Zondag 26/05/2019

'Woonboten? Voor de happy few. Boodschap voor ons? Oprotten!'

De woonbooteigenaars aan de dokken van het Antwerpse Eilandje varen momenteel een uiterst onzekere koers. Als ze straks geen dure ligplaats kunnen bemachtigen aan het Houtdok, rest alleen nog het gevreesde vasteland.

"Het idee van pure vrijheid", verklaart Pieter Dedoncker (33) de lokroep van de woonboot die hij in de zomer van 2016 kocht. Zijn stekje dobbert aan het Kempischdok, een van de historische dokken bij het Antwerpse Eilandje. "Maar die vrijheid blijkt toch serieus tegen te vallen."

Het voorbije jaar was een administratief doolhof voor Dedoncker. Een domicilie die plots moeilijker bleek dan beloofd, of investeren in een certificaat dat later niet nodig blijkt. "En een hele zomer lang stress", lacht Dedoncker groen, terwijl hij zijn twee kompanen aan het Kempischdok een 'jat kaffe' inschenkt in de krappe kajuit van de Achilles.

Zij, Werner Vrijens (43) en Luc Vinck (54), hebben er al een andere Griekse tragedie opzitten, een ware odyssee. "Eerst moesten alle woonboten vertrekken aan de sluis in Wijnegem, vanwege het Oosterweel-tracé. Daarna volgde een verplicht afscheid van het Lobroekdok", zegt Vrijens. "Iedereen is her en der verspreid geraakt over de dokken, als opgejaagd wild. De enige boodschap die we tussen de lijnen meekrijgen: oprotten."

Ook het Kempischdok is een tijdelijke wal, dat wisten ze al even. Sinds de wateren van de havendokken in januari 2016 werden overgenomen door het stadsbestuur, werd een ligplaats gedoogd. Of toch in afwachting van nieuwe infrastructuur in functie van het Antwerpse waterplan. "Vele woonboten hadden op dat moment eigenlijk geen toestemming om er te liggen. Ze waren niet in orde met hun certificaten of waren helemaal verbouwd", zegt Johan Vermant, woordvoerder van burgemeester De Wever.

Vraag groter dan aanbod

Die nieuwe infrastructuur komt er in 2018, 34 ligplaatsen aan de zuidkaai van het Houtdok even verderop. Instapprijs voor een concessie van negen jaar: minimaal 6.000 euro, bieden gebeurt volgens het principe van de 'blinde enveloppe'. Een voorkeursbehandeling hoeven de huidige woonbooteigenaars alvast niet te verwachten, en de vraag is veel groter dan het aanbod. Ook schippers uit Nederland liggen op de loer.

Verenigd onder de Antwerpse cluster van het overkoepelende Woonschepencollege stellen Dedoncker, Vrijens en Vinck dat besluit nu aan de kaak. Niet enkel het minimumbedrag en het blinde opbod, maar ook de hoge vaste tarieven voor een ligplaats. Die wordt berekend via een formule, waarbij de prijs vermenigvuldigd wordt met een 'locatiefactor'. "Maal 2 hier in het Kempischdok, aan het Houtdok spreken ze van 3 of 4... In Gent bedraagt die locatiefactor 0,8", zegt Vrijens, die een gebrek aan sociaal beleid ziet. "Het draait enkel om geld."

Vermant betreurt de klacht. "Die ligplaatsen zijn voorzien van dwarssteigers en alle moderne voorzieningen, pal aan een bruisend en nieuw stadshavengebied. Die bedragen zijn dus zeer redelijk. Goedkoper ga je er aan wal niet wonen hoor", zegt Vermant, die erop wijst dat voor de woonbotenzone buiten het centrum van Lier dezelfde standaarden gelden. "Dat zou trouwens geen belemmering mogen vormen voor eigenaars die ook de grote kosten van een woonboot kunnen dragen."

Vrijbuitersimago

Zeg dat laatste niet te luid aan het Kempischdok, of ze steigeren op hun dek. "Wij zijn geen rijke mensen hoor", zegt Vrijens bezorgd. Wat als ze straks uit de markt geprijsd raken door het opbod? "Dan kunnen we nergens naartoe. Een bolder en een adres zijn nochtans genoeg voor een zelfvoorzienende boot zoals de mijne."

Nieuwe en goedkopere ligplaatsen zijn er inderdaad niet in het verschiet, beaamt de voorzitter van het Woonschepencollege Yanne De Belder. "Niet in de andere steden en ook niet op de waterwegen daarbuiten." Integendeel, nu de twee grote beheerders onder fusieorganisatie De Vlaamse Waterweg zitten, zal het aanbod volgens De Belder nog krimpen. "Die schaarste wordt gecreëerd om de prijzen op te drijven. Woonboten worden een voorrecht voor de happy few."

En dat botst toch met het vrijbuitersimago van de woonboot. "Initieel waren het inderdaad de avontuurlijke zielen die in de jaren 80 de verlaten havengebieden opvulden", zegt De Belder, die merkt dat enkele bekende gezichten, zoals Tom Waes, met hun woonboot een zeker snobisme hebben geïntroduceerd. Niet toevallig ligt het intussen verkochte vehikel van Waes gekneld tussen de vrijbuiters aan het Kempischdok.

Zij laten de hoop alvast niet varen. "De eendjes die 's ochtends aan het raam om eten komen, de zonsondergang, dat is pure romantiek", mijmert Dedoncker. "Op den duur begin je dat ding graag te zien, dat laat je niet zomaar los."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.