Maandag 27/09/2021

AchtergrondBrexit

‘Worstenoorlog’ dreigt tussen EU en Londen: nieuwste brexitruzie draait niet om vis, maar om vlees

Vicevoorzitter Maros Sefcovic van de Europese Commissie (links) was woensdag in Londen voor brexitoverleg met de Britse minister David Frost (rechts). Beeld AP
Vicevoorzitter Maros Sefcovic van de Europese Commissie (links) was woensdag in Londen voor brexitoverleg met de Britse minister David Frost (rechts).Beeld AP

Irritaties tussen Brussel en Londen zijn nog lang niet weg, ook al is brexit al een tijdje ‘done’, volgens premier Johnson. Deze maand volgt mogelijk een nieuwe escalatie.

Bijna vijf jaar na het Britse referendum en ruim vijf maanden na het échte vertrek is een oude brexitgewoonte nog springlevend: het eindeloos uitstellen van deadlines tot het echt niet langer kan. Ook de dreigementen van beide kanten klinken vertrouwd, alsof het weer helemaal 2019 is.

Dat die brexit nog lang niet “done” is, zoals de Britse premier Boris Johnson al zo lang zegt, bleek woensdag weer tijdens korzelig overleg in Londen tussen de Britse brexitminister David Frost en vicevoorzitter Maros Sefcovic van de Europese Commissie. Dat leverde geen doorbraak op, maar ook geen escalatie, zo luidde na afloop Frosts samenvatting. Maar nog deze maand kan het conflict wel degelijk een dramatische wending nemen.

Naar de ontmoeting in Londen was met spanning uitgekeken, onder meer omdat de Europese Unie in de aanloop liet blijken dat het geduld met Londen begint op te raken. Londen krijgt het verwijt dat het allerlei elementaire afspraken over Noord-Ierland weigert na te komen en opzichtig ruzie blijft zoeken met de EU. Andersom wordt de EU lijnentrekkerij verweten: ze zou, in de woorden van Frost, “extreem puristisch” met de afspraken omgaan.

Dreigende ‘worstenoorlog’

Een van de conflicten lijkt klein, maar is politiek explosief. Het gaat over gekoelde vleesproducten die van Groot-Brittannië naar Noord-Ierland worden verscheept, over de Ierse Zee. De Britse pers spreekt al over een dreigende ‘worstenoorlog’ met Europa.

In oktober 2019 hebben de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk afgesproken dat er een douanegrens in de Ierse Zee komt, om een gevreesde harde grens te voorkomen tussen Noord-Ierland en EU-lidstaat Ierland. Om de consumentenbelangen op de interne Europese markt te beschermen (spullen kunnen vanuit Ierland vrij naar de andere 26 EU-lidstaten worden vervoerd) wil de EU van veel Britse voedselproducten weten of ze in Noord-Ierland blijven of op doorreis zijn naar Ierland.

De controles in Noord-Ierse havens, door Brits douanepersoneel, hadden op 1 januari van dit jaar moeten beginnen, met toezicht van de EU. Maar omdat de Britten er nog niet klaar voor waren, hebben ze voor veel producten ‘gratieperiodes’ bedongen waarin nog even niet wordt gecontroleerd.

Voor die vleesproducten loopt die termijn op 30 juni af. Nog steeds zijn de systemen niet in orde. Daarnaast heerst er onvrede in Noord-Ierland over die handelsgrens in zee. Zoals ze eerder dit jaar al met een andere gratieperiode deden, dreigen de Britten opnieuw eenzijdig te besluiten die controles op vlees uit te stellen. Daar lijkt de EU nu een streep te trekken: de overgangsperiode heeft wel lang genoeg geduurd, vinden zij.

Mogelijke sanctie: opzeggen van samenwerking

Als de regering-Johnson inderdaad die stap zet, dan zal de Europese Commissie strafmaatregelen activeren, benadrukte Sefcovic in Londen. “De EU zal niet terugdeinzen voor een snelle, stevige en resolute reactie om ervoor te zorgen dat het VK zijn verplichtingen op het gebied van het internationale recht nakomt.” Een van de mogelijke sancties is het “opzeggen van de samenwerking in bepaalde sectoren”, zei de Slowaak, bijvoorbeeld in financiële markten of onderzoek en ontwikkeling.

Naar verwachting zal de Amerikaanse president Joe Biden tijdens de G7-top in Engeland tegenover Johnson zijn bezorgdheid uitspreken over de Britse naleving van de afspraken met de EU. Vanwege zijn Ierse voorouders heeft Biden stabiliteit op het Ierse eiland hoog zitten.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234