Zaterdag 19/10/2019

Vijf vragen

Xavier Baeten (Vlerick) over overstap van politiek naar privé: ‘Ik hoop dat Electrabel voldoende ethisch vermogen aan de dag legt’

Xavier Baeten Beeld Vlerick Business School

Ruben Laleman, expert op het kabinet van federaal minister van Energie Marie Christine Marghem (MR), is overgestapt naar Electrabel. ‘Ervaring meenemen of bedrijfsgevoelige informatie: het is een wereld van verschil’, zegt professor corporate governance Xavier Baeten.

Als adviseur regelgeving en publieke zaken moet Ruben Laleman voor Electrabel het dossier opvolgen van de miljoenensteun die wordt toegekend voor de bouw van nieuwe gascentrales. Op het kabinet werkte hij mee aan de wet die de steun voor nieuwe elektriciteitscentrales regelt. Marghem is er niet over te spreken dat haar specialist Electrabel adviseert over het steunmechanisme. “Hij was een uitstekende medewerker. Maar uit juridisch oogpunt is het belangrijk dat iedereen op gelijke voet behandeld wordt”, zegt de minister in De Tijd. Wat haar betreft mag hij niets meer te maken hebben met het dossier. Xavier Baeten, specialist in goed bestuur en leiderschap, aan de Vlerick Management School, erkent het probleem.

De boswachter vervelt tot stroper, kan dat zomaar?

“Dat is een heel goede, en tegelijk ook heel moeilijke vraag. Het is een ethische vraag, en dan speelt het goede versus het kwade, als het ware. En dat is een moeilijke afweging. Wat ik wel weet en zie, is dat het niet abnormaal is dat mensen uit de politieke wereld de overstap maken naar de private sector. Politiek is per definitie een tijdelijke wereld, dus is het niet onlogisch dat mensen meer zekerheid zoeken. En, om een vreselijk woord te gebruiken, een andere uitdaging. Uit onderzoek blijkt dat een uitdaging de eerste motivator is om een andere job te kiezen, meer dan financiële redenen.”

Die nieuwe uitdaging levert zijn werkgever, Engie Electrabel, wel een potentieel concurrentievoordeel op?

“Dat is vanuit ethisch standpunt een mogelijk probleem. Een overstap naar een ander bedrijf is prima, zolang je als persoon niet beschikt over meer informatie en deze ook gaat aanwenden. Ik ken de man niet, noch dit concreet verhaal, maar ik kan me wel inbeelden dat dergelijke expertise niet zomaar voor het grijpen ligt.”

“Electrabel heeft in de publieke opinie een imagoprobleem, dat speelt ook. Je kan het vergelijken met de banksector. Anderzijds zie je dat Electrabel onder de huidige leiding afstand neemt van de vroegere sfeer van cliëntelisme en volop inzet op transformatie. Je mag mij gerust naïef vinden.” (lacht)

Zou het voor alle partijen niet beter zijn dat er een ontluizingsperiode komt van pakweg een jaar. In de privé is er toch ook zoiets als een niet-concurrentiebeding?

“Klopt, maar er is niet zoiets als een wonderoplossing. Het is moeilijk om dat te handhaven, in veel gevallen is er een vergoeding aan gekoppeld, of moet je eventuele schade ook nog kunnen aantonen. Eigenlijk speelt er slechts één zaak: personal ethics. Kan de persoon in kwestie in de spiegel kijken en in eer en geweten handelen? Indien ja, dan is er geen probleem.”

Blijft het feit dat het erg verleidelijk is om de kennis die je hebt niet aan te wenden?

“Dat hangt uiteraard van persoon tot persoon af. Er is ook nog een groot verschil tussen je ervaring meenemen en aanwenden, en eventuele info die jij alleen hebt gebruiken. Ik kan me voorstellen dat ze ook bij Electrabel zelf die afweging hebben gemaakt. Ik hoop in ieder geval dat ze zelf voldoende ethisch vermogen aan de dag leggen.”

Hebben andere landen strengere regels en zeden?

“Eigenlijk zie je dat ook in het buitenland. Het is quasi overal een algemeen aandachtspunt. Al is pakweg Nederland iets puriteinser op dat vlak. Het is een beetje een cultuurverschil.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234