleden. De Morgen Magazine volgde Yamamoto in zijn modieuze poging tot verzoening.

Door Kim De Craene

Het defilé van Y's, Yamamoto's originele lijn, heeft plaats in de Verboden Stad, een site beschermd door de Unesco. Het is een van de weinige historische gebouwen in Peking die de bouwwoede naar aanleiding van de Olympische Spelen heeft overleefd. De rode muren van het paleiscomplex baden in fel licht, taxi's voeren een zeshonderdtal vips aan. Het is de eerste keer dat de gebouwen opengesteld worden voor een modeontwerper. De frontrow is niet te vergelijken met de eerste rij van een 'gewone' modeshow: hier zitten geen hoofdredactrices van hippe magazines in bontjassen, een zonnebril op de neus en de laatste nieuwe it-bag op de schoot. Hun plaatsen zijn ingenomen door strenge Chinese staatsambtenaren, die hun te grote maatpak en mocassins voor de gelegenheid uit de kast hebben gehaald. Met een diepe frons in het voorhoofd bekijken ze het tafereel: waar zijn ze nu terechtgekomen? De modellen showen de exclusieve collectie die bestaat uit zestig stuks. Die zullen twee dagen later geveild worden voor een nieuw goed doel: de Yohji Yamamoto Foundation for Peace. Een organisatie die de creativiteit bij de jonge generatie Chinese ontwerpers wil aanmoedigen. Met het geld dat de collectie opbrengt, zal Yamamoto een Chinese modestudent naar een buitenlandse modeacademie sturen, een Chinees model mag een defilé lopen tijdens de Parijse modeweek. Het is zijn manier om vergiffenis te vragen voor alle oorlogsmisdaden die Japan ooit gepleegd heeft tegenover China. Maar Yamamoto is niet alleen een altruïst, hij is vooral een slim man. Op de todolijst van Yamamoto staat immers de opening van twaalf shops in China. Na de show geeft Yamamoto backstage een woordje uitleg over het opzet van het modegala. "Kunst moet puur zijn. Maar soms moet je als ontwerper een boodschap uitsturen en je politiek uitlaten. De rol van een designer is mensen gelukkig maken en hij moet zich vragen stellen over de maatschappij. Waarom ik vandaag in China ben, is simpel: ik open hier een paar winkels. De Chinezen zullen naar mijn boetieks komen, shoppen en gelukkig zijn. Ik ben op dit moment zelf ook zeer gelukkig: een uur voor het defilé is het gestopt met regenen en stormen. Eergisteren is het dak boven de catwalk zelfs weggewaaid." Een show in de Verboden Stad trok Yamamoto wel aan. "Geef toe, verboden, dat klinkt aanlokkelijk. Ik geloof in de Chinese markt, ze gaat ongelofelijk groot worden. Ik moet nu hier zijn. Maar het grootste merk zal ik hier niet worden. Ik heb altijd al in een zijstraatje van de mode gewerkt. Ik werk niet op de snelweg, ik werk ernaast."

Twee dagen later is het tijd voor de veiling. Die grijpt plaats in de Grand Ballroom van het Beijing Hotel, waar Marilyn Monroe en voorzitter Mao nog samen gedanst zouden hebben. Op de achtergrond klinkt Abba en Wham!, de champagneglazen zijn gevuld met lauw bier. De minimalistische silhouetten die Yamamoto maakte voor de veiling steken af bij het gouden, barokke interieur. De genodigden - een vijftigtal rijke celebrity's en zakenmannen die speciaal voor de gelegenheid zijn overgevlogen uit Hongkong, Taiwan en Japan - nemen plaats aan de ronde tafels, de biedkaarten liggen klaar. Yamamoto steekt een speech af, een laatste poging om de gasten te overtuigen. "De designer Yamamoto is er vanavond niet, ik ben hier als de president van de foundation. Weet u, vijftien jaar geleden ging ik iedere week naar hetzelfde restaurant en bestelde er tempura. Op een keer vroeg de eigenaar me of ik geen prijsje kon maken voor een kostuum voor zijn zoon, die ging afstuderen. Ik antwoordde: 'Ik eet hier al zo lang en je hebt me nog nooit korting gegeven. Waarom zou ik je nu een vriendenprijs maken?' Mensen beschouwen mode als iets goedkoop en makkelijk maar echte mode maken, vraagt hard werk en veel tijd. Dus, ik vraag u 'maak de designer Yamamoto blij en laat merken dat u mode wél kan appreciëren.' " Met andere woorden, de veiling is open, laat het geld maar rollen. De prijzen liggen hoog: 190.000 yuan - zowat 17.600 euro - voor een vrouwenoutfit, 90.000 yuan of 8.300 euro voor een mannenkostuum. De veilingmeester van Sotheby's laat er geen gras over groeien: lot nummer één wordt geschat op 190.000 yuan, een koopje. Nog geen minuut later is het silhouet verkocht, een fan heeft er 180.000 yuan of 16.700 euro voor over. Een weggevertje volgens Sotheby's. Ook de andere loten geraken vlotjes verkocht.

Liu Dan, een Chinese kunstenaar die na jaren leven en werken in New York terugkeert naar Peking, koopt de trouwjurk. Het prijskaartje: 265.000 yuan, omgerekend is dat bijna 25.000 euro. "Mijn vriendin heeft een grote Yamamoto-collectie, de jurk is een verrassing voor haar", zegt de kunstenaar. "Ik hou van Japans design, ze begrijpen het driedimensionale van het lichaam. De Japanners zorgden voor een revolutie in het modeontwerpen, ze hebben gebroken met de traditie. Chinese ontwerpers begrijpen het spel van schaduw en licht niet, ze moeten het leren van de Japanners. Die leerden veel van het Westen maar gingen met hun kennis terug naar hun eigen cultuur. Een kleine groep mensen begint nu langzamerhand iets van mode te leren. Ik let niet op Chinese ontwerpers, het niveau is niet hoog genoeg. Misschien over tien jaar? Hopelijk vinden ze hun eigen creativiteit maar we hebben geduld nodig. Ik was verbaasd toen ik hoorde dat Yamamoto hier zo'n evenement organiseerde. Slechts een paar slimme mensen beseffen dat hun merk hier big business kan zijn. Yamamoto is één van hen."

De 35-jarige Gary Wang, ook aanwezig op de veiling, heeft twee winkels in Peking. Volgend jaar opent hij boetieks in Huangzhou en Shanghai. "Ik verkoop sinds vorige zomer Y's en dat loopt goed. De klanten hebben tijd nodig om het merk te begrijpen. De Chinese klant is heel onvolwassen, ze kennen heel wat merken niet. De jonge generatie verdient steeds meer dus geven ze ook meer uit. Vaak zijn het Chinezen die in het buitenland verblijven. Heel wat mensen worden instantrijk. Op een dag worden ze wakker en blijken hun aandelen van de ene dag op de andere plots met dertig procent gestegen te zijn." Dat de middenklasse geld heeft, is een mythe volgens Wang. "Die verdient gemiddeld driehonderd dollar, daarmee kopen ze eten en betalen ze hun huur. Mode interesseert hen niet, ze zijn bezig met werken en overleven." Maar het aantal miljardairs in China kende vorig jaar een explosie: recent onderzoek wees uit dat 106 Chinezen een vermogen hebben van één miljard dollar of meer, twee jaar geleden waren dat er slechts vijftien. China kent na de Verenigde Staten de meeste miljardairs ter wereld. Het aantal miljonairs bedraagt 3,3 procent van de bevolking. En allemaal zeggen ze: 'Hier ben ik, ik heb geld, kleed mij.' Geen wonder dat alle luxemerken geobsedeerd zijn door China. Volgens Wang is zijn land een van de belangrijkste markten van de wereld. "Er is geen ander land ter wereld met zo'n groeipotentieel. In vergelijking met Rusland - waar ze met Moskou en Sint-Petersburg maar twee grote steden hebben die echt meetellen - zijn er in China veel meer belangrijke steden. Peking, Shanghai, Macau, Hongkong, Huangzhou... In zulke steden kan je makkelijk een winkel openen." Chinese ontwerpers inkopen, doet Wang niet. "Ze doen niets interessants en halen bijlange het niveau van de internationale ontwerpers niet. Als mijn klanten 3.000 dollar uitgeven, spenderen ze die liever aan een wereldbekend merk."

Na de veiling ploft Keizo Tamoto, de vicepresident van het bedrijf, opgelucht neer aan een tafeltje. De organisatie van het evenement liep niet van een leien dakje. "Ik zou zelfs durven spreken van een nachtmerrie. Tien maanden geleden begon het over-en-weergereis tussen Japan en China om alles te regelen. We hebben toestemming moeten vragen aan zeventien verschillende instanties. De ministeries van Veiligheid en van Informatie waren de belangrijkste. Ze wisten alles over ons, zelfs wat we uitgespookt hadden als tienjarige jongetjes." Ook de vele veiligheidsvoorschriften waren te gek voor woorden, vindt Tamoto. Zo mocht op de catwalk alleen met koude spots worden gewerkt, backstage mocht er geen verwarming worden gebruikt en catering voor de modellen was uitgesloten. Toch wil Yamamoto er als een van de eersten bij zijn op deze moeilijke maar onwaarschijnlijk grote markt. De komende vier jaar wil de Japanner twaalf winkels openen over heel China. "We gaan het langzaamaan doen. Eerst moeten alle verkoophandboeken aangepast worden, Chinezen hebben een speciale manier van zakendoen. Heb je ze al eens bezig gezien op een markt? Afbieden zit in hun bloed. Ik heb zelfs mensen zien afpingelen in de Burberrywinkel. We zullen ons dus moeten aanpassen. Want grote merken hebben de Chinese markt nodig als ze willen groeien." Dus trekt de vicepresident de komende maanden heel China rond, op zoek naar nieuwe steden waar ze verkooppunten kunnen openen. "Er zijn zoveel plaatsen waarvan we het bestaan niet eens weten. Maar we hebben het volste vertrouwen in deze markt. Chinezen houden van makkelijke, comfortabele kledij, hoe meer logo's hoe beter. Dan is Y's het juiste merk op de juiste plaats." De vele namaakproducten die er op de markt te vinden zijn, beschouwen ze eerder als een compliment dan als een probleem. "Een paar jaar geleden ontdekten onze medewerkers in Peking een volledige namaakboetiek van Y-3 en Yohji Yamamoto-spullen. Maar als je merk nagemaakt wordt, wil dat zeggen dat je goed bezig bent, niet?" n

Ik moet nu in China zijn. Het grootste merk zal ik hier niet worden. Ik heb altijd al in een zijstraatje van de mode gewerkt

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234