Woensdag 19/06/2019

Kernenergie

Wonen nabij nucleaire site Mol-Dessel: "Ik ben nog nooit ziek geweest"

Rond de site van Mol-Dessel, waar nucleair afval wordt verwerkt, liggen de gevallen van schildklierkanker volgens een nieuw onderzoek 4 procent hoger dan gemiddeld. Een catastrofe in de Kempen? 'Ach, die rapporten lees ik niet meer.'

Nucleaire site van Mol-Dessel. Beeld Thomas Legreve

"Ik ben nog nooit ziek geweest", zegt Filip Erpels in de bar van sportclub Nuclea, een vereniging voor personeelsleden van de nucleaire bedrijven in de buurt. "En mijn zoon ook niet." Met een boutade vat Erpels zo het gevoel samen dat bij omwonenden heerst: alles wordt streng gecontroleerd, we hebben geen reden om ons zorgen te maken.

In het weelderige groen rond de nucleaire site van Dessel, waarlijk idyllisch gelegen, zien we oudere mensen fietsen. Ook buitenlandse toeristen, die de Antwerpse Kempen aandoen, komen hier voorbij. Anderen werken hier, of hebben hier gewerkt. Zoals Ivo Verwingen. Hij rijdt toevallig met de mountainbike langs de nucleaire site, waar hij 38 jaar controleur is geweest van de reactor BR1. "Nou ja, die rapporten veranderen voortdurend", zegt hij. "Ik bekijk ze wel nog, maar ik lees ze niet meer."

Ivo Verwingen werkte als controleur op de site. Beeld Thomas Legreve

Het is niet dat Verwingen de cijfers in twijfel trekt, maar het is verdomd moeilijk om er een verklaring aan vast te knopen. "Dit gebied ligt ook dicht bij andere industrie, de zinkfabriek in Balen-Wezel bijvoorbeeld. Dus als er een stijging is in het aantal kankergevallen, kun je dat niet zomaar met deze installatie verbinden."

Schildklierkanker

Toch houdt de overheid de gezondheidscijfers hier nauwlettend in de gaten. Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) gaf het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) vorig jaar de opdracht om het aantal gevallen van schildklierkanker te onderzoeken in een gebied van 20 kilometer rond de Belgische kerncentrales (Doel en Tihange) en rond de nucleaire verwerkingssites (Mol-Dessel en Fleurus) voor de periode tussen 2000 en 2014.

Wat blijkt, in de directe omgeving van de twee kerncentrales ligt het aantal geregistreerde gevallen van schildklierkanker – opvallend genoeg – een beetje lager dan het gemiddelde. In een straal van 20 kilometer rond de sites in Mol-Dessel en Fleurus ligt het aantal daarentegen “licht hoger”. Volgens de schattingen hadden er in de regio Mol de afgelopen veertien jaar 323 gevallen mogen opduiken. In werkelijkheid bleken dat er 340, 4 procent meer dan verwacht.

“Maar we weten niet of er een causaal verband is tussen de uitstoot van die sites en het hogere aantal schildklierkankers”, benadrukt Lodewijk Van Bladel, de stralingsexpert van de nucleaire waakhond FANC. “Het kan puur om toeval gaan. In West-Vlaanderen zijn er ook een aantal plattelandsgemeenten die om onverklaarbare redenen meer nieuwe gevallen van schildklierkanker melden. Het kan zijn dat artsen in de regio rond Dessel gevoeliger zijn voor schildklierkanker en er daardoor meer gevallen geregistreerd worden."

Afval

Op de site Mol-Dessel zou in de toekomst wel meer nucleair afval gestockeerd worden. Is dat nu alleen nog laag radioactief, dan zou er mogelijk over enkele jaren ook hoog radioactief afval bij komen. Om te garanderen dat dat proces veilig verloopt, worden niet alleen maatregelen getroffen binnen de site. In het kader van een zogenaamd 3G-onderzoek volgen verschillende universiteiten ook de ziekte- en mortaliteitscijfers van de gemeenten Dessel, Mol en Retie. Daarbij hebben ze extra aandacht voor de gezondheid van kinderen en zwangere vrouwen. In Mol is er voorts nog een vzw opgericht (Mona) om de belangen van burgers te verdedigen.

"Uit die cijfers van het 3G-onderzoek is nog nooit gebleken dat er significante verschillen zijn ten opzichte van enige andere regio in Vlaanderen, wat betreft het risico op kanker", zegt burgemeester Paul Rotthier (CD&V).

Ook Van Bladel van het FANC bevestigt dat Mol een zeer gezonde gemeente is om te wonen, zeker in vergelijking met grootsteden als Brussel. "Als je mij morgen een villa in Mol geeft, verhuis ik meteen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden