Dinsdag 26/10/2021

AnalyseCoronavaccins

Worden niet-gevaccineerden binnenkort geweigerd op kantoor?

Google-CEO Sundar Pichai ‘Ik hoop dat dit iedereen wat meer gemoedsrust zal geven bij de terugkeer op kantoor.’  Beeld AP
Google-CEO Sundar Pichai ‘Ik hoop dat dit iedereen wat meer gemoedsrust zal geven bij de terugkeer op kantoor.’Beeld AP

Ze waren de eerste om hun werknemers thuis te laten werken toen corona opdook, en nu eisen Google en Facebook ook als eerste dat hun werknemers gevaccineerd zijn voordat ze terugkomen. Hoe groot is de kans dat ze navolging krijgen?

“Iedereen die op onze campus komt werken, zal gevaccineerd moeten zijn. We rollen deze maatregel uit in de Verenigde Staten en breiden hem de komende maanden uit naar andere regio’s, afhankelijk van de lokale situatie en de wetgeving.” CEO van Google Sundar Pichai richtte zich afgelopen woensdag in een opvallende blogpost tot zijn personeel. Wie een prik weigert, komt er straks niet meer in. “Ik hoop dat dit iedereen wat meer gemoedsrust zal geven bij de terugkeer op kantoor.”

Diezelfde boodschap kwam enkele uren later ook van Facebook, dat zich voorlopig weliswaar beperkt tot zijn Amerikaanse personeel. Idem bij Netflix. Al deze bedrijven benadrukken wel dat er rekening zal worden gehouden met werknemers die om medische of andere redenen niet gevaccineerd kunnen worden. Toch wordt het signaal van de techgiganten gezien als een belangrijke indicatie voor de manier waarop de bedrijfswereld zich zal aanpassen aan de nieuwe realiteit na deze coronapandemie.

Hoe scherp zal Google zijn vaccinatieplicht in België doorduwen? Dat is voorlopig onduidelijk. De Amerikaanse techreus heeft vier grote datacenters in Saint-Ghislain, nabij Bergen, goed voor 350 personeelsleden. De vaccinatiegraad ligt er bijzonder laag. “Maar het is te vroeg om te stellen wat dit zal betekenen voor medewerkers in België”, zegt een woordvoerder van Google België.

Grijze zone

Het bedrijf begeeft zich in een grijze zone. Dat concluderen de specialisten op het kabinet van minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS), die een vette kluif hebben aan de analyse van de – nogal tegenstrijdige – wetgeving.

Die lijkt op het eerste gezicht duidelijk: wanneer de overheid geen vaccin verplicht, blijft elk persoon vrij om te kiezen. Ook de arbeidswetgeving bevat geen vaccinatieverplichting. In principe kan een werkgever u dus niet verplichten om een prik te laten zetten, laat staan dat hij sancties kan opleggen als u weigert. “Aangezien het om gezondheidsgegevens gaat, mag een werkgever trouwens ook niet zomaar vragen of u gevaccineerd bent”, stelt het kabinet. Mede daarom achten hr-bedrijf Liantis en sociaal secretariaat Acerta de juridische basis voor een initiatief zoals dat van Google te smal.

Toch staat de deur op een kier. De wet op de arbeidsovereenkomsten bepaalt namelijk dat een werkgever als een goede huisvader moet zorgen dat zijn personeel in veilige en gezonde omstandigheden kan werken. “Het is niet ondenkbaar dat een werkgever van mening is dat hij, ter bescherming van die gezondheid, ongevaccineerde mensen moet uitsluiten”, klinkt het bij Dermagne, die weigert om hier zelf een positie in te nemen. “Het is aan de rechterlijke macht om zich uit te spreken in deze specifieke situaties.”

In de Verenigde Staten beten verschillende klagers al in het zand toen ze universiteiten en ziekenhuizen voor de rechter daagden omdat zij vaccinaties eisten. Ook in België zijn tegenstanders van een verplichte vaccinatie allerminst zeker van hun zaak, meent Ludo Vermeulen, advocaat sociaal recht van het kantoor MPloy. “In essentie gaat het om twee vragen. Worden niet-gevaccineerden gediscrimineerd? En wordt de privacy van werknemers geschonden?”

Qua discriminatie kan je volgens Vermeulen argumenteren dat niet-gevaccineerden nu eenmaal sneller besmet raken en ook sneller anderen besmetten, waardoor het logisch is dat zij anders behandeld worden – zolang iedereen de kans heeft gehad om zich te laten vaccineren. “Kijk bijvoorbeeld naar Frankrijk, waar niet-gevaccineerde kinderen vanaf volgend schooljaar bij een uitbraak op school thuis onderwijs zullen moeten volgen, terwijl gevaccineerden gewoon in de klas mogen blijven.”

Zoals op festivals

Iets delicater is de kwestie van de privacy. Volgens de Privacycommissie mag een werkgever niet vragen of een personeelslid gevaccineerd is. Maar ook daar valt een mouw aan te passen, meent de advocaat. “De werkgever mag deze gezondheidsgegevens niet registreren en verwerken. Maar het kan een oplossing zijn om werknemers hun coronapas te laten zien bij het binnenkomen van het bedrijfsgebouw, zoals dat ook gebeurt op festivals. Dat valt wel te rijmen met de wetgeving.”

Kortom: verplichten kan niet, maar de toegang ontzeggen tot het gebouw mogelijk wel. Dat lijkt op het indirecte bestraffingsmechanisme dat op komst is voor zorgpersoneel dat zich weigert te laten vaccineren. Hoewel ook aan hen voorlopig geen verplichte vaccinatie wordt opgelegd, gelden er voortaan wel quarantaineregels na terugkeer uit een rode zone, waardoor zij een tijdje technisch werkloos dreigen te worden.

Hoe dan ook is de vraag naar een verplichte vaccinatie voorlopig beperkt, zegt werkgeversorganisatie Voka. “Negen op de tien Vlamingen hebben al een eerste prik gehad”, zegt directeur communicatie Martine Taeymans. Toch valt het niet uit te sluiten dat Google en Facebook trendsetters worden. Onder werkgevers heerst er namelijk wel bezorgdheid over de lage vaccinatiegraad in bepaalde groepen en sectoren. “Als sensibilisering niet leidt tot een snelle verhoging van de vaccinatie, moet een verplichting voor bepaalde groepen en sectoren op tafel komen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234