Zaterdag 06/03/2021

Review

'Winter Sleep': Lekker langzaam

null Beeld rv
Beeld rv

Een vergevingsgezinde karakterstudie die de kijker op het verkeerde been zet, in slaap sust en wakker schudt.

Alsof hij een vorst is, omringd door onderdanen, zo gedraagt Aydin zich. Zijn koninkrijkje bestaat uit zijn hotel, gelegen in het mooiste deel van Cappadocië, waar de fantastische rotsformaties en grotwoningen het hele jaar door toeristen trekken.

Daarnaast bezit hij een aantal panden in de omgeving. Maar Aydin (Haluk Bilginer) ziet zichzelf liever als schrijver dan als huisjesmelker. Elke week schrijft hij een column voor De stem van de steppe, de regionale krant. Pompeus, een beetje wereldvreemd misschien, maar de kwaadste niet. Dat is het beeld dat regisseur Nuri Bilge Ceylan aan het begin van Winter Sleep van Aydin schetst. Pas later komen er barsten in zijn goeiige imago.

Zijn zus Necla, die sinds haar scheiding bij hem inwoont, heeft hem dan al op vernietigende wijze geanalyseerd. Zijn columns, zegt ze, gaan over zaken waar hij helemaal geen verstand van heeft. En zijn krant is een lokaal sufferdje dat niemand leest. 'Vroeger hadden we bewondering voor jou. We dachten dat je bijzondere dingen zou doen', sneert Necla. 'De berg heeft een muis gebaard', antwoordt Aydin laconiek.

Met zijn jongere, knappe vrouw Nihal (Melisa Sözen) leeft Aydin al jaren op voet van oorlog. Hij heeft geen idee waarom zij hem haat. Dat gebrek aan zelfinzicht wordt in de loop van Winter Sleep steeds duidelijker; Aydin is een man die zo goed de schijn weet op te houden dat hij in zijn eigen vermommingen trapt. Waarmee overigens niet is gezegd dat de vrouwen in zijn leven lieverdjes zijn.

De films van Nuri Bilge Ceylan laten zich nooit zonder een beetje moeite veroveren, maar Winter Sleep (bekroond met de Gouden Palm in Cannes) trekt de kijker al heel snel het verhaal in. Anders dan zijn grandioze, meditatieve misdaadepos Once Upon a Time in Anatolia (2011) bevat het relatiedrama volop dialogen. En hoewel Ceylan de tijd neemt - meer dan drie uur - voelt de film niet te lang. Dankzij de buitenaards mooie landschappen, het prachtige camerawerk, de sterke acteurs en het uitgekiende ritme is Winter Sleep van begin tot eind een genot om naar te kijken.

Het is vooral het scenario waarmee Ceylan de lat voor zijn meesterschap weer wat hoger legt. Hij schreef het samen met zijn vrouw Ebru Ceylan en baseerde het op een aantal verhalen van Anton Tsjechov, met name Voortreffelijke mensen (1886) en Mijn vrouw (1892). De humor van Tsjechov, altijd al een inspiratiebron voor Ceylan, bleef bewaard en doet het opmerkelijk goed op de 21ste-eeuwse Turkse steppe. Langzaam maar zeker wordt duidelijk hoe de verhoudingen precies liggen tussen Aydin, zijn vrouw, zus, huurders en werknemers.

Winter Sleep is een even vileine als vergevingsgezinde karakterstudie die de kijker vaak op het verkeerde been zet, in slaap sust en weer wakker schudt. Een gelaagd, subtiel maar pijnlijk portret van een man in crisis, waarmee Ceylan niet alleen Aydin te kijk zet, maar de maskers van ons allemaal weg lijkt te schuiven.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234