Maandag 24/01/2022

Witte kerst, meestal blijft het bij een droom

Brussel

Van onze medewerker

Dirk Hostens

Elk jaar kijken we in de donkere dagen weer uit naar het origineelste cadeautje dat de kerstman ons kan brengen: een witte kerst. Tevergeefs, ons land krijgt gemiddeld een keer om de tien jaar een witte kerst. Ook dit jaar wordt het een groene.

Weerkundigen spreken van een witte kerst als de bodem met minstens 1 centimeter sneeuw bedekt is. De afgelopen 100 jaar viel er zestien keer sneeuw, waarvan op negen kerstdagen de sneeuwlaag bleef liggen. We maken dus 16 procent kans dat er sneeuw uit de lucht valt en ongeveer 10 procent kans dat hij blijft liggen. Een landelijke witte kerst, wat wil zeggen dat het hele land onder een dik wit deken is bedekt, is geleden van 1964, waarbij het 12 graden vroor. Een gedeeltelijk witte kerst, sneeuw op eerste of tweede kerstdag, kwam voor in 1981, 1986 en 1996, toen vooral in Limburg een gezellige sneeuwlaag van 10 tot 20 cm lag. Vorig jaar sneeuwde het met kerst op vele plaatsen, maar de sneeuw bleef nauwelijks liggen.

Hoe was het weer op Kerstmis gedurende de voorbije 50 jaar? Het regende vaak, gemiddeld zo'n 4 mm, het was 6 tot 9 graden, met een à twee uren zonneschijn en een windsnelheid van ongeveer 20 km per uur. In klare taal was het dus meestal somber, nat en zacht. Voor wie niet tevreden is met cijfers, bestaat er ook een indicator die beschrijft hoe goed men zich voelt bij een bepaald weertype: weercomfort. Het weercomfort wordt berekend op basis van temperatuur, neerslag, zonneschijn en wind. Een winderige, regenachtige en koude dag zal bijvoorbeeld maar 1 op 10 krijgen, terwijl een zonnige, warme dag 10 op 10 krijgt. Gemiddeld is kerstdag gebuisd: 3 op 10. Wat wil je, de kerstdagen zijn tenslotte de donkerste dagen van het jaar.

Een witte kerst is in het huidige klimaat zeldzaam geworden, mede door de recente opwarming van het klimaat. De volkswijsheid spreekt bovendien over 'kerstdooiweer', afkomstig van het Duitse woord 'Weihnachtstauwetter'. Rond de kerstdagen ontstaat er namelijk op de weerkaarten vaak een diepe depressie die dan vanuit het subtropische zuiden veel regen, wind en hoge temperaturen meebrengt: 12 à 15 graden is niet ongewoon. Ook dit jaar lijkt het kerstdooiweer en de fameuze kerstdepressie klokvast te zijn. Dat sluit echter een strenge winter niet uit. Koning Winter heeft zich op dit moment teruggetrokken tot net ten noorden van Nederland en midden Duitsland. Zeer zachte lucht bevindt zich boven West-Europa en zeer koude lucht boven Scandinavië. Mooi vertaald geeft dat een hele plens regen voor de komende dagen.

Waar moet je dan naartoe als je een witte kerst wilt? Om nagenoeg zeker te zijn moet je naar Oost-Europese steden als Helsinki, Warschau of Moskou gaan. Een zeer grote kans op een witte kerst maken ook Praag, Wenen en Boedapest. Maar het hoeft zover niet te zijn. De middelgebergten als de Ardennen en de Vogezen maken al knap meer kans op een witte kerst dan Vlaanderen. Hoe hoger we gaan, hoe kouder het ook wordt, maar de kans dat ze dit jaar een witte kerst zullen zien, is zeer klein.

Na het kerstdooiweer slaat het weer meestal om. Vele koudegolven beginnen net na de kerstdagen, ook dat wist men vroeger. De kerstdepressie is dan voorbij en koning Winter begint aan de herovering van West-Europa. Op dit ogenblik berekenen sommige weermodellen immers na de kerstdagen een forse kou-inval, wat mooi zou overeenkomen met de weerspreuk: 'Als de dagen beginnen te lengen, gaan de nachten strengen'.

Weermodellen berekenen koude-inval na de kerstdagen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234