Dinsdag 22/06/2021

Wrang, hilarisch, en er boenk op

Jan Eelen heeft de verwachtingen ingelost. Samen met vier topacteurs tekent hij voor een zalig avondje toneel.

De verwachtingen waren hoog, te hoog misschien, de meeste voorstellingen zijn inmiddels al uitverkocht. Nochtans is de kruisbestuiving tussen zelfs briljante tv-makers en het toneel niet altijd even evident. In een inmiddels ver verleden waagde Mark Uytterhoeven zich aan Talkshow in het Toneelhuis, een stuk waaraan hij terecht liever niet herinnerd wordt. En wanneer je aan de ingang van het theater plots de fotografen van de blaadjes ziet, wordt dat vooroordeel alleen maar groter.

Maar er bleek geen reden tot paniek. Eelen koos voor een simpel decor, zonder enige referentie naar zijn eigen medium, om een geweldige tekst van de Frans-Iranese Yasmina Reza te brengen, die hij erg goed naar zijn hand zette. Waarom hij die koos, is makkelijk te begrijpen: net zoals Het eiland draait de God van de slachting over de wreedheid en de gruwel die mensen elkaar in banale omstandigheden en omwille van nog banaler redenen kunnen aandoen.

Hier ontmoeten twee ouderkoppels elkaar, waarvan de zonen in een gevecht verwikkeld zijn geraakt, met twee verloren tanden tot gevolg. Iets wat je ook in drie minuten tijd en mits het invullen van een paar verzekeringsformulieren kan oplossen. Dat proberen ze eerst ook, maar langzaam maar zeker gaat het fout. Er valt een verkeerd woord, een halve beschuldiging, een verschillende visie over schuld en verantwoordelijkheid. En langzaam maar zeker wordt de avond een hel met een beklijvend-hilarische climax. Het knappe van de regie van Eelen is de perfect graduele opbouw: nergens bespeur je een kantelmoment waarin de situatie verziekt en uit de hand loopt, in de mate dat je het uiteindelijk perfect logisch vindt dat de koppels elkaar ook fysiek te lijf gaan. Dat komt ook omdat de acteurs in het begin heel klein en zeer naturel spelen, zonder enige theatrale uitvergroting of stilering. Els Dottermans is Véronique, een sherry-housewife met geitenwollensokken en een Florence Nightingale-syndroom, bekommerd om de situatie in Darfur en de laatste tentoonstelling van Kokoschka, als compensatie voor een leeg leven met een niet in het minst ambitieuze verkoper van huishoudgerei, Frank Focketyn. Oscar Van Rompay, een cynische en superrationele zakenadvocaat is dan weer getrouwd met An Miller, die iets onduidelijk doet in vermogensbeheer, maar de hoofdmoot van haar tijd verdeelt tussen was, plas, kinderen en het bezoek aan de betere boetiek en dameskapper. Alle vier spelen ze de pannen van het dak, in wat nochtans een bijzonder technisch stuk is, met ontzettend veel positiewisselingen, handelingen die moeten uitgevoerd worden en ontelbare telefoongesprekken die binnenlopen. Er zijn zoveel dingen om op te letten dat het haast verbaast dat ze daarnaast ook nog gewoon vrijuit kunnen spelen. Dat lukte trouwens voor het eerst echt helemaal op de première, zeiden ze zelf. Sommige scènes lijken weggeplukt uit Vaneigens, andere uit In de gloria, Eelen doet geen moeite om zijn pedigree te verbergen, en dat hoeft ook niet. Want net die licht absurde toets maakt het opbod van onderlinge spanningen, onuitgesproken ongeluk en verborgen frustraties nog geloofwaardiger. Verbluffend is het ballet van interpersoonlijke relaties. Nu eens staan de koppels tegenover elkaar met getrokken messen, dan zijn het de vrouwen die hun woede over de tekortkomingen van hun man etaleren, dan zitten ze elkaar zelf in de haren tot onbegrip van hun mannen. Het is een dans waarin ze elkaar aantrekken en afstoten, en steeds dieper in de krochten van hun menselijk tekort afdalen. Tot er uiteindelijk zelfs een vreemd soort verbondenheid in hun miserie ontstaat. Omdat vaak dankbaar gebruik wordt gemaakt van het register van de pure komedie, is ook de timing essentieel. En al spelen ze alle vier een glansrol, toch verdient de timing van Frank Focketyn, die bewijst dat hij vandaag de beste tragikomische acteur van Vlaanderen is, een aparte vermelding. God van de slachting is oerconventioneel theater, maar wel op de rand van de perfectie gebracht.

Première van God van de slachting op 14/3 in de Gentse Minardschouwburg. www.ntgent.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234