Donderdag 21/10/2021

WK-finale 2050: Brazilië vs. Robot United

Spelers die nimmer vermoeid raken, niet zeuren over winstpremies, nooit 's nachts gaan stappen in gore uitgaansbuurten op zoek naar drank, vrouwen en vertier. Het moet zo wat de natte droom zijn van elke voetbaltrainer. Over 50 jaar is het zo ver. Gedaan met het voor één miljard kopen van spelers à la Ronaldo. Halfweg de volgende eeuw lopen de Leekensen en Geretsen de eerste de beste elektrozaak binnen en laden hun karretje vol met robots. Eentje voor op links, eentje voor rechts op het middenveld...

"Zo'n vaart zal het wellicht niet lopen," lacht Nico Jacobs. Jacobs is licentiaat in de informatica en doctoreert nu aan de KUL. Of meer precies (en gaat u er even bij zitten): aan de faculteit toegepaste wetenschappen, departement computerwetenschappen, afdeling informatica, groep declaratieve talen en artificiële intelligentie, subgroep machine learning. Woensdag vertrekt hij naar 'RoboCup Paris 98', het WK voetbal voor robots. Ook een zes koppen sterk team van de VUB onder leiding van dr. Andreas Birk waagt zijn kans in Frankrijk. Aan deze tweede editie, tussen 2 en 9 juli, nemen een tachtigtal teams van universiteiten van over heel de wereld het tegen elkaar op. Uiteindelijke doel: in 2050 het Braziliaanse voetbalteam verslaan.

Het team van de KUL heeft een voorbereiding van zes, zeven maanden achter de rug. De Leuvenaars trekken niet met een koffer robots naar Parijs, zij gaan proberen zo ver mogelijk door te stoten in de Simulator League. In die competitie komen geen echte robots in actie maar spelen de teams via de computer tegen elkaar. "Op een scherm zie je 22 bollen, de spelers," verduidelijkt Jacobs. "Elke bol heeft een rugnummer, een aanduiding van voor- en achterkant. Uiteraard is er ook een bal en twee doelen. De scheidsrechter staat 'achter de schermen' en grijpt in wanneer de bal buiten gaat of een van de spelers in buitenspelpositie staat. Overtredingen herkent hij nog niet. Maar dan kunnen we altijd zelf optreden met de muis."

In normale omstandigheden laat Jacobs de computer zijn gang gaan. "Zodra de wedstrijd begonnen is moeten de elf die volledig zelfstandig spelen. Speler A heeft de bal en moet beslissen wat hij er mee zal doen. De andere spelers moeten dan zo reageren dat dit in het voordeel van de hele ploeg uitdraait. Belangrijk om weten is dat de elf spelers nauwelijks met elkaar kunnen communiceren. Ze kennen wel enkele 'kreten' maar eigenlijk zijn ze aangewezen op observatie en hun eigen intelligentie. In een later stadium is het de bedoeling dat het team leert uit de tactiek van de tegenstander."

"Onze robots kunnen wel communiceren," repliceert Andreas Birk. "Zij kunnen tegen elkaar zeggen: 'ik val aan, blijf jij achter'." Dr. Birk is hoogleraar aan het Laboratorium voor Artificiële Intelligentie van de VUB. Op de grond van het lab ligt het blad van een pingpongtafel omzoomd met een witte rand. Ronde (aanvallers) en rechthoekige (verdedigers en doelman) robots staan verspreid over het veld met tussen hen een oranje golfbal. Boven het veld hangt een camera die het terrein in beeld brengt en die het de robots mogelijk maakt te 'kijken'. "Volgend jaar moeten ze zelf kunnen kijken."

De robots zijn op het eerste gezicht die naam niet waard. Ze lijken een samenraapsel van legoblokken, elastiek en tape. Maar schijn bedriegt. De robots zijn volgestouwd met sensoren en een verfijnde motor (ontworpen door hetzelfde bedrijf dat de motor van de Mars-verkenner Pathfinder ontwikkeld heeft). Birk: "De robots kunnen naar de bal rijden, hem stoppen, er tegen trappen, passes geven... Voor ons mensen lijkt dat allemaal voor de hand te liggen, voor robots zijn zulke dingen juist uiterst moeilijk. Zeker omdat de bal snel gaat, in een voor hen oncontroleerbare omgeving waar zich ook nog medespelers en tegenstanders bewegen."

Over de kansen op de wereldtitel maakt Jacobs zich, net als Birk overigens, geen illusies. "Voorlopig staan we nog niet ver genoeg. Maar we gaan ook vooral om te leren. Er staan immers ook een aantal colloquia op het programma. Hopelijk vinden we daar de oplossingen voor een aantal moeilijkheden waarmee we geconfronteerd worden, kunnen we zien hoe andere teams die problemen hebben opgelost of worden we met onze neus op vraagstukken gedrukt waar we nu nog geen weet van hebben."

Het antwoord op de vraag waar dat nu allemaal goed voor is, verrast. Zelfs in het huishouden ziet Birk tal van mogelijkheden. "Wat dacht je van een stofzuiger die zodra je het huis uit bent, zelfstandig begint schoon te maken? Of een koelkast die een mailtje stuurt naar de melkboer om hem te melden dat de melk op is." Een tijdstip durft hij er niet op te plakken. "Maar echt lang zal het niet meer duren."

Jacobs is voorzichtiger, realistischer (?): "In 2050 zal Brazilië alleszins nog wereldkampioen zijn." Kurt Boes

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234