Vrijdag 13/12/2019

Xi Jinping waant zich Marco Polo

Met het enorme bedrag van 113 miljard euro wil de Chinese president Xi Jinping een handelsnetwerk uitbouwen dat strekt over Azië, Afrika en Europa. De zijderoute van de 21ste eeuw wekt zowel bewondering als argwaan.

Het project Obor van de Chinese president Xi Jinping bewijst dat de wereldorde fundamenteel gewijzigd is. Obor staat voor 'One Belt & One Road' (één gordel, één weg). Een gigantisch netwerk van land- en zeeroutes door meer dan zestig landen. Een tweedaagse top, die werd bijgewoond door 29 staatshoofden en tientallen buitenlandse delegaties, moest de officiële bekroning worden van een ambitieus investeringsprogramma dat China al in 2013 lanceerde.

Op de familiefoto, die bij de ceremonie werd genomen, staat Jinping broederlijk naast Vladimir Poetin. Dat uitgerekend de Chinese én de Russische leiders een land breken voor een vrijhandelsroute zonder voorgaande is niet enkel ironisch, het is ook symbolisch.

Xi Jinping zegde omgerekend zo'n 113 miljard euro toe aan het nieuwe zijderouteproject. Het is een uitgebreid investeringsprogramma van grote verbindingen en infrastructuur tussen China en de rest van Azië, maar ook met Afrika en Europa. Het betreft wegen, spoor, pijpleidingen, waterverbindingen en havens.

Xi presenteert zijn zijderouteplannen als een weg naar vrede en vrijhandel, om los te komen van de oude modellen gebaseerd op concurrentie en diplomatieke macht.

Uitdaging voor Europa

Jinping voelt zich geroepen om de rol van wereldleider waar te maken. Hij wil de ruimte opvullen die de Amerikaanse president Trump in zijn ogen laat vallen met diens programma van 'Amerika eerst' en diens kritische benadering van bestaande vrijhandelsverdragen. 'We moeten beter samenwerken om een veiligere en eerlijkere wereld te creëren. Alleen dan zal dit initiatief gedeelde welvaart brengen', luidde de belangrijkste boodschap van de Chinese president.

Een win-win, of zijn er ook verliezers? Vooral aan Europese zijde zijn er veel bedenkingen, en klinkt de vraag naar een eerlijk speelveld luid.

Professor internationale politiek en Chinakenner Jonathan Holslag verwoordt de scepsis als volgt: "Ondanks alle beloftes van wederzijdse samenwerking getuigt het project vooral van een sterke Chinese ambitie om buitenlandse markten in te lijven en eigen bedrijven te openen in het buitenland. In een context van wereldwijde economische stagnatie is dit een grote uitdaging voor Europa. China's marktaandeel groeit spectaculair in landen langs de nieuwe zijderoute, terwijl de belangrijkste Europese lidstaten marktaandeel verliezen." We mogen dus vooral niet naïef zijn.

'Stem laten horen'

Ook in het vooruitzicht van talloze investeringen voor dit project zal er voor Europese bedrijven allicht slechts een rol als toeleverancier zijn weggelegd. Dat omgekeerd zakendoen in China voor westerse bedrijven op heel wat beperkingen stoot is op zijn zachtst gezegd hypocriet. Het is de reden waarom de Europese vertegenwoordiging in Peking vooralsnog geen gezamenlijke handelsverklaring vanwege de EU-lidstaten voor de zijderoute willen ondertekenen.

China als nieuwe imperialist dus. Ook in ons land is de impact van China op onze economie groot. Hoe groot? Alle bedrijven samen zijn goed voor een omzet van bijna 17 miljard euro, en zowat 18.000 mensen. Een van de bekendste is Geely, dat Volvo Cars Gent onder zijn vleugels heeft. Dat gaat elke week enkele honderden wagens, die worden geproduceerd in zijn fabriek in het Chinese Daqing, per trein naar de haven van Zeebrugge sturen.

Minister van Economie Kris Peeters (CD&V), die ook in Peking is voor de zijderoutetop, zei in De Ochtend dat het "niet verstandig zou zijn om de stem van België niet te laten horen. We hebben hier duidelijk gezegd dat we deel willen uitmaken van dit project, maar niet ten koste van alles."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234