Woensdag 11/12/2019

Kinderen

Wordt het tijd voor een 'minister van het kind'?

Beeld Wouter Van Vooren

Organiseer kinderopvang en onderwijs onder dezelfde vlag, zo bepleit de OESO in een nieuw rapport. Dat komt de ontwikkeling van kinderen ten goede en werkt sociale ongelijkheid weg. Tijd voor een eengemaakt 'ministerie van het kind'? 

In de 35 landen van de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, gaat gemiddeld één op de drie kinderen naar de opvang. In ons land is dat de helft.

Zeven op de tien OESO-kleuters gaan naar school. België scoort hoog, met 95 procent, net als Frankrijk en Spanje. In Australië, Turkije, Zwitserland en Griekenland gaan minder dan twee op de tien kleuters naar de klas. 

Nochtans zijn precies die allereerste schooljaren van groot belang, benadrukt de OESO in haar rapport 'Starting Strong 2017'. Onderzoek heeft uitgewezen dat 15-jarigen die wel een vroege start namen in het onderwijs ook later hun kansen zagen groeien. 

Basis voor verdere ontwikkeling

"Alle kinderen toegang geven tot een kwaliteitsvolle zorg en opleiding legt de basis voor hun verdere ontwikkeling", stelt Gabriela Ramos (OESO). "Het kan hun sociale mobiliteit een boost geven." 

Opmerkelijk: in meer dan de helft van de 35 OESO-landen vallen kinderopvang en onderwijs onder één en dezelfde koepel, meestal het ministerie van Onderwijs. Dat is zo in landen als Duitsland, Denemarken en Zweden. In de andere helft van de gevallen, zoals in België, splitst de overheid die bevoegdheden op. Zo valt kinderopvang bij ons onder het ministerie van Welzijn (Jo Vandeurzen, CD&V), en het onderwijs onder minister Hilde Crevits (CD&V). 

Maar wat blijkt uit de OESO-publicatie? "De systemen die geïntegreerd zijn, die onder het gezag van één minister staan en die programma's hebben opgesteld vanaf 1 jaar tot bij de intrede in het basisonderwijs, behalen betere resultaten", stelt Eric Charbonnier, een van de auteurs van het rapport. 

Die betere integratie zou "de cognitieve capaciteiten, de sociaal-emotionele vaardigheden én de kennisverwerving van de kleinsten ten goede komen", zeker zo voor kinderen uit kwetsbare milieus.

Onder één paraplu?

Moeten wij hier dan lessen uit trekken? Is het hoog tijd voor crèches en kleuterklassen onder dezelfde paraplu?  Er valt iets voor te zeggen, maar er zijn ook valkuilen, stellen kenners. 

"We moeten de transitiemomenten hoe dan ook met de nodige aandacht opvolgen", meent onderwijsexpert Piet Van Avermaet (UGent). "Van de crèche naar het kleuter. Van het kleuter naar de lagere school. Voor de zwakkere groepen zijn dat altijd moeilijke, gevaarlijke momenten."

En die risico's schuif je niet zomaar van de baan door alles onder één koepel onder te brengen, weet hij. "Er moet méér gebeuren dan dat. Dat zie je ook in het basis- en secundair onderwijs. Die zitten al onder dezelfde vlag. Toch zie je daar bij de overgang nog altijd een oververtegenwoordiging van de kansarme groepen in BSO en TSO, en een ondervertegenwoordiging in het ASO. Eén vlag werkt dus niet per definitie alle achterstand weg."

De overgang van de crèche naar de kleuterklas is een grote stap, stelt de OESO. "Maar hevel je de kinderopvang zomaar over naar het bestaande ministerie van Onderwijs, dan dreig je de crèches te verschoolsen", vreest Piet Van Avermaet. "Dan loop je het gevaar dat de klemtoon te veel verschuift van zorg naar leren, dat het evenwicht zoek raakt."

Nee, dan kan onze regering maar beter met iets helemaal nieuws komen, vindt hij. "Denk aan een ministerie van het kind, zoals vroeger onder de Britse premier Tony Blair. Met een goeie balans tussen zorg en leren, met aandacht voor ongelijkheid. Om zo het individuele kind op te volgen en te versterken. Dat zou pas een krachtig signaal zijn."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234