Dinsdag 22/10/2019

Politiek

Witte ridder valt van zijn paard:Neufchâteau moet opnieuw naar de stembus

Burgemeester van Neufchâteau Dimitri Fourny (cdH) wordt ervan verdacht gesjoemeld te hebben met volmachten van bewoners van rusthuis Le Clos des Seigneurs. Beeld BELGA

Tot eind vorig jaar gold cdH-politicus Dimitri Fourny als dé witte ridder in de Waalse politiek, want hij was de man die de PS in het nauw bracht met de Publifin-affaires. Nu, na beschuldigingen van fraude met volmachten bij de gemeenteraadsverkiezingen in zijn stad Neufchâteau, is hij de man die verantwoordelijk is voor een uitzonderlijk besluit: een nietigverklaring van de verkiezingsuitslag.

Wie draagt deze zomer de burgemeesterssjerp van Neufchâteau? Het zou wel eens niet langer Dimitri Fourny kunnen zijn. De huidige burgervader wordt verdacht van verkiezingsfraude. De christendemocraat zou bij de jongste verkiezingen gesjoemeld hebben met de volmachten van bewoners van een OCMW-rusthuis, zodat de uitslag van zijn lijst bevoordeeld werd. Naast Fourny zijn er nog twintig andere personen in verdenking gesteld. Onder hen ook zijn echtgenote, dochter, moeder en zus. 

Donderdag volgde de officiële nietigverklaring van de verkiezingsuitslag in Fourny’s stad. De gouverneur van de provincie Luxemburg, Olivier Schmitz, stelt dat 56 stemmen er als ongeldig moeten worden beschouwd. Daardoor zou Fourny’s lijst ‘Agir Ensemble’ een zetel aan het ‘Pour Vous’ van grote concurrent Yves Evrar (MR) kunnen verliezen. Die laatste partij zou zo ook op negen zetels komen in de gemeenteraad, op een totaal van negentien. 

Geen fractieleider meer

En dus moet Neufchâteau straks opnieuw naar de stembus. Als nieuwe verkiezingsdag wordt zondag 16 juni naar voren geschoven, al kan die nog gewijzigd worden.

De kans lijkt klein dat dat gebeurt. Alle partijen die aan de gemeenteraadsverkiezingen in Neufchâteau deelnamen, hadden eerder al op een nietigverklaring aangedrongen. Ook Fourny zelf. Die besliste trouwens eerder al om zich niet langer kandidaat te stellen voor de verkiezingen op 26 mei. Hij stapte ook op als fractieleider van cdH. 

Rijzende ster

Een politieke loopbaan die in volle vaart leek te gaan, dreigt zo roemloos in verval te raken. Fourny is politiek actief sinds 2004. In Vlaanderen is hij niet zo bekend, maar in Franstalig België rijst zijn ster. Dat had hij te danken aan de zaak-Publifin, de affaire genoemd naar de intercommunale uit Luik waar politici fikse vergoedingen kregen voor fictieve vergaderingen. Fourny lag mee aan de bron van de openbaring van die onverkwikkelijke feiten. Samen met PS’er Patrick Prévot, Jean-Luc Crucke van MR en Ecolo’er Stéphane Hazée drong de christendemocraat jaren geleden aan op een onderzoekscommissie. De affaire leidde ertoe dat Fourny’s cdH coalitiepartner PS in de Waalse regering inruilde voor concurrent MR.

Volgens ULB-politicoloog Patrick Delwit wordt Fourny in Wallonië evenwel niet alleen maar gezien als een van de witte ridders in het Publifin-dossier. “Fourny is vooral een typische regiopoliticus, een homme de Luxembourg.” Het maakt hem een van de grotere stemmenkanonnen voor de Waalse christendemocraten. Dat hij nu afziet van de campagne voor 26 mei komt de partij zeer ongelegen. De cdH heeft er belabberde gemeenteraadsverkiezingen op zitten, verloor onlangs met Joëlle Milquet en Francis Delpérée nog twee kopstukken en schuurt in de peilingen op een bodemkoers. 

Oproepbrieven

Donderdagavond raakte meer bekend over de manier waarop Fourny gesjoemeld zou hebben. Volgens de RTBF, dat een politie-interview kon inkijken, zouden het vooral de oproepbrieven van de bewoners van het rusthuis zijn die door de man en “zijn clan” zijn omgeleid. Normaal worden de brieven aan een familielid bezorgd als blijkt dat een bewoner, bijvoorbeeld omwille van dementie, niet kan stemmen. Dat lid kan dan, met een volmacht, een geldige stem in zijn of haar plaats uitbrengen. Maar niet al die oproepbrieven raakten bij de desbetreffende families. Via een medewerkster van het OCWM zouden ze in de handen van de burgemeester terecht zijn gekomen.

De burgemeester zelf was niet bereikbaar voor commentaar. Hij reageerde enkel strijdvaardig via een Facebook-bericht. “Ik zal kandidaat zijn voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen”, schreef hij daar. “Verder zal ik de onschuld van mij en mijn dierbaren aantonen.”

Na Neufchâteau ook Bilzen?

Dat een stad of gemeente opnieuw naar de stembus moet, is uitzonderlijk. Neufchâteau is vooralsnog de enige plek in ons land waar de verkiezingsuitslag van 2018 ongeldig is verklaard. Het zou wel kunnen dat Bilzen straks eenzelfde lot wacht. 

Eerder deze maand raadde de auditeur van de Raad van State aan om de verkiezingen van oktober in de Limburgse stad nietig te verklaren. Aanleiding zijn een reeks onregelmatigheden en slordigheden in verschillende stembureaus. Zo zouden vier niet-Belgen gestemd hebben voor de provincieraad in plaats van voor de gemeente. De Raad zou normaal gezien vrijdag een beslissing nemen over een herverkiezing.

Professor Johan Ackaerts (Universiteit Hasselt) kan niet inschatten of het in Bilzen dezelfde richting zal uitgaan als in Neufchâteau. Wel is hij zeker dat het aantal herverkiezingen in Vlaamse steden en gemeenten op één hand te tellen zijn. “Het enige geval dat ik mij kan herinneren, dateert van 2006 in Wetteren.” 

Oneerbare praktijken

Volgens de expert lokale politiek is het niet vanzelfsprekend om een uitslag te annuleren. “Daarvoor moet aan twee voorwaarden worden voldaan. Je moet niet alleen bewijzen dat er oneerbare praktijken hebben plaatsgevonden maar ook kunnen aantonen dat die praktijken tot een stemverschuiving hebben geleid die de zetelverdeling aantast.” 

Vooral dat laatste is volgens hem niet evident. “Stel dat een politicus in een bureau de stembiljetten gaat uitdelen. Zoiets kan je vrij snel bewijzen. Maar uitzoeken welk effect zijn of haar aanwezigheid heeft op het stemgedrag van de mensen in dat bureau, dat is veel minder vanzelfsprekend.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234