Dinsdag 27/09/2022

ReportageStokpaardrijden

WK stokpaardrijden in Geraardsbergen: ‘Het is een passie, ik kan het niet anders verwoorden’

null Beeld Tim Dirven
Beeld Tim Dirven

In Geraardsbergen vond zondag het WK stokpaardrijden plaats. Hier en daar klonk wat hoongelach van sceptici, maar plezier en zelfexpressie voerden de boventoon, bij een opvallend internationaal publiek. ‘Sprinten, dressuur, jumping, we doen het allemaal.’

Samira Atillah

In het Duits heet het een ‘Steckenpferd’, in het Engels een ‘hobby horse’. Bij ons is het al minstens sinds de zestiende eeuw bekend als een ‘stokpaardje’, zo eentje dat je kunt zien op het schilderij De kinderspelen van Pieter Bruegel de Oude uit 1560.

Tegenwoordig liggen stokpaarden niet op stoffige zolders of in muffe kelders. Ze worden wel degelijk gebruikt voor wedstrijden, zoals afgelopen zondag in Geraardsbergen, waar het wereldkampioenschap stokpaardrijden plaatsvond.

Alles wat je nodig hebt voor een wedstrijdje stokpaardrijden is een stok, en boven aan die stok iets wat kan doorgaan voor een paardenhoofd.

Voor u begint te lachen: de meeste deelnemers nemen de sport heel serieus. Zo serieus dat ze van heinde en ver naar Geraardsbergen afzakten. “Voor mij is het een passie, ik kan het niet anders verwoorden”, zegt de 15-jarige Dahlia, die helemaal van Slovakije naar Geraardsbergen reisde.

Droom

Dahlia is dé belofte in haar thuisland, waar stokpaardrijden steeds meer aan populariteit wint. “Soms wordt er wat mee gelachen, maar hoe beter mensen het kennen, hoe meer respect de sport krijgt”, zegt Dahlia.

Ook haar coach is heel ernstig over de sport. “We hebben de beste hobbypaardrijders van ons land bij elkaar gezocht om hier te zijn”, klinkt het. Hoewel het Slovaakse team geen echte ‘club’ is, bestaat de groep al één jaar en doen ze al volop mee aan maandelijkse wedstrijden. “Sprinten, dressuur, jumping, we doen het allemaal.”

“Ik doe graag nieuwe dingen en ben altijd te vinden voor een nieuw avontuur”, vertelt Dahlia verder. “Voor mij is het alvast een positieve ervaring om hier te zijn.”

De Slovaakse Dahlia (15) is een enthousiaste deelnemer. 'Ik doe graag nieuwe dingen en ben altijd te vinden voor een nieuw avontuur.' Beeld Tim Dirven
De Slovaakse Dahlia (15) is een enthousiaste deelnemer. 'Ik doe graag nieuwe dingen en ben altijd te vinden voor een nieuw avontuur.'Beeld Tim Dirven

De tiener vertelt dat ze dankzij het stokpaardrijden meer tijd kan spenderen aan haar paardenpassie. Dahlia: “Tijdens de coronapandemie reed ik één keer per week op een echt paard. Op een gegeven moment waren er zo veel restricties, waardoor ik mijn echte paarden niet meer kon zien. Het is nu een heel belangrijk deel van mijn leven geworden”, zegt ze, terwijl ze haar zelfgemaakte stokpaard met de naam Fellon aait.

Ook voor de vele meisjes en jongens die van een pony dromen, maar bij wie tussen droom en werkelijkheid te veel afstand blijkt, zijn stokpaardjes een oplossing. “Ik wil graag écht paardrijden, maar mijn mama wil dat niet”, zegt een 7-jarig meisje, dat een stokpaardje met de naam Cookie vasthoudt.

De kleine ‘ruiter’ doet haar best in de verschillende disciplines, maar moet het onderspit delven voor de meer ervaren atleten, die de sport bijna dagelijks beoefenen.

Activisme

Terwijl kinderen over de atletiekbaan in Geraardsbergen hobbelen, lopen en sprinten, wordt de wedstrijd aan elkaar gepraat door Arne de Winde van kunstencentrum Denderlands vzw, die de wedstrijd mee organiseert.

“Het fenomeen stokpaardrijden komt eigenlijk van Finland”, weet De Winde. “Ongeveer tien jaar geleden begon een community van Finse vrouwen met de sport als daad van radicale zelfexpressie. Ze begonnen ermee tegen de verwachtingen van anderen in. De sport heeft dus een activistische dimensie. We hebben hier vandaag eigenlijk allemaal mensen die zich radicaal uiten, zonder schaamte of oordelen. Dat is best moeilijk, want vaak worden mensen die deze sport beoefenen uitgelachen vanuit machoperspectief. In zekere zin is deze hele wedstrijd dus een ode aan de verbeelding en de zelfexpressie.”

Achter de sport, die veelal door Finse tienermeisjes wordt beoefend, zit zelfs nog meer. “Het heeft geleid tot een subcultuur onder jonge Finnen”, meldde persagentschap Associated Press eerder. “Stokpaardrijden bevat een sterk element van vrouwelijk empowerment. Jonge meisjes bouwen zo hun eigen scene op en stellen hun eigen voorwaarden, vrij van strikte normen en de controle van officiële comités.”

Het stokpaardrijden is deels ook ontstaan doordat echte paardenruiters hun paarden wilden laten rusten, maar toch wilden oefenen. De Winde: “Ondertussen is het een eigen sport geworden, met een eigen cultuur en eigen regels. Voor ons is het belangrijk dat de jonge mensen die het doen een platform krijgen om de sport op een serieuze manier te beoefenen.”

Podiumceremonie

Een ander aspect van die cultuur zijn de paarden zelf: ze worden namelijk zelf gemaakt, weet De Winde. “Op YouTube en Instagram zijn er talloze filmpjes die jongeren aanmoedigen om zelf stokpaardjes te maken.”

Op het WK staat er zelfs een verkoopkraam waar je paardenhoofden kunt kopen. Het kraampje heeft succes. “Mijn kleindochter vroeg toen ze jong was ooit of ik paardenkoppen wou maken”, zegt Elinda De Pelseneer, de verkoopster van de paardenhoofden. “Op een gegeven moment zat ik met al die paardenhoofden en toen beslisten we maar om ze te verkopen. Nu zijn ze zo in trek dat ik enorm veel werk heb.”

Ondertussen gaat de wedstrijd genadeloos door. Op het einde van de voormiddag is er ook een podiummoment voor de allerkleinsten. De ouders van de zilverenmedaillewinnares beginnen te huilen. “Mijn dochter begon pas gisteren met oefenen”, zegt een emotionele mama. “Het is ongelooflijk, ik had het niet verwacht”, glundert ze.

Enkele andere ouders en kinderen die naast een podiumplaats grepen zijn dan weer teleurgesteld. “Sommige kinderen hebben een lichter paardenhoofd gemaakt”, zeggen ze nukkig.

Ook de competitie is hier dus niet ver weg. Dahlia: “Ik ben zeker niet de snelste hier, maar hoop wel iets te winnen. Dat is normaal, zeker?”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234