Vrijdag 15/11/2019

Portret Abdullah Qardash

Wreed en autoritair: dit weten we over de nieuwe leider van IS

Abdullah Qardash (links), en rechts Abu Bakr al-Baghdadi, die zaterdag in Idlib werd gedood.

Abdullah Qardash is de nieuwe leider van IS. Maar het is onzeker of hij de positie van zijn omgekomen voorganger echt kan innemen. 

Islamitische Staat hoeft niet op zoek te gaan naar een nieuwe leider voor de terreurorganisatie, want die staat al bijna drie maanden in de coulissen. Begin augustus benoemde Abu Bakr al-Baghdadi, die zaterdag in Idlib is gedood door Amerikaanse commando’s die hem op de hielen zaten, Abdullah Qardash tot zijn opvolger.

De benoeming van Qardash tot officiële opvolger werd op 8 augustus gemeld door Amaq, een persbureau dat is verbonden aan IS. Maar die benoeming is door IS zelf niet officieel bekendgemaakt.

Over Qardash is niet veel bekend, de meeste informatie over de nieuwe IS-voorman is gelekt uit rapporten van geheime diensten. Er zijn berichten dat hij al sinds 2017 dood is, maar zijn benoeming tot opvolger van Baghdadi maakt die melding nogal ongeloofwaardig.

Duidelijk is in ieder geval dat Qardash afkomstig is uit Tal Afar, een overwegend soennitische stad in het noordwesten van Irak, dat hij naar een islamitisch college ging in Mosul en dat hij diende in het leger van Iraks toenmalige dictator Saddam Hoessein. Hij claimt, net als Baghdadi, rechtstreeks af te stammen van de profeet Mohammed, wat een groot voordeel is voor iedereen die leider wil worden van de fundamentalistische groep.

Wreed én geliefd

Analisten die zich bezighouden met IS omschrijven Qardash als wreed en autoritair, maar hij zou ook geliefd en gerespecteerd zijn onder de strijders van de terreurorganisatie. De man met de bijnamen ‘de professor’ en ‘de verwoester’ heeft zich altijd trouw achter Baghdadi geschaard – anders was hij ook nooit tot diens opvolger benoemd.

De twee hebben samen veel meegemaakt. Zo zaten ze in 2003 tegelijk gevangen in het kamp Bucca vanwege hun banden met Al-Qaida. Voor die organisatie leidde Qardash een shariarechtbank, tot hij zich aansloot bij IS. Daar zou hij al enige tijd de operationele leiding hebben gehad, terwijl Baghdadi meer op de achtergrond de symbolische leider was.

Toch is het onzeker of Qardash nu echt de positie kan innemen als sterke man binnen IS, dat weliswaar geen territorium meer heeft in Syrië of Irak, maar nog wel ondergronds functioneert als terroristische organisatie. Volgens de Amerikanen zijn er nog zeker drie hoge IS-functionarissen in leven die de macht kunnen overnemen. Op hun hoofden staan hoge prijzen, net als bij Baghdadi het geval was. Ook IS-kenners noemen de namen van verschillende personen die nu de leiding van de organisatie zouden kunnen overnemen.

Bovendien is Qardash nooit benoemd tot opvolger van Baghdadi als kalief van de zelf uitgeroepen staat die IS bestuurde. De functie van kalief heeft binnen de groep veel aanzien, ook al bestaat het kalifaat zelf niet meer. IS-kenner Remy Mahzam van de school voor internationale betrekkingen RSIS in Singapore betwijfelt of Qardash ‘genoeg charisma en spirituele invloed’ heeft om de vorige leider in alle opzichten te kunnen vervangen. Baghdadi liet zich in 2014 als kalief uitroepen tot ‘leider van alle moslims’ en volgens Mahzam is Qardash nog lang niet zo ver.

Zelfs als Qardash het leiderschap met succes weet over te nemen, schrijft Mahzam als antwoord op vragen per e-mail, dan krijgt hij te maken met verdeeldheid in de top van IS. Juist nu de organisatie versnipperd is in verschillende cellen, die verspreid over een groot gebied tamelijk los van elkaar moeten opereren, zal het voor hem heel lastig worden om alle touwtjes in handen te krijgen.

Wellicht zullen sommigen binnen IS de nieuwe leider helemaal niet accepteren, verwacht Mahzam. De organisatie is verdeeld in verschillende facties, met lokale leiders in onder andere Tunesië, Saudi-Arabië en Irak. Of Qardash hun steun krijgt, hangt volgens Mahzam af van de visie en strategie die hij de komende tijd zal presenteren.

IS zelf zwijgt tot nu toe over de opvolging van Baghdadi.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234