Zondag 19/09/2021

NieuwsMachocultuur

Workshops over mannelijkheid in gevangenis: ‘Gelijkheid tussen man en vrouw is er ver te zoeken’

De gevangenis van Ruiselede. Beeld BELGA
De gevangenis van Ruiselede.Beeld BELGA

Vanaf september krijgen gedetineerden in de gevangenis van Ruiselede een workshop over onder meer mannelijkheid. Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) financiert het pilootproject. ‘In de machocultuur die daar vaak heerst, is de gelijkheid tussen man en vrouw ver te zoeken.’

‘Wat als iemand je beledigt? Verdedig je als man je reputatie dan desnoods met geweld?’ ‘Zijn er emoties die je als man moet verstoppen?’ ‘Welke waarden zou je graag aan je kind willen meegeven?’ Dat soort stellingen krijgen tien gevangenen van het Penitentiair Landbouw Centrum (PLC) in Ruiselede vanaf september voorgeschoteld. Bedoeling is dat ze tien weken lang via workshops werken rond thema’s als gender, identiteit en discriminatie maar evengoed relaties, zorg en seksualiteit.

“We voeden mannen en jongens in onze maatschappij op om sterk en stoer te zijn. Via Project M (de naam van het project, red.) willen we zulke stereotypes doorbreken en ook gendergerelateerd geweld proberen voorkomen”, legt Koen Dedoncker van MoveMen uit.

Gevecht uit de weg gaan

MoveMen is de organisatie die al langer met mannen en jongens rond gendergelijkheid werkt. Tot voor kort deden ze dat enkel in Vlaamse secundaire scholen. Straks komt daar alvast één gevangenis bij. MoveMen wil gedetineerden leren hoe ze anders kunnen reageren op uitdagende situaties. “Bijvoorbeeld door samen te leren hoe je van een gevecht wegstapt of door met hen te achterhalen wat hen precies uit hun vel doet springen.”

Minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) financiert het pilootproject met 29.000 euro. Blijkt het succesvol, dan wil ze bekijken of de workshops over alle Vlaamse gevangenissen kunnen worden uitgerold. “We weten dat onder de gedetineerden vaak een machocultuur heerst die vanuit hun milieu of cultuur met de paplepel is meegegeven en waarbij ook de gelijkheid tussen man en vrouw ver te zoeken is”, verklaart de minister. “Om ervoor te zorgen dat gedetineerden hier na hun vrijlating anders over denken, wil ik met hen tijdens hun detentie aan de slag gaan.”

Recidive terugdringen

Volgens Demir moet het project meer doen dan alleen stereotypen bij gedetineerden over mannelijkheid en vrouwelijkheid doorbreken, of hun attitudes en gedrag bijschaven. Het moet ook de recidive terugdringen. Met andere woorden: er mee voor zorgen dat gedetineerden geen nieuwe feiten meer plegen. In dat opzicht is de keuze voor Ruiselede logisch: dat is een plek waar gedetineerden zitten vlak voor ze vrijkomen.

“We willen dat de mannen zich beter in hun vel gaan voelen”, motiveert Dedoncker. “We willen hen tonen dat iemand naar hen luistert. Dat ze meer inzicht in zichzelf krijgen en sterker kunnen terugkeren naar de maatschappij. Er heeft zich vaak al een grote onverschilligheid van deze mannen meester gemaakt, waardoor ze zich waardeloos voelen.”

Vraag is of Project M hen zal helpen niet te hervallen in crimineel gedrag. Het project werd, nadat het tussen 2018 en 2020 in acht Vlaamse scholen werd uitgerold, al geëvalueerd door de vakgroep sociale en culturele psychologie van de KU Leuven. “De deelnemende jongeren zeiden achteraf zich meer bewust te zijn van genderstereotypen en er vaker over te praten. Ook konden ze makkelijker accepteren wanneer iemand heel duidelijk van een cliché als ‘jongens praten niet over gevoelens’ afwijkt”, zegt betrokken professor Colette Van Laar (KU Leuven). Zij zal ook het pilootproject in gevangenissen begeleiden.

“Dit lijkt me erg zinvol”, zegt Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. “De ambitie van het project – mannen doen inzien hoe ze met mannelijkheid omgaan – kan inderdaad helpen hen weerbaarder te maken en hen beter in hun vel doen voelen. Dat lijkt mij het meest effectieve om recidive te voorkomen.”

Dedoncker zoekt met MoveMen intussen voort naar nieuwe plekken om educatieve workshops rond gender uit te rollen. Er liggen plannen klaar om opnieuw naar scholen te trekken, maar evengoed zijn asielcentra, jeugdgevangenissen en ook sportverenigingen opties.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234