Zondag 29/03/2020

Begraafmethodes

Worden we binnenkort niet langer begraven maar opgelost?

Een natuurbegraafplaats in een bos nabij Apeldoorn.Beeld Herman Engbers

In Brussel is er steeds meer vraag naar ecologische manieren om te worden begraven. Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) pleit daarom voor het composteren of oplossen van lijken. Willen we binnenkort allemaal duurzamer dood?

Naast multiconfessionele begraafruimtes met neutrale ceremonieruimtes, wil Rudi Vervoort de mogelijkheid tot het oplossen (aquamatie of resomatie) of het gecontroleerd composteren (humusatie) van lijken onderzoeken. Bij aquamatie wordt een overledene gedurende vier uur in een alkalinewateroplossing van 96 graden Celsius gelegd. Humusatie daarentegen gaat over het gecontroleerd composteren van lijken in stro, gedroogd gras, houtsnippers en dode bladeren. In een jaar tijd zouden de menselijke overschotten, op de beenderen na, volledig opgaan in de natuur. 

De uitvaartsector is al langer op zoek naar ecologische initiatieven voor teraardebestellingen. Begraving en lijkverbranding wegen op het milieu en de portefeuille. Bij crematie van een lichaam van 80 kilogram komt ongeveer 60 kilogram CO2 vrij, de kist en brandstof buiten beschouwing gelaten. Crematoria zijn daarom verplicht om een luchtzuiveringssysteem te installeren om de uitstoot van schadelijke stoffen te beperken. Ook doodskisten wegen op het milieu, door de plaats die ze innemen en het onafbreekbaar materiaal dat mee de grond ingaat. 

Greet Chielens van de alternatieve begrafenisonderneming Doodgewoon merkt een stijgende vraag naar ecologisch verantwoorde manieren van begraven. "We bekijken met de familie de milieuvriendelijkste oplossing. Dat kan gaan van biologisch afbreekbare urnes en duurzaam geproduceerde kisten tot in een lijkwade worden gewikkeld." Chielens vindt het een goed idee om het ontbindingsproces over te laten aan de natuur. "In de VS zijn er al heel wat zogeheten 'green burial grounds': parken of bossen waarbij de overledene wordt begraven zonder milieubelastende materialen, met of zonder herdenkingsteken." In België loopt een pilootproject voor een natuurbegraafplaats in Rekem in de provincie Limburg. 

Kartonnen kist 

Uit een studie van vorig jaar van federaal minister voor Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) bleek dat de kostprijs van begrafenissen in tien jaar tijd met meer dan 35 procent gestegen is. Dat zou te wijten zijn aan de inflatie, de stijgende belastingen en speciale wensen van klanten. Bovenop het ecologische aspect speelt het financiële plaatje zeker een rol in de zoektocht naar alternatieven. Zo kost een beklede kartonnen kist amper 190 euro en een biologisch afbreekbare urne zo'n 80 euro. Een plekje op een natuurbegraafplaats is wel prijzig: in Nederland zou je tussen de 7.000 en de 10.000 euro betalen. Hoewel veel families de voorkeur geven aan de traditionele manier van begraven, is het in Vlaanderen sinds 2005 mogelijk om bijvoorbeeld voor een lijkwade te kiezen. 

In andere landen vinden nieuwe methodes van omgaan met stoffelijke overschotten veel meer ingang. Zweden experimenteert al langer met emissievrije kisten of het laten bevriezen (cryomeren) van het lichaam. Daarbij wordt het bevroren lichaam ondergedompeld in vloeibare stikstof van -196 graden Celsius, waardoor het uiteenvalt en enkel een organisch poeder overblijft. In delen van de VS en Canada is het oplossen van lijken een gangbaar fenomeen. Bij ons toonde de Uitvaartunie, de beroepsvereniging die begrafenisondernemers vertegenwoordigt, zich vragende partij, maar het dossier zit muurvast bij de bevoegde minister van Binnenlands Bestuur, Liesbeth Homans (N-VA). 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234