Zaterdag 04/02/2023

Xie Jun, de nieuwe schaakkoningin

De 29-jarige Chinese Xie Jun is de nieuwe wereldkampioene schaken. In een tweekamp over zestien partijen versloeg Xie de Russin Alisa Galliamova. De match was spannend noch hoogstaand, want Xie bleek gewoon te sterk voor Galliamova. Tijdens de eerste helft van de match in het Russische Kazan kon Galliamova nog net gelijke tred houden met Xie: na acht partijen was de stand 4-4 gelijk. De tweede helft van het duel werd gespeeld in het Chinese Shenyang. De Russin was toen duidelijk niet meer opgewassen tegen de strijdlust van Xie, en verloor uiteindelijk met 8,5-6,5.

Xie werd al eerder wereldkampioene door in 1991 de Georgische titelhoudster Maja Tsjiboerdanidze te verslaan. Twee jaar later verdedigde Xie haar kroon met succes tegen Nina Joselani. De Chinese verloor in 1996 echter haar titel aan de Hongaarse Zsuzsa Polgar. Na deze overwinning speelde de Hongaarse geen enkel schaaktoernooi meer.

Het volgende WK had in 1998 moeten plaatsvinden, maar organisatorisch getalm en intriges achter de schermen zorgden voor een eindeloze vertraging. Uiteindelijk bepaalde de FIDE dat het augustus 1999 zou worden. Polgar was in april van dit jaar moeder geworden en liet weten dat deze periode haar niet schikte. Ze werd prompt door de FIDE van haar titel beroofd. Galliamova werd heropgevist en nam de plaats in van Polgar, hoewel de Russin in 1998 nog verzaakt had aan een uitdagerstweekamp tegen Xie. In 1999 wilde Galliamova wel tegen Xie spelen, maar dit keer meteen voor de wereldtitel.

De hevig verontwaardigde Polgar was het uiteraard niet eens met deze gang van zaken en dreigde een rechtszaak aan te spannen tegen de wereldschaakbond. Tijdens de tweekamp in Shenyang zorgde Polgar voor meer ophef toen ze opeens triomfantelijk voor de dag kwam met een brief die ze van de FIDE ontvangen zou hebben: de lopende tweestrijd zou dan toch als een uitdagersmatch beschouwd worden, en er zou later tussen Polgar en de winnaar van deze wedstrijd alsnog een WK-match volgen.

Dit onwaarschijnlijke bericht is bevestigd noch ontkend, maar het is een feit dat de wereldschaakbond al enkele jaren uitblinkt in tegenstrijdigheden en het herroepen van beslissingen. Of misschien is het gewoon een zet van Polgar om de FIDE verder onder druk te zetten. Wat er ook van zij, morgen zondag krijgen we uitsluitsel over deze zaak op het FIDE-congres in Las Vegas.

In de finale van het WK-toernooi voor heren in Las Vegas staat het na vier van de zes partijen tussen de Rus Chalifman en de Armeniër Akopjan 2,5-1,5 in het voordeel van Chalifman. Helaas blijven we verstoken van schaak op wereldkampioenschapsniveau. De redenen hiervoor werden in vorige colums al ten overvloede aangehaald.

Na een afgrijselijke blunder in de eerste finalepartij verloor Akopjan zijn eerste duel aan normaal wedstrijdtempo op dit WK-toernooi. Chalifman consolideerde in de tweede partij zijn voorsprong door een korte remise. In de volgende partij begon de Rus echter te prutsen: hij kwam met groot nadeel uit de opening, kon na een misstap van zijn tegenstander afwikkelen naar een houdbaar eindspel, maar ging opnieuw in de fout na eindeloos geduldig Armeens heen-en-weer-geschuif.

Chalifman toonde mentale veerkracht na deze tegenvaller en bouwde in het vierde duel een rustige drukstelling op. De dames werden geruild, Akopjan slaagde er niet in om tegenspel te creëren en werd volgens de regels van de kunst weggedrukt. Hierdoor staat het nu 2,5-1,5 voor Chalifman, die goed op weg lijkt om tot FIDE-wereldkampioen gekroond te worden.

WIT: Xie Jun

ZWART: Galliamova 1. e4 e5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 d6 6. Lg5 e6 7. Dd2 a6 8. 0-0-0 Pxd4 9. Dxd4 Le7 10. f4 b5 11. Lxf6 gxf6 12. e5 d5 13. Kb1 Ld7 14. De3 f5 15. g4 (Een nieuwe zet. Wit offert een pion om lijnen te openen voor een furieuze aanval op de zwarte koningsveste.) 15. ... fxg4 16. h3 gxh3 17. Lxh3 Dc7 18. f5 0-0-0 19. Thf1 Kb8 20. fxe6 fxe6 21. Tf7 d4 22. Txd4! (Een sterk en onverwacht kwaliteitsoffer.) 22. ... Lc5 23. Pe2 h5? (Te traag. De zwarte verdediging wordt nu op voorbeeldige wijze ontmanteld. De enige zet om te overleven was Db6) 24. b4! Lxd4 25. Pxd4 Tc8 26. Lg2 Thg8? (Thd8) 27. Pc6+ Ka8 28. Txd7! Dxd7 29. Pb8+ en zwart geeft op.

WIT: Akopjan

ZWART: Chalifman 1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. b4!? Lg7 4. Lb2 0-0 5. g3 d6 6. Lg2 e5 7. d3 Ph5 8. Pc3 f5 9. 0-0 Pc6 10. b5 Pe7 11. e4 c5 12 bxc6 bxc6 13. c5!? d514. exd5 cxd5 15. Db3 e4 (Er is geen tijd voor 15. ... Kh8 wegens 16 Pxe5 Lxe5 17 Pxd5) 16 dxe4?? (De normale zet hier is uiteraard 16 Pg5 wat er trouwens veelbelovend uitziet voor wit. Akopjan besluit echter tot een onverantwoord stukoffer. Zou de Armeniër iets overzien hebben of zou hij verwarring willen hebben zaaien met het oog op de zich reeds aandienende tijdnoodfase?) 16. ... fxe4 17. Pxe4 Lxb2 18. Dxb2 dxe4 19. Pg5 Lf5 20. Pxe4 Tb8 21. Dc3 Pd5 22. Da3 Lxe4 23. Lxe4 Phf6 24. Lf3 Dc7 25. Tac1 Pe7 26. c6 Pf5 27. Dc3 Tbc8 28. Tfe1 Dg7 29. Tcd1 Tc7 30. Te6 h5 31. De5 Kh7 32. h3 Pg8 33. De4 Pf6 34. De5 Pg8 35. De4 Tf6 36. Txf6 Pxf6 37. Db4 De7 38. Db8 Pd6 39. g4 hxg4 40. hxg4 Pf7 41. Kg2 Kg7 (Pg5!) 42. Te1?! (Tb1!) Dd8 43 Db2 Pg5 44 Te3 Dd6 45 Da3 Dxa3 46 Txa3 Kf7 47 Le2 Pe6 48 Ta4 Pd5 49 Lf3 Pe7 50 Kg3 Kf6 51 Tc4 Ke5 52 Tc1 Pd4 53 Te1+ Kf6 54 Lg2 Pexc6 55 f4 Pe7 56 Lf1 Tc3+ 57 Kg2 Pc2 en wit geeft op. 58 g5+ Kf7 59 Te4 Pe3+ 60 Kf2 Pxf1 61 Kxf1 Ta3 62 Te2 Tf3+ is inderdaad hopeloos.

WIT: Chalifman

ZWART: Akopjan 1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Dc2 c5 5. dxc5 Dc7 6. Pf3 Lxc5 7. g3 Db6 (Een ongebruikelijke zet met als bedoeling de verzwakkende zet e3 uit te lokken.) 8. e3 Le7 9. Lg2 a6 10. 0-0 Dc7 11. b3 d6 12. Lb2 Pbd7 13. Pg5 Tb8 14. Tac1 0-0 15. Tfd1 b6 16. Pce4 Pxe4 17. Pxe4 Lb7 18. Dc3 en remise, hoewel wit na 18. ... Pf6 19 Dd3 Pe8 licht ruimtevoordeel heeft.

- Geraardsbergen: in het open internationale toernooi van Geraardsbergen stak Serge Vanderwaeren in een bloedvorm. In de slotronde besloot de Dworpenaar met wit tot een salonremise tegen de Poolse coleider Adamski. De Est Sep en de Oezbeek Barsov wonnen hun laatste partij en mochten zo op de valreep meedelen in de hoofdprijs. De vier winnaars behaalden 6 punten uit 7 partijen.

WIT: Vanderwaeren

ZWART: De Bruycker 1. Pf3 d5 2. c4 c6 3. e3 Pf6 4. Pc3 e6 5. b3 Le7 6. Lb2 Pbd7 7. Dc2 0-0 8. Le2 dxc4 9. bxc4 Da5?! (Met de bedoeling via 10. ... La3 lopers te ruilen en de druk op de stelling te verlichten. Wit doorkruist dit plan door aan het begin van de lange diagonaal een plekje vrij te maken voor zijn dameloper.) 10. Tb1! Te8 11. 0-0 e5 12. La1 Ld6 (h6) 13. Pg5! h6 14. Pge4 Lf8 15. f4 Pxe4 16. Pxe4 f5 17. Lh5! Td8 18. Lc3! Da6?! (Dc7 is beter; nu is de witte aanval niet meer te stuiten.) 19. fxe5! fxe4 20. Dxe4 Pc5 21. Lf7+ Kh8 22. Dg6 Pe6 23. Lxe6 Lxe6 24. Dxe6 Te8 25. Dg6 Dxc4 26. Txb7 Dg8 27. T1f7 Dh7 28. Dxh7+ Kxh7 29. e6 Kg6 30. g4 h5 31. Txg7!+ en zwart geeft op.

- Berchem: op 2 oktober om 14 uur spreekt in De Nieuwe Zurenborger op de Dageraadsplaats 4 de wereldvermaarde Russische grootmeester en eindspelkenner Joeri Averbach over de 'History of the Chess Composition in the USSR' en heeft het daarbij over de 'Prosecution of Composers'. Een aanrader!

Wit: Kg1, Dg3, Ta2, Td1, Lf4, Pd2, pia3, e4, f2, g2, h2.

Zwart: Ke8, De7, Td8, Te8, Lb2, Pc6, pia6, b7, f7, g6, h7. 1. ... Dxe4! 2. Tf1 (2. Pxe4 Txd1 mat; 2. Txb2 De1+ 3. Txe1 Txe1+ 4. Pf1 Tdd1) Dc2 3. Dg5 Te2 4. h4 Tdxd2 5. Lxd2 Txd2 6. Te1 Td1 7. De3 Db1 8. Txd1 Dxd1+ 9. Kh2 Db1 en wit geeft op.

Sjipov - Ivantsjoek (1999)

Wit: Kh2, Dd3, Tc1, Th1, Lg3, Pd4, pia3, b4, c4, e3, f2, h3.

Zwart: Kh8, Db7, Tg8, Th5, Le7, Pf6, pia6, b6, d6, e6, f7, f3, h6.

Opnieuw een stelling uit het WK in Las Vegas. Zwart aan zet speelt en wint.

Wouter Janssens

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234