Donderdag 20/02/2020

Wonderen gebeuren echt! God is goed! Hallelujah!

Hij kan - zegt hij - met de steun van God aids en kanker genezen, lammen doen lopen en doven laten horen. Gebedsgenezer Wim Kok is geen wonder te groot, want 'Jezus genas duizenden in één dag. Wat tweeduizend jaar geleden kon, kan vandaag ook.' Zijn volgelingen geloven ieder woord van wat hij zegt. En dat is niet helemaal zonder gevaar.

ehoedzaam schuifelt ze naar voren. Stapje voor stapje. Een gekneusd vogeltje is ze. Haar hoofd hangt slap tussen de schouders. Haar rug is diep gebogen. Ze heeft tranen in de ogen en de angst staat op haar gezicht. Maar de redding is nabij.

Jarenlang al heeft Magda Cruysbergs (60) vreselijke rugpijn. Jarenlang de ene epileptische aanval na de andere. Een half jaar heeft ze in coma gelegen, en "erin liggen is niets mevrouw, maar het is er weer uit komen dat zo lastig is". Haar rug rechten kan ze niet meer. "De medicijnen hebben de kalk in mijn botten opgegeten", zegt ze. Alles heeft ze geprobeerd. Niets hielp. Maar vandaag komt er genezing. Dat hoopt ze. Met tientallen anderen staat ze in de rij. Gekneusde vogels, net als zij. Ze hebben hun hart voor God geopend en Hij moet het nu gaan doen.

Magda is aan de beurt. Gebedsgenezer Wim Kok legt zijn handen op haar hoofd. "In Jezus' naam, in Jezus' naam", prevelt hij. "Ik dank u, God, dat u deze vrouw wilt aanraken zodat ze nooit meer last heeft van haar kwellingen. In Jezus' naam, in Jezus' naam... Bevrijd haar van dit lijden."

Hij heeft zijn ogen gesloten. Zij ook. Tien tellen staan ze samen stil. Dan haalt hij zijn handen weg. En gaan bij haar de tranen stromen. Ze voelt een lichtheid over zich komen, zegt ze. "Ik kan het niet geloven", stamelt ze. "Ik ook niet", antwoordt Kok. Hij lacht breed. "Maar wonderen gebeuren echt. God is goed. Hij houdt van ons. Hallelujah!" Dikke knuffel. Volgende patiënt.

Magda strompelt weer de zaal in, zakt uitgeput op haar stoel neer. Haar ogen dept ze droog met een zakdoek. Ze haalt diep adem. In en uit. In en uit. "Ik kon het niet geloven", zucht ze. "Nu wel. Ik ben een opvliegend en radicaal persoon. Ik had het verkeerde geloof. Maar nu ben ik precies veel lichter." Heeft ze nog pijn? "Mijn rug doet nog wel zeer, maar dat komt doordat ik verkeerd zit. Ik voel me beter... duidelijk. De zwaarte is weg." Een traan rolt over haar wangen. Het wonder is geschied.

Tovenaar met publiek

Rewind. Naar het begin van wat een emotionele avond zou worden. Een achterafzaaltje ergens in Tienen. Jaren 70-interieur, de geur van bejaardentehuis. De zaal is volgelopen met verdwaalde mensen zoals Magda. Grotendeels ouderen, jarenlang al aan de sukkel. Ze lopen met een stok of loopwagen. Hun aangezichten zijn opgezwollen van de medicijnen. Bij een gratis kop koffie of thee vertellen ze over hun suikerziekte, hun schouderpijn of hernia, de barstende koppijn die hen kwelt, het hartzeer of die onbestemde leegte.

Klokslag acht uur. Een lange, slanke man met stoer microfoontje achter zijn oor neemt het woord. Hij stelt zich voor. Wim Kok, predikant bij de pinksterkerk in Leuven, geboren in Rotterdam. Al 27 jaar reist hij met zijn 'gebedsgenezingsacties' ons land rond. "Misschien bent u teleurgesteld als u me ziet. Ik ben maar een gewoon iemand. En ik geef het meteen toe: ik heb niet het geheim van het gezonde leven ontdekt. Maar ik heb wonderen zien gebeuren, mensen. Hele concrete wonderen. Ik geloof in Jezus Christus, de zoon van de levende God. Ik heb me bekwaam gemaakt in het gebruiken van de kracht van de Heilige Geest. Samen met Hem kan ik zieken genezen."

Uit grote boxen speelt zachte gitaarmuziek. Wim Kok laat een strategische stilte vallen. Zijn blik glijdt traag over de zaal die aan zijn lippen hangt. Kok trekt zijn verhalendoos open. "Een half jaar geleden kwam een echtpaar bij me met een pasgeboren baby. In de baarmoeder was vanalles misgegaan. Het had niet veel gescheeld of de baby had het niet overleefd. Hij had een te dikke blaaswand, op de echo waren een derde nier te zien en een tweede urineleider. Ja-ah, dat was nogal wat... In naam van Jezus heb ik toen voor dat kindje gebeden. Ik ervaarde dat er iets gebeurde. De ouders gingen naar de dokter voor een nieuwe echo. Wat bleek? De derde nier was verdwenen, de tweede urineleider ook, de blaaswand was normaal. Dan spreken we over een echt wonder. Vinden jullie dat niet geweldig?"

Geroezemoes in de zaal. "Ja! Ja! Fantastisch!" Wind in de zeilen, Kok schakelt een versnelling hoger. "Wonderen zijn realiteit. In theorie is alles mogelijk en dat weet ik uit de praktijk. Maar eerst wil ik iets laten zien, want verhalen zijn gauw verteld. Zijn hier mensen met nekpijn?" Tientallen vingers gaan de lucht in. "Dan wil ik u vragen of u uw armen voor u uitgestrekt kunt houden en kijken of u uw vingertoppen netjes op elkaar kunt leggen. Als u dat niet kunt, betekent dat dat u twee ongelijke armen heeft en daar komt de pijn vandaan. Ga staan, mensen. Voeten naast elkaar, armen voor u uitgestrekt... Check het bij uzelf."

'U bent helemaal in de war, hè?'

Stoelen gaan schuifelen. Als een klas vol uitgelaten kinderen doen de aanwezigen de test. Kok loopt de zaal rond. "Eens kijken of we iemand kunnen vinden", zegt hij door zijn microfoon. "Neen, da's niet duidelijk genoeg, mijnheer. We zoeken iemand met een groot verschil, zodat we het wonder goed zichtbaar kunnen maken." Dan heeft hij beet. "Nou, mevrouw, u hebt wel een wondertje nodig, zie ik. Mag ik voor u bidden? Loopt u even mee naar voren?" De dame volgt gedwee. Kok klopt haar zacht op de schouder. "U bent helemaal in de war. U maakt ook wat mee, hé...". En hij zet de vrouw in de gewenste mirakelhouding.

Maar eerst: publiek... Een tovenaar kan niet zonder. "Wie heeft nog nooit een wonder gezien?", vraagt Kok. Alle vingers in de lucht. Twee vrouwelijke toeschouwers worden uitverkoren om het mirakel van dichtbij te aanschouwen. Met zijn EO-predikantenstem gaat de genezer op fluistertoon verder: "Here Jezus, dank u voor de kracht. Lieve God, in Jezus' naam, dank dat u dit compleet in orde brengt."

Het is muisstil. De dame met de ongelijke armen gaat wankelen. Als bij wonder komen haar handen op elkaar te liggen en precies op dat ene moment dat de vingertoppen elkaar raken, roept Kok: "Oh-oh, hallelujah! Zag u dat mensen? Er is iets met u gebeurd, hé mevrouw. Uw armen zijn gelijkgezet. Ze zijn nu even lang. Hebt u nu nog pijn? Neen hé! Dat is Jezus' kracht. De kracht van de Heilige Geest."

Een luid applaus barst los. Kok heeft de zaal naar een climax gebracht, het publiek wordt ongeduldig. Ze willen nu echt dat de man met de he- lende handen voor hen persoonlijk aan de slag gaat. "Maakt u zich geen zorgen", sust hij. "Ieder- een komt aan de beurt. We gaan straks voor elk van u bidden. Wat deze demonstratie duidelijk heeft gemaakt, is dat Jezus en wat in de Bijbel staat serieus genomen mogen worden. Jezus verrichtte een stroom van wonderen. Wat toen kon, kan vandaag ook. Ik heb van Jezus geleerd om dat te doen. Als we Hem aannemen als onze redder en verlosser, is niks onmogelijk."

"Ik heb tienduizenden wonderen zien gebeuren", orakelt Kok. "Kankers zien verdwijnen, aids zien genezen. Kindjes die verlamd waren, heb ik weer zien lopen. Niets is zo aangrijpend als dat. Bete- kent dat dat alles meteen gebeurt? Neen, ook ik heb soms een gebrek aan geloof. Maar ik weet dat alles in principe mogelijk is. Wilt u gebed ontvangen, ga dan zo meteen in de rij staan. Ik wil u echter vragen niet te veel op mij gefocust te zijn. U wilt allen dat ik voor u bid, wat ik me goed kan voorstellen want u ziet me bewegen in de kracht van God. Maar dit is stilaan een 'beweging' aan het worden. Ik heb jonge mensen meegebracht, Nederlandse vrienden, die ik heb getraind. Het genezen van zieken is gegeven aan iedere gelovige en u kunt dus ook bij hen terecht. Hoe meer wonderen gebeuren, hoe liever het me is."

Mensen staan op, er is geen houden meer aan. Maar Kok moet ze nog voor één ding waarschuwen. "Het kan dat u vanavond genezing ontvangt, en dat is geweldig. Het kan ook langer duren. Hoe het ook zij: ga altijd in overleg met je arts. Hou jezelf goed in de gaten want als je genezen bent, kan het gevaarlijk zijn om je medicijnen verder te nemen. Omgekeerd kan zomaar stoppen ook gevaarlijk zijn. Laat je onderzoeken door een dokter. Zeg hem niet meteen dat je bij een gebedsgenezer bent geweest, want dan slaan artsen meteen tilt. Laat hem de conclusies trekken nadat hij je heeft onderzocht."

Een lange rij wachtenden vormt zich. Makke schapen die naar hun heiland worden geleid. Vol hoop en verwachting. Wonderen kunnen zomaar gebeuren, heeft de voorman gezegd. En wie weet is er vanavond wel eentje voor hen bij.

Het zijn sterke uitspraken die gebedsgenezer Wim Kok die avond in Tienen doet. Zonder verpinken beweert hij dat hij ongeneeslijke ziektes als kanker en aids kan genezen, dat hij geamputeerde ledematen weer kan doen aangroeien en doven kan laten horen.

Al enige jaren waarschuwt het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO) voor de gebedsgenezingen van de pinksterbeweging. In het jaarverslag van het IACSSO over 2003-2004 luidt het dat "het geloof dat de goddelijke therapeutische kracht sterker is dan de medische wetenschap een problematische vorm van geloof is". Want: "Soms beweren deze groeperingen verder te gaan dan de medische instelling omdat daar waar deze laatste geen of weinig helende oplossingen kan bieden (aids, erfelijk bepaalde handicaps) zij erin slagen die te genezen. Zelfs indien de groeperingen uit (...) pinksterbewegingen ontkennen dat ze hun volgelingen van een wetenschappelijk bewezen geneeskunde afhouden, blijft het gevaar bestaan om bij de gelovige een wantrouwige houding aan te wakkeren ten overstaan van het medische korps, ja zelfs een afwijzing."

In juni van dit jaar herhaalde het IACSSO deze waarschuwing. Van de 800 vragen die het adviescentrum jaarlijks krijgt, gaat vijftien procent over pinksterbewegingen, zegt Ann-Sophie Lecomte van het IACSSO. "En dat is veel."

Verhalen uit blik

Gebedsgenezer Wim Kok voelt zich niet aangesproken door de vermanende vinger van het adviescentrum. Dat zegt hij wanneer we hem twee weken na de Tiense gebedsgenezingsactie opzoeken in zijn huis in Leuven. "Ik denk niet dat we oneerlijk bezig zijn. We geven duidelijk aan dat we niemand iets kunnen garanderen, maar dat we geloven in een God die wonderen doet. We zeggen dat we er als kerk mee bezig zijn om ons geloof te oefenen, maar dat we daar heel vaak in falen. Ik sta ook heel positief tegenover de medische wetenschap. Dat dokters proberen om steeds knapper te worden: geweldig. Als een arts zieken probeert te genezen, werkt hij mee in de wil van God. Ik heb zelf suikerziekte en daar neem ik insuline voor. Ik heb niets tegen dokters."

Draait Kok radeloze mensen, die vaak al tientallen jaren ziek zijn, dan geen rad voor ogen? Hij belooft ze iets wat wetenschappelijk gezien niet kan. "Neen", zegt Kok stellig. "Onlangs kreeg ik van een man die na een beroerte verlamd was de vraag of God hem kon genezen. Ik heb hem eerlijk geantwoord dat ik bij hem geen al te hoge verwachtingen wil wekken, maar dat we het al verschillende keren meemaakten dat mensen genezen werden van verlammingen. Dat het tot nu toe heel uitzonderlijk was, maar dat het was gebeurd. Dan wek ik toch geen valse hoop? Theoretisch kan ik zo'n wonder niet uitsluiten - we hebben met God te maken."

Dat Koks eigen suikerziekte nog niet genezen is, tast zijn geloof in de wonderbaarlijke God allerminst aan, zegt hij. "Integendeel. Elke keer als we gebeden hebben voor mijn ziekte, hou ik mezelf goed in de gaten: als er genezing is, moet ik mezelf geen insuline meer inspuiten."

Kok trekt weer een blik wonderverhalen open. "Ik bad eens voor een man met door reuma vergroeide knokkels. Voor mijn ogen zag ik ze slinken en hun beweeglijkheid terugwinnen. In Colombia liet ik een klein kind dat verlamd was, weer lopen. Ik heb het in Nederland zes keer meegemaakt dat we voor aidspatiënten baden en dat ze genazen." Heeft hij bewijzen? Hoe gaat het bijvoorbeeld nu met dat kindje in Colombia? "Ik ben er niet meer terug geweest, maar ik neem aan dat het goed gaat."

Kok veert op. Hij heeft een mail voor me uitgeprint van een vrouw, Anny M., die in Tienen bij hem kwam. Ze schrijft over een doorgescheurde schouderspier waarmee ze al jaren sukkelt. Het UZ Pellenberg in Leuven adviseerde haar een operatie, maar dat wil ze niet want ze is bang. "Na het gebed van een van de studenten kon ik plotseling mijn arm weer opheffen", schrijft Anny. "Ik kan alles weer doen en iedereen mag het weten. God heeft een wonder voor mij gedaan."

Kok heeft de getuigenis van de vrouw meteen op zijn website gezet (www.gebedsgenezing.be). Daar zijn trouwens wel meer mirakelverhalen te lezen, die soms zelfs bevestigd worden door anonieme dokters en 'bevriende kinesisten'. "Wist je dat artsen hier veel meer van onder de indruk zijn dan van de genezing van een kankerpatiënt", voegt de predikant er glimmend van trots aan toe. "Want dit is een hard medisch gegeven. Kanker kan ook gewoon weggaan of het kan dat de chemotherapie plots aanslaat."

Mooi verhaal, maar heeft Kok hier enig medisch bewijs van? Heeft hij echo's gezien van voor en na de kwetsuur? "Neen, en momenteel heb ik het te druk om daar achteraan te gaan. Maar als u het mij vraagt ligt hier een mooie opdracht voor de pers. Dit is een goudklompje dat u als journalist niet kunt laten liggen. Zoek het uit."

Mariagrotten en homeopathie

Wim Betz hééft het uitgezocht. Hij is emeritus-hoogleraar huisartsgeneeskunde aan de VUB en voorzitter van Skepp, de Studiekring voor Kritische Evaluatie van Pseudowetenschap en het Paranormale. Betz heeft een enorme kennis over alternatieve geneeswijzen. In 2005 ontmoette hij Wim Kok in het vtm-programma Recht op recht. Kok was toen in het gezelschap van een zekere Sanne, een tienermeisje uit Maaseik dat al sinds haar geboorte twee ongelijke benen zou hebben gehad. Vreselijke last en pijn had ze ervan, ze liep zelfs mank, tot gebedsgenezing haar benen weer even lang maakte.

"Met het meisje en haar ouders ging ik naar Pellenberg", zegt Betz. "Daar bleek na intensieve metingen en bestudering van haar medisch dossier dat er nooit iets met haar aan de hand was geweest." Betz doet gebedsgenezing af als regelrechte onzin. "Er is geen kruimeltje bewijs dat het ook maar iets uithaalt als anderen voor je bidden. Ja, als je zelf bidt, kan dat een vorm van meditatie zijn. Het is rustgevend en kan de stress wegnemen. Het geeft een placebo-effect, een tijdelijk gevoel van beterschap. Maar ernstige ziektes als kanker en aids wegpraten is nonsens."

Dat bidden voor anderen geen moer uithaalt, is overvloedig wetenschappelijk bewezen. Een grote, goed gecontroleerde studie kwam tot de conclusie dat het zelfs negatief kan uitwerken op ernstig zieken. 604 hartpatiënten die een coronaire bypass-operatie ondergingen, werden in drie groepen ingedeeld. Zonder dat ze wisten voor wie, werd er voor groep 1 gebeden, voor groep 2 niet. Er was geen verschil in het aantal complicaties. Groep 3 wist dat er voor hen gebeden werd. Deze groep had de meeste complicaties. Sloeg bij deze laatste patiënten de schrik om het hart toen ze te horen kregen dat er bij God genezing voor ze werd afgesmeekt? Dat moest betekenen dat ze er heel slecht aan toe waren.

Toch wil Betz gebedsgenezer Kok niet wegzetten als charlatan. "Het is geen bewuste bedrieging. Kok is een lieve, innemende man. Ik denk dat hij oprecht gelooft in wat hij doet. Dit soort mensen heeft voor zichzelf een andere realiteit gecreëerd. Hij roept mensen ook niet op om hun medicijnen weg te gooien. Dat zou pas gevaarlijk zijn." Betz pleit dan ook niet voor een verbod op dit soort praktijken. "Aandacht voor mystiek is er altijd geweest. Vroeger had elk dorp wel een grot waar tot Maria gebeden werd voor genezing. Het katholicisme gelooft ook nog in mirakels."

Aartsbisschop André Léonard nam afgelopen weekend in Blankenberge deel aan een ceremonie met handoplegging van de Internationale Evangelische Vereniging. 'Elke katholieke gelovige moet op zijn eigen manier zijn godsdienst kunnen beleven", zo motiveerde hij zijn aanwezigheid.

In 2008 hield Het Belang van Limburg een enquête bij een representatieve groep Vlamingen. Daaruit bleek dat 38 procent gelooft dat bidden helpt om zieken te genezen en dat de helft heil ziet in het branden van kaarsen. Ook accupunctuur en homeopathie zijn volgens Betz een vorm van modern bijgeloof. "Hoeveel mensen nemen daar niet hun toevlucht toe, terwijl zwart op wit is aangetoond dat ook dat helemaal niets uithaalt."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234