Zaterdag 19/10/2019

'Yannick is ons ultieme symbool'

Vilvoorde, een kleine stad met de problemen van een grote stad, heeft nood aan geld, voetbalvelden en wilde dromen. Dus treedt een ex-inwoner naar voor: Rode Duivel Yannick Carrasco (24, Atlético Madrid). Samen met burgemeester Hans Bonte (55, sp.a) wil hij er een straatvoetbalschool oprichten. 'Vilvoorde heeft behoefte aan positiviteit.' Matthias M.R. Declercq

'Godverdomme, is hij daar nu weer? Puigdemont, Puigdemont, Puigdemont, alsof hij de president van de Verenigde Staten is! Jongens toch."

Een tv-scherm in het Spaanse café De Ster, in het centrum van Vilvoorde. Het middagjournaal wordt de kroeg in gestraald, blauwig tv-licht glanst op de kaalkoppen aan de toog. Een man aan een tafel is kwaad en vloekt in duizend talen. Hij steunt Madrid, dat doen ze hier allemaal, en heeft de buik vol van die Catalaanse separatisten. "Spanje is Spanje, en gedaan ermee!"

Zijn hoofd zwelt op. Hij fulmineert tot het speeksel als spinrag aan de lippen kleeft en smeert z'n keel met een glas bier. Het kroegvolk valt hem bij. Schuim rust op zijn bovenlip: "Kom, zet de televisie maar uit!" Pas als de naam Yannick valt, lost de ballon.

Yannick, dat is Yannick Carrasco, de jongen in de houten lijst aan de muur. "Laat ons over iets anders praten", zegt barvrouw María a Jesús. "Kijk, hier poseert Yannick met onze zoon. Schoon hé."

Carrasco is middenvelder bij Atlético Madrid, certitude bij de Rode Duivels en de trots van het veelkleurige Vilvoorde, een plek met een grote Spaanse enclave. Het gros van die Spanjaarden heeft roots in Peñarroya-Pueblonuevo, nabij het zuidelijke Córdoba. Daar zijn de huizen wit en de daken rood.

"Ook de Carrasco's komen uit het zuiden", zegt een stuk slijtvast toogmeubilair. Zijn naam wil hij niet in de krant, zijn verhaal wel. "Ik heb zelfs nog muziek gespeeld op het huwelijk van Yannicks overgrootvader, de eerste van de Carrasco's die hier arriveerde. Hij heette Juan, zoals iedereen hier. Roep eens Juan of Antonio en iedereen draait zich om. (lacht) Juan Carrasco werkte eerst in de mijnen en stapte later over naar Cockerill-Sambre. En die kon pinten drinken, man, hij was niet bij te houden."

Puigdemont is van het scherm verdwenen. De aandacht verlegt zich naar de jongen in de houten lijst. Het meubilair: "Het schijnt dat Yannick een voetbalschool wil oprichten, hier in Vilvoorde. Weet jij daar iets van? Straatvoetbal, 5 tegen 5, klopt dat? Te lanceren in 2018? En 't schijnt dat de burgemeester meedoet, klopt dat?"

De man draait zich om: "Mannen, Bonte en Carrasco, komen die goed overeen?"

Flashback naar oktober 2005, daar ligt het antwoord op de vraag.

Dubbeldekbus

"Weet er hier iemand wie Yannick Carrasco is?"

Dat vraagt de speaker aan het publiek. Aan de Franklin Rooseveltlaan vindt de finale van een Street Soccer-toernooi plaats, het hoogtepunt van een minicompetitie waarin de verschillende wijken van Vilvoorde het tegen elkaar opnemen. Twee tegen twee, met als inzet twee tickets voor de voetbalinterland België-Spanje. De winnaars van de finale worden per dubbeldekbus naar het Koning Boudewijnstadion gebracht.

Het toernooi is een idee van Hans Bonte, op dat ogenblik schepen in Vilvoorde. De man heeft een voetbalhart - als geboren West-Vlaming is hij een fervent aanhanger van Club Brugge - en hoopt via Street Soccer de wijken enigszins met elkaar in contact te brengen. Voetbal verenigt. Staan in de finale voor 10- tot 12-jarigen: Lowie en Benjamin Bonte. De eerste is de zoon van de schepen en speelt bij RSC Anderlecht. De tweede is zijn neef. Hun tegenstander: een zekere Yannick Carrasco, maar die daagt dus niet op.

"Weet iemand waar die uithangt?"

Ze treffen de jongen - hij is dan 11 jaar - uiteindelijk in de buurt van het zwembad. Het ketje komt aangewandeld in een hemd en een short, springt over de balustrade van de ijzeren kooi, pikt snel een ploegmaat uit het publiek, gaat vervolgens op de bal staan en draait zijn pet een kwartslag.

Hans Bonte is scheidsrechter en fluit de wedstrijd op gang. Maar een strijd is het niet. De Bontes zijn de speelbal van de jongen met het ravenzwarte haar. Dat ventje heerst op alle vlakken. Hij heeft zijn tegenstanders onder controle, als een herdershond twee makke schapen, en wint tickets voor België-Spanje. Die wedstrijd vat zijn leven samen: het land van zijn moeder versus het land waar hij is opgegroeid. Vader Bonte weet het dan al zeker: "Die Carrasco, dat is gene geweune."

Twee kapiteins

We spoelen door, de tijd verstrijkt, de paden lopen uiteen. De drie protagonisten - Bonte, Carrasco en de stad Vilvoorde - gaan hun eigen weg. Bonte gaat af en toe naar het Jan Breydelstadion in Brugge. Ziet daar Timmy Simons en haalt zijn hart op. Waar dat ander kereltje, die Carrasco, uithangt, weet hij niet.

Bonte boekt progressie. De schepen van Tewerkstelling, Sociale Zaken en Sociale Economie wordt eerst voorzitter van het OCMW en mag een paar jaar later, in 2013, de sjerp omgorden als aanvoerder van zijn stad. Niet wetend dat het ukje zijn pad nog zal kruisen. Eigenwijs, met de pet achterstevoren.

"Juffrouw, ik word profvoetballer."

Dat soort uitspraken.

"En als dat niet lukt, Yannick?"

"Dat gaat lukken, juffrouw, geen zorgen." Dat soort blind geloof.

Zijn leven is ruwer dan dat van de Bontes. De kaarten liggen anders. Yannick Carrasco groeit op zonder vader. Drie jaar is hij wanneer zijn Portugese vader België verlaat, abrupt uit het leven van Yannick verdwijnt en een gat slaat in de cocon. Moeder Carmen Carrasco kan na de plotse wending rekenen op de steun van haar ouders. Grootvader Juan - roepnaam Juanito - neemt de vaderrol op zich en ontfermt zich over zijn frêle, ingetogen kleinkind. Het verklaart meteen waarom er Carrasco staat gedrukt op de voetbaltruitjes en niet Ferreira Carrasco.

Bij de jeugd van Stade Everois RC en Diegem Sport staan er tout court nog geen namen op de rug. Ook niet bij Racing Genk. Carrasco is elf jaar (!) als hij moeder en grootvader overtuigt: hij mag lid van Genk worden en zich laten opnemen in een pleeggezin.

Yannick Carrasco treft er Kevin De Bruyne. Leeftijdgenoten verzamelen dan nog Panini-stickers en hangen aan de rok van moeder. Hij niet. Korte tijd later, als zestienjarige, is het lef nog groter en trekt hij de deur van Genk achter zich dicht. Bestemming: AS Monaco, een topclub die is weggedeemsterd en uitkomt in de Franse tweede klasse. Het enige wat hij eist van de club: vliegtickets voor moeder Carmen, opdat ze regelmatig kan overkomen naar haar zoon.

Gaat ook mee naar Monaco: Hakim Saifi, de beste vriend van Yannick. Die vindt er werk in de bouwsector. Twee jonge kerels, met hun voeten in het zand, uitkijkend over de Middellandse Zee. Dat gaat lukken, juffrouw. Ze wonen nabij de Italiaanse grens en zien daar een voetbalvorm waar ze weinig affiniteit mee hebben: calcetto, afgeleid van calcio, het Italiaanse woord voor voetbal. Calcetto is straatvoetbal, vijf tegen vijf. Het doet de jongens terugdenken aan hun eigen wedstrijden op straat in Vilvoorde, op het Hanssenspleintje. "Dat boomt hier nogal", zegt Hakim tegen Yannick.

Intussen heeft Carrasco in eigen land Hans Bonte beter leren kennen. Het klikt tussen de twee. Klikken doet het ook met ex-Miss België Noémie Happart, met wie hij later trouwt. Bonte is aanwezig op het huwelijk.

Even later neemt Carrasco alwéér een gewaagd besluit. Hij trekt naar het grote Atlético Madrid. En hij slaagt. Opnieuw. Story of his life. Ook de derde hoofdrolspeler van dit verhaal, de stad Vilvoorde, evolueert in de tussentijd. Neen, explodeert. Bonte wordt burgemeester, Carrasco een wereldster en Vilvoorde de snelst groeiende stad van Vlaanderen.

Voortrekker

De onstuimige groei van Vilvoorde heeft wel zo haar consequenties. De demografische opgang vertaalt zich in 111 nationaliteiten. In 2007 telde Vilvoorde 37.964 inwoners. Begin 2017 waren dat er al 43.643 en de prognoses van de stad klokken af op 51.879 inwoners in 2022. De felle groei zorgt voor een al even felle nood aan bijbehorende infrastructuur. En dat vereist weer geld, te veel geld.

Aan de Zenne raakten ze de voorbije decennia hunelaneen beetje kwijt. Ooit was Vilvoorde een industriële voortrekker, met namen als Forges de Clabecq, Fobrux (metaalgieterij Fonderies Bruxelloises) en Renault. Het is ook de reden waarom de Spanjaarden Peñarroya-Pueblonuevo verlieten in de hoop op een beter bestaan in België. Ook de Carrasco's.

Nog altijd kleeft aan de naam Vilvoorde het roet van Renault, al is de reconversie ruimte tijd geleden ingezet en is de strijdlust aan de Zenne achtenswaardig. Meer nog: er zijn in Vilvoorde nog altijd meer jobs dan beroepsactieve mensen. Alleen ligt de focus niet meer op laaggeschoolde jobs, wel op de quartaire sector, op media, op farma, enzovoort. Dat gebrek aan ouderwetse industriële jobs maakt van Vilvoorde een plek met een hoge, structurele werkloosheid bij laaggeschoolden.

Strijden doen ze ook tegen een nieuw doembeeld: dat van de geradicaliseerde jongeren. De stad kende een relatief hoog aantal Syrië-strijders. Tussen 2012 en 2014 trokken er 28 jongeren naar het Midden-Oosten.

Dat alles maakt van Vilvoorde een interessante plek. Een kleine grootstad, dat is het zowat. Met een burgemeester die geld zoekt, en ruimte, en dromen. Een plek ook met een uitgezworven parel die dat geld heeft, en een grote droom, en die een geschikte ruimte zoekt.

Begin 2017, in januari, komt er plots schot in de zaak.

Vibe

Yannick Carrasco, aan de telefoon vanuit Madrid: "Ik wandelde toen, in januari van dit jaar, met Hakim door Vilvoorde. Dat deed deugd. Ik houd nog altijd veel van de stad. Een groot deel van mijn familie woont er ook nog. In Vilvoorde vind ik mijn jeugd terug, het is de plek waar ik alles heb geleerd. Mijn karakter is gevormd op het Hanssenspleintje, al voetballend. Daar loopt het nog altijd vol met jongetjes zoals ik er vroeger een was. Ik speelde tot diep in de nacht en altijd keek mijn grootvader toe vanop een bankje. Dus ik schrok niet toen Hakim plots zei: 'Wat als we hier een voetbalschool oprichten? Zou dat geen positive vibe kunnen geven aan de stad?'

"Ik speel zelf ontzettend graag straatvoetbal. Mijn hele leven al. Ik wil jongeren nu aanmoedigen om zelf te voetballen. Ik wil hen een extra thuis aanreiken, eentje waar ze voetbal eten, voetbal drinken en voetbal slapen. Een plek waar ze kunnen schuilen voor de regen. Een plek waar alle clubs welkom zijn.

"Ik heb zelf geluk gehad, dat besef ik. Geluk omdat ik een groot voetbaltalent heb meegekregen. Had ik dat geluk niet, dan was ik nu waarschijnlijk politieagent. Maar ik ben profvoetballer en wil iets terugdoen voor de stad waar ik ben gevormd. Dus trok ik met Hakim naar Hans (Bonte): 'Burgemeester, heb je een secondje? Wij hebben een plan voor Vilvoorde.'"

De Kruitfabriek

Vilvoorde ademt voetbal. Dat zie je. Onder de Europabrug is het druk. Op het Hanssenspleintje lopen nieuwe jongens met nieuwe namen. Zoals Exocé: "Ik droom van een leven als dat van Yannick", zegt hij. "Dat is onze held." In Vilvoorde is de vraag veel groter dan het aanbod. En dat weet de burgemeester. Ik zie hem in Brussel, in het Huis van de Parlementsleden. Daar zit Hans Bonte aan zijn bureau. Kale muren, een dikke glasplaat op het houtwerk, een fles water, dossiers. Er ligt ook een boek op tafel, Smart Cities. Hoe technologie onze steden leefbaar houdt en slimmer maakt. Buiten is het pikdonker. De winter klopt op de deur.

Bonte oogt vermoeid. "Wat is dit een vreemde wereld", zegt hij. "Je bent burgemeester van een Vlaamse stad en plots komt The Washington Post je interviewen over het deradicaliseren van moslimjongeren." Hij ploft neer. "Laten we over positieve dingen praten. Over Yannick."

Natuurlijk is de voetbalschool een godsgeschenk voor Bonte, en is Carrasco het perfecte uithangbord. Hij spreekt vijf talen (Nederlands, Frans, Engels, Portugees en Spaans), is een product van de straat, geniet wereldfaam en gaat straks normaliter mee naar het WK met de Rode Duivels. Als de middelen ontbreken en een bekend, bemiddeld man komt zelf naar je toe, dan open je de armen.

Al jaren strijdt Bonte voor de erkenning als centrumstad en de bijbehorende extra miljoenen. Dat de Vlaamse regering Vilvoorde vooralsnog niet erkent, zorgt voor frustratie. Bonte spreekt van "een enorme kortzichtigheid van de regering", en verwijst ook naar het vorige Vlaamse kabinet: "En ja, daar maakte ook mijn partij deel van uit."

"Onze behoefte aan infrastructuur is gewoon ontzettend groot", zegt hij. "Er komen jaarlijks meer dan 700 nieuwe inwoners bij, onder wie 450 kinderen. Met andere woorden: Vilvoorde krijgt er elk jaar een extra school aan leerlingen bij. Met steun van de Vlaamse regering worden nu al scholen verbouwd en uitgebreid. Maar daar ging tien jaar dossierwerk aan vooraf. Straks gaan die naar het secundair en kunnen we daar ook beginnen.

"Intussen is meer dan 70 procent (73,8 procent, MD) van de kinderen tussen 0 en 5 jaar van buitenlandse herkomst. En wat geldt voor scholen, geldt dus ook voor kinderopvang en sportinfrastructuur: er moet zo rap mogelijk zo veel mogelijk bij komen. Dus is alle hulp welkom. Ook die van Yannick. Ish Ait Hamou is ook fantastisch, ook hij komt uit Vilvoorde. Maar Carrasco spreekt een nog breder publiek aan. Voetbal is ook toegankelijker. Ja, Yannick is het ultieme symbool van het veranderende Vilvoorde.'

Hakim Saifi, de boezemvriend van Carrasco die het project gaat leiden, spreekt niet van een club, ook niet van een pure school, maar eerder over een extra thuis, een veilige plek: "Wij willen een bestaand gebouw in Vilvoorde ombouwen tot een locatie waar alle jongeren welkom zijn om 5 tegen 5 te spelen, calcetto dus. Een plek die hen inspireert, waar ze terechtkunnen, waar ze meer leren dan alleen maar voetbal.

"Je kunt dit project een klein beetje vergelijken met de BX Brussels van Vincent Kompany. De focus ligt op het sociale, niet louter op het sportieve. Wij willen een gezond leefmilieu creëren voor de jongeren, de sportmogelijkheden verbreden voor mensen met een beperking en tegelijk ook de hangjongeren in onze omgeving opvangen. En al even belangrijk: het tekort aan voetbalvelden mee wegwerken.

"De gesprekken zijn lopende, maar een naam hebben we nog niet, een locatie ook niet. Maar dat komt wel. High Five zou een goede naam zijn."

Een Kruitfabriek-scenario, daar droomt Bonte van. Na het ter ziele gaan van het VIER-programma, in maart 2013, trok Woestijnvis weg uit het oude gebouw aan het Zeekanaal Brussel-Schelde. De eigenaar van het pand kreeg af te rekenen met inbraken en vandalisme en betaalde tot 100.000 euro leegstandstaks. Vilvoorde inde de taks niet, maar liet de eigenaar het pand gebruiksklaar maken. Nu is De Kruitfabriek een cultureel knooppunt in Vilvoorde en hoopt Bonte op een gelijkaardig scenario, maar dan voor sport. "Ik hoop dit in het voorjaar van 2018 te kunnen lanceren."

Yannick Carrasco: "Vilvoorde heeft nu gewoon behoefte aan positiviteit."

Ronselaars

Wat opvalt in gesprekken met Hakim Saifi en Yannick Carrasco: valt de term Syrië, dan hoor je kordaat "geen commentaar." Ja, ze kennen jongens die naar Syrië trokken.

Neen, ze kunnen er met hun verstand niet bij. Dus neen, ze weigeren erover te praten en "verkiezen louter het positieve". Ook zij weten ongetwijfeld dat ronselaars een rol speelden op de synthetische veldjes onder de brug in Vilvoorde. Dat achteloze voetballers daar werden aangesproken door aanhangers van Sharia4Belgium. Bonte verwoordt wel wat Saifi en Carrasco misschien denken, of hopen: dat voetbal "een middel is in de strijd tegen radicalisering".

Het is een mening die Jessika Soors deelt. Zij is deradicaliseringsambtenaar in Vilvoorde. "Voetbal is niet het ultieme middel, maar een vorm van vrijetijdsbesteding en dus ook een mogelijk preventiemiddel. Uiteindelijk gaat het voor de jongeren om een zoektocht naar erkenning. Op school of op het werk valt die erkenning niet altijd even makkelijk te behalen. Het idee dat je een held kunt zijn in het leven is een drijfveer voor radicalisme, om te gaan strijden in het buitenland. Net daarom is voetbal hier belangrijk en zeker het verhaal van Carrasco. Hij verpersoonlijkt de Vilvoordse droom. Hij toont hoe je ook op een ander manier een held kunt zijn."

Carrasco zelf is in weerwil van de glitter die het sterrendom met zich meebrengt, eerder schuw. Zijn huwelijk met Noémie Happart was een met goud omrand feest, maar haal hem niet voor de camera of hij kijkt angstig als een haas. Ook nu ontwijkt hij de aandacht. "Ik moet geen held zijn", zegt hij. "Ik moet zelfs niet symbool staan voor Vilvoorde. De luwte is goed genoeg. Ik voel mij niet beter dan een ander. Maar wie op televisie komt, wordt als een ster beschouwd, en als dat kan helpen om jongeren aan te moedigen, dan moet ik dat maar gebruiken."

Identiteitslozen

Het slotakkoord is voor de Spanjaarden in De Ster. Die kijken door het raam en zien een veranderende wereld. Als ze het verhaal horen van de voetbalschool, de rol van Yannick en de rol van de stad, dan zien zij daar een nieuwe orde in, een maatstaf.

Het meubilair: "Hoor je 't, mannen, dat voetbalverhaal is nog waar ook." Even houdt hij in, denkt na. "Mooi, die samenwerking, en straf ook dat Yannick onze wereld overstijgt. Wij zijn Spanjaarden. In Vilvoorde heb je ook veel mensen met Marokkaanse roots. Maar we kennen elkaar niet. Hier heb je voetbalploegen vol spelers van Marokkaanse afkomst en andere ploegen met alleen maar kerels met Spaanse ouders. De schotten tussen die culturen zijn nooit verdwenen.

"Maar bij de jongste generatie bestaan die schotten niet. Die voetballen samen, die spreken een gemeenschappelijke taal, die hebben geen echte identiteit meer. Dat is misschien wel de toekomst: die van de identiteitslozen. Als Yannick er ook maar een klein beetje in slaagt ons dichterbij elkaar te brengen, dan is dat zoveel belangrijker dan welk doelpunt ook."

Gemor aan de tafel voor de televisie: "Zijn ze daar nu godverdomme wéér met die Puigdemont?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234