Woensdag 27/01/2021

Wordt Paul Krugman weldra Belg?

Doet België beter dan Nederland? Kennelijk hoort veldwerk niet voor een Nobelprijswinnaar, concludeert Peter de Waardt. De Waardt is columnist bij de Nederlandse Volkskrant.

Het grote voordeel van een Nobelprijswinnaar is dat hij zijn standpunten niet hoeft te onderbouwen omdat hij de wijsheid in pacht heeft. Dat geldt zeker voor de Amerikaan Paul Krugman. Als een overtuigd keynesiaan is hij 's werelds populairste economische roeptoeter geworden in een tijd dat iedereen zich van de regen in de drup lijkt te bezuinigen.

Deze week schreef hij op het weblog van The New York Times dat "België economisch beter wordt geleid dan Nederland omdat het niet wordt geleid". De bestuurlijke verlamming bij de zuiderburen door de taalstrijd werkt in zijn ogen beter dan de eensgezinde vastberadenheid in Nederland om precies het verkeerde te doen.

Krugman reageerde hiermee op een artikel van de Britse econoom Simon Wren-Lewis die betoogt dat de opkomst van extreem linkse (SP) en -rechtse partijen (PVV) in onder meer Nederland het automatische gevolg is van gebrek aan verzet tegen de bezuinigingen van de 'respectabele' middenpartijen. Hierdoor wordt een uitlaatklep gezocht voor groeiende ontevredenheid. "Het overheidsbestuur in Nederland sinds het begin van de crisis is precies wat 's werelds Zeer Serieuze Mensen zich zullen wensen: het hele politieke centrum heeft zich voorgenomen om het Juiste Te Doen."

Faillissementen
Uitgebreid veldonderzoek heeft Krugman hiervoor niet gedaan. Hij zet drie indicatoren op een rij en concludeert dat die eigenlijk niet zo veel verschillen. Nederland betaalt minder rente op de staatsschuld maar ziet op dit moment de werkloosheid sneller toenemen.

Krugman heeft zich in zijn pleidooi voor politieke apathie niet verdiept in de specifieke problemen die Nederland op dit moment heeft om de hypotheek- en pensioenmarkt te hervormen. Het huidige kabinet heeft het H-woord laten vallen - iets wat geen partij daarvoor in meer dan een eeuw durfde - en heeft daardoor het land in grote onzekerheid gebracht. Dat is verder versterkt doordat de huidige regering geen meerderheidssteun heeft in de Eerste Kamer. Daarnaast heeft Nederland het beste pensioenstelsel ter wereld, maar aanpassingen zijn onontkoombaar.

Per inwoner telde Nederland in 2012 maar half zoveel faillissementen als België en Frankrijk en evenveel als in Duitsland. In dat jaar gingen er in Nederland ondanks de enorme crisis in de bouw relatief 53 procent minder bedrijven failliet dan bij de zuiderburen. Dat werd onlangs berekend door het Hasseltse studiebureau Guffens & Co. Een reden zou kunnen zijn dat België en Frankrijk meer kleine bedrijven zoals middenstanders en horeca kennen en Nederland en Duitsland meer grote internationale concerns Maar Guffens & Co noemt pikant genoeg ook een heel andere oorzaak voor het hoge aantal faillissementen in België: "Te weinig steunmaatregelen voor de economie door de federale overheid en een te enge focus op het begrotingstekort en de schuldafbouw."

Nederland loopt internationaal ook voorop met de innovatie. Zo werd Eindhoven onlangs door het blad Forbes nog uitgeroepen tot de meest innovatieve stad ter wereld.

Voor Krugman zijn dat details waarin de Nobelprijswinnaar zich niet wenst te verdiepen. Ook ziet hij nogal gemakkelijk over het hoofd dat er in België ook extremistische partijen zijn. Het Vlaams Belang en de Nieuw-Vlaamse Alliantie zijn in sommige opzichten nog extremer dan de PVV en de SP. En ten slotte vergeet hij dat Nederland en België tegenwoordig allebei deels vanuit hetzelfde Brussel worden bestuurd.

Boetekleed
Alle landen in de eurozone proberen met een uiterste inspanning de norm te halen - zelfs als het (zoals in Griekenland en Spanje) vechten tegen de bierkaai is geworden. Nederland heeft zich juist losgetrokken van die leiband en heeft voor 2013 uitstel gekregen om aan de norm te voldoen, net zoals Frankrijk. Voor 2014 zal dat mogelijk opnieuw worden geprobeerd. België dat een hogere staatsschuld heeft, kreeg geen uitstel meer en premier Di Rupo moest dit voorjaar ook alles in het werk stellen om met extra bezuinigingen de norm van 3 procent te halen.

Krugman sloeg onlangs een uitnodiging af om naar Nederland te komen. Hij vond de honorering te laag. Hij blijkt nu deel te nemen aan een discussiebijeenkomst met collega Carmen Reinhart die in november wordt gehouden in Amsterdam. Eigenlijk zou hij zijn veldwerk moeten doen in een boetekleed dat soms zelfs een Nobelprijswinnaar niet zou misstaan.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234