Zaterdag 27/02/2021

Woody Guthrie komt weer thuis

Ze hebben in de zuidwestelijke cowboystaat Oklahoma nooit wat moeten hebben van zijn linkse sympathieën, maar nu komt folklegende Woody Guthrie alsnog een beetje thuis. Ter gelegenheid van zijn honderste geboortedag wordt er rond het archief van Guthrie een museum met studiecentrum opgetrokken in zijn Amerikaanse thuisstaat.

Woody Guthrie: veel beroemder hebben ze de inwoners van Oklahoma zelden gemaakt. Toch lopen ze in het zuidwesten niet bepaald over van trots voor hun beroemde zoon. De man vulde dan wel in zijn eentje een kloek deel van het Great American Songbook (onder meer met de klassieker 'This is Your Land'), maar in Oklahoma moesten ze niets weten van zijn socialistische sympathieën.

Guthrie vergaarde zijn roem als protestzanger tijdens de Grote Depressie van de jaren dertig. Pas in 2006, bijna veertig jaar na zijn overlijden, werd Guthrie schoorvoetend een plaatsje gegund in de Oklahoma Hall of Fame. Nog in 1999 verhinderde een privésponsor een tentoonstelling over leven en werk van de beroemde singer-songwriter in het Cowboy Museum in Oklahoma City.

Maar nu de VS zich klaar maken voor de viering van honderd jaar Woody Guthrie, komt ook zijn geboortestaat stilaan in het reine met het verleden. The New York Times kondigt aan dat de George Kaiser Family Foundation in Tulsa in Oklahoma het archief van Guthrie overneemt van zijn nakomelingen. Dat is overigens best ironisch: George Kaiser, die nu de 'zanger van de kleine man' een plaats in de geschiedenis geeft, is zelf de rijkste man van Oklahoma.

De Kaiser Stichting zal rond het nagelaten werk een museum bouwen met een permanente expositie en een studiecentrum. Het centrum zal al op 10 maart de deuren openen met een concert, waaraan ook Woody's zoon Arlo zal deelnemen. Folklegende Woody Guthrie heeft tot op vandaag een grote invloed op de Amerikaanse folk(rock)muziek, van Bob Dylan over Bruce Springsteen tot Wilco.

Het archief, waarvoor 3 miljoen dollar (2,3 miljoen euro) betaald werd, omvat het indrukwekkende nalatenschap van Guthrie, die al op 55-jarige leeftijd overleed aan de ziekte van Huntington. Guthrie was een veelschrijver: in zijn archief zijn dagboeken, columns, ongepubliceerde kortverhalen, romans en essays terug te vinden, maar bovenal teksten van naar schatting 3.000 folksongs. De liedjesteksten zijn neergekribbeld op losse stukjes papier, geschenkverpakkingen, zakdoeken, papieren zakken en onderleggers.

Liefdesliedjes

Het grootste deel van dat ontzagwekkende oeuvre is nog niet eerder geopenbaard. Guthrie kon zelf geen noten schrijven, waardoor de melodieën verloren zijn. Hedendaagse bands poogden wel al de muziek van Guthrie te reconstrueren. De joodse klezmergroep The Klezmatics deed dat met de joodse liederen van de songschrijver op de albums Happy Joyous Hanukkah en Wonder Wheel. Ook Billy Bragg en Wilco componeerden op vraag van de kinderen van Guthrie muziek bij de nagelaten teksten (te horen op Mermaid Avenue vol. 1 & 2).

"Ik heb wel een uur gehuild nadat ik George Kaiser ontmoet had", getuigt Marjorie Guthrie (dochter van) in The New York Times. "Alles waar we zolang van gedroomd hebben, valt nu op zijn plaats." Volgens de dochter moet wetenschappelijke studie van het gehele oeuvre er nu toe leiden dat een aantal misverstanden over het werk van Guthrie worden opgeklaard. "Op congressen hoor je nu vaak dat mijn vader geen liefdesliedjes of seksueel geïnspireerde teksten kon schrijven. Het tegendeel zal nu blijken."

Marie Jo Guthrie, de 90-jarige nog levende zus van de folkheld, deelt in de vreugde over de late erkenning. "Woody zelf hechtte aan dergelijke zaken geen belang. Een geboorteplek had geen emotionele waarde voor hem. Hij voelde zich overal en nergens thuis. Maar voor ons is dit een vervulling van wat we al zolang verhoopten. Alles wat we wilden, was erkenning.

Zus Marie Jo herinnert zich wel nog hoe het was om de muzikant in huis te hebben. "Dan zat je aan de eettafel, en stonden er glazen op tafel en dan pakte hij een vork op om daarmee op alle glazen op tafel te tikken. Als er muziek uit kwam, dan wilde hij er op spelen."

Ook los van het nieuwe museum wordt 2012 een Woody Guthrie-jaar in de VS. Het jaar van herdenkingsfeesten wordt al op 18 januari op gang geschoten in New York. Folkzangeres Jonatha Brooke geeft dan een concert met nieuwe liedjes die ze op tekst van Guthrie gecomponeerd heeft.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234