Dinsdag 21/09/2021

Wispelturigheid in de wijngaard (2) @AL Inleiding:Zalig weer of hondenweer, gezonde trossen of verziekte druiven, ontmoedigde of apetrotse wijnmakers: het millésime 2002 drijft wereldwijd in de kuipen. Deel twee van onze oogstpronostiek. Wat houden enkel

De pronostiek voor Zuid-Europa is niet zo goed

Dat Franse wijn nog altijd ruwweg zes op de tien verkochte flessen in België vertegenwoordigt, is nu eenmaal een keihard feit dat zelfs de grootste nieuwewereld- of Italië-gelovigen moeten slikken. Maar terwijl het millésime 2002 in veel streken - dankzij een zalige septembermaand - clement was voor veel AOC's maar het zuiden teisterde, is de vraag: hoe presteerde (een deel van) de rest van Europa? Wat Australië, Zuid-Afrika of Californië bekokstoofden, vallen we in een ander artikel wel eens aan, want in die regio's ligt het oogsttempo seizoensgewijs anders.

In Europa kunnen we uiteraard niet voorbij het triumviraat Spanje, Italië en Portugal. En daar is geen twijfel mogelijk: Italië maakt een slechte beurt. Sterker nog, Italië kent de kleinste oogst sinds 1957, terwijl in Noord-Italië zelfs verschillende herkomstbenamingen het oogstjaar 2002 zullen moeten overslaan wegens de kwakkelende kwaliteit. Moedertje Klimaat was inderdaad uitermate agressief: wateroverlast en stormen in het noorden, droogte in het zuiden, hagel in delen van Toscane enzovoort. De opbrengst voor 2002 wordt daarom geraamd op slechts 47 miljoen hectoliter of zo'n 10 procent lager dan in 2001.

Vooral Noord-Italië deelde in de klappen: bepaalde producenten in Piemonte zien hun oogst met 25 à 50 procent dalen en kwalitatief zullen vooral dolcetto en barolo niet echt veel soeps zijn. Ook in de Veneto halveerde het oogstvolume in de meeste wijngaarden. Fans van amarone mogen het ook vergeten: er zal slechts weinig top-Amarone geproduceerd worden. Trossen die niet door de hagel werden verwoest, kregen immers vaak rotting over zich. De meeste wijnmakers zullen hun (overgebleven) amarone-druiven daarom gebruiken om er een zo goed als mogelijke Valpolicella Riserva van te maken.

In Centraal-Italië, Umbrië en vooral Toscane, oogt het plaatje minder desastreus, maar toch ook niet fantastisch. Zo zullen de meeste Toscaanse huizen heel streng hun druivenmateriaal selecteren en - als ze het zich financieel kunnen veroorloven - eerder een goedgeconcentreerde, chianti classico met lage opbrengst produceren of een Riserva. Dus: kleinvolumeproducten.

Zuid-Italië ten slotte kende ook een grillig weerpatroon, maar vooral de hoger gelegen wijngaarden lijken prima fruit op te leveren.

Puglia komt er het bekaaidst van af. Een aartsmoeilijke oogst, met productiedalingen tussen 30 à 50 procent en veeleer zwakke prestaties in rood. In Sardinië daarentegen spreekt Franco Argolias van een "five-star red vintage met veel kleur en aromatische complexiteit". Ook Sicilië kende een excellente oogst, omdat de eerder koele temperaturen er zorgden voor een traag rijpingsproces, wat de structuur en geurdiepte van de druiven ten goede kwam. Kortom: Italië is hét schoolvoorbeeld van de grilligheid van deze 2002-oogst. Selectief kopen wordt de boodschap.

Ook Portugal bleef dit jaar in de houdgreep van de weersomstandigheden, met name van de neerslag. Het script was nochtans 'droog' begonnen. De zomer bleef relatief koel en resulteerde in een vertraagde rijping van de trossen, die nog eens gecompliceerd werd door een grote droogte tot vlak voor de pluk. Evenals grote delen van Spanje kreeg Portugal in september te maken met een diepe, voor het Iberische schiereiland in deze periode vrij ongewone depressie, waarbij de hemelsluizen permanent openstonden. Geen enkele wijnregio ontsnapte aan dit wateroffensief, zodat vooral de druivenvariëteiten met dunne schillen schade opliepen en begonnen te rotten. Zo kreeg de gevoelige trincadeira-druif een flinke klap. En ook al keerde de zon weer tijdens de eigenlijke oogst, toch kon dit niet zorgen voor een totale ommekeer. Resultaat? De oogst ligt een flink stuk lager dan vorig jaar, ook hier zal uiterst selectief aangekocht moeten worden.

In de Dao-regio waren bijvoorbeeld uitsluitend de vroegrijpende druivenvariëteiten (tinta roriz en jaen) voldoende 'matuur' om geplukt te worden, toen de regens - en kort daarna de rotting - toesloegen. Tot 60 procent van de oogst diende bij sommige domeinen weggetrieerd te worden. Meer noordelijk kregen ook de wijnzones van Bairrada en de vinhos verdes het hard te verduren. Veel wijnbouwers vonden het er zelfs niet eens de moeite om te plukken en lieten hun druiven simpelweg aan de stokken hangen.

Zelfde miezerige tafereel in de portstreek, waar aanvankelijk de verwachtingen nochtans op steeltjes stonden: de groei- en rijpingscyclus van de voornaamste druiven verliep vlekkeloos in de Douro en alle signalen wezen erop dat hier potentiële vintagekwaliteit aan de ranken hing. Toen kwam 'zwarte donderdag' 13 september. Felle stortregens zorgden, samen met de warmte, voor rotting.

Van de 'grote drie' naast Frankrijk lijkt Spanje het best uit de startblokken te komen, althans wat de opbrengsten betreft. Het oogstvolume zou in 2002 zelfs zo'n 15 procent hoger kunnen liggen dan in 2001, 10 procent meer dan het gemiddelde van de afgelopen 5 jaar en zelfs 20 procent meer dan het gemiddelde van de afgelopen 20 jaar.

En hoe ziet het kwalitatieve plaatje eruit? Toch bijzonder gevarieerd. Door een vrij kille augustusmaand vertraagde de rijping van de druiven, zodat ook de pluk later startte dan normaal. Een plukperiode die helaas werd ontregeld door overvloedige regenbuien die eind augustus begonnen en Spanje wekenlang bleven teisteren. Toch is niet elke regio in dezelfde mate aangetast. Zo bleven Calatayud en Campo de Borja gespaard van het slechte weer en haalde men er naast gezond, rijp fruit zelfs tot 50 procent hogere rendementen binnen. Ook Cariñena noteert een goede kwaliteit en een volumestijging tot 10 procent. Hetzelfde verhaal in Somontano (+ 25 procent) en Castilla-La Mancha. De kwaliteit van de doorsnee-la mancha en -valdepeñas zal prima zijn.

In Castilla-León bleken de klimatologische condities iets wispelturiger, zodat de rijping onregelmatiger gebeurde. Toch ligt uiteindelijk de opbrengst ruim boven die van vorig jaar.

Slecht nieuws voor ons consumenten is wel dat in Ribera del Duero het oogstvolume met zo'n 10 à 20 procent zal krimpen, waardoor de kans groot is dat deze toch dure appellation nog maar eens in prijs zal aandikken.

Catalonië van zijn kant is nog zo'n herkomstbenaming die niet mee kan profiteren van de Spaanse volumestijging. De regio kreeg integendeel te kampen met een daling van de opbrengsten van 20 tot 25 procent, onder meer als gevolg van zware hagelbuien. Bovendien regende het zwaar, zodat de pluk in allerijl vervroegd moest worden naar de tweede week van augustus om de kans op rotting te verkleinen. De meeste trossen waren echter nog niet optimaal rijp. Het zal dus vermoedelijk geen Catalaanse fiesta worden in 2002.

Een andere populaire DO is Navarra, heimat van betaalbare wijnen. Daar zorgden de hoge temperaturen van juni en de lage temperaturen in augustus voor een vertraging in de ontwikkeling van de druiven. Tellen we hierbij nog eens een tekort (!) aan neerslag - er viel 50 procent minder regen dan normaal - en het is duidelijk dat het rendement hier beduidend zakte. Naar verluidt zelfs met 15 procent. Normaal zou dit tot prijsklim moeten leiden, maar gelukkig zitten de meeste bodegas nog op een behoorlijke stock. Oef!

En La Rioja ten slotte, de peetvader van de Spaanse beschermde herkomstbenamingen? Ook daar speelden de weergoden een partijtje poker met de wijnstokken. Droogte en lage temperaturen (met vorst in april) zorgden ervoor dat de opbrengst beneden het peil van - de overigens excellente - 2001 ligt. In sommige subzones is zelfs sprake van een daling van 50 procent, maar globaal zal de daling rond de 10 procent draaien. Kwalitatief spreken de wandelgangen van een 'goede oogst' in rood, maar we mogen verwachten dat de volumedaling weer eens in prijsstijgingen zal resulteren. Er zijn nog zekerheden in het leven van de wijndrinker.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234