Vrijdag 10/07/2020

ReportageChina

Winkeliers in Wuhan staan radeloos in hun lege winkels: ‘Zo overleeft de zaak het niet’

Een kapper in Wuhan is weer aan het werk nu de lockdown is opgeheven.Beeld REUTERS

Coronamaatregelen in China zijn versoepeld, maar veel kleinere bedrijven staan nog steeds op omvallen. De staat lijkt weinig toeschietelijk. Op bezoek bij winkeliers in Wuhan. ‘We werken hard om onze huisbazen rijk te maken.’

Het is de eerste dag dat Wei Shijun (48) zijn fruithandel in Wuhan heeft heropend, maar echt gelukkig ziet hij er niet uit. Hij heeft net drie dagen moeten poetsen om de stank van rottend fruit uit zijn winkel te krijgen, had vandaag nauwelijks klanten en zit met drie maanden huurachterstand. Zoals veel kleine handelaren in Wuhan, en in heel China, betwijfelt hij of zijn zaak de coronacrisis wel overleeft.

“Veel mensen durven nog niet naar buiten te gaan”, zegt Wei, tussen een beperkte voorraad appels, bananen en mandarijnen. De meeste van zijn winkelrekken zijn leeg. “Als ze inkopen doen, kiezen ze nu voor de supermarkt, want daar is meer ruimte om afstand te houden. In een kleine winkel voelen ze zich niet veilig.”

Veel handelaren in Wuhan hebben sinds vorige week de deuren weer geopend. Nu de lockdown officieel is beëindigd en de uitgaansbeperkingen zijn versoepeld, leeft de stad iedere dag een beetje meer op. Maar nog steeds zijn bij de meerderheid van de winkels de rolluiken naar beneden en hangen er aanplakbiljetten over de jaarlijkse nieuwjaarssluiting die allang zijn achterhaald. Economen vrezen dat een aanzienlijk deel van de winkels nooit meer opengaat. 

Staatsbedrijven

Om de economie weer op gang te krijgen na de eerste piek in de corona-epidemie, zet China vooral in op grote staatsbedrijven en de industrie. De eerste maatregelen zijn erop gericht de arbeidsmigranten weer in de fabriekssteden te krijgen en infrastructuurprojecten aan te zwengelen. De centrale overheid in Beijing heeft provinciebesturen toestemming gegeven om voor 167 miljard euro aan infrastructuurobligaties uit te geven.

Zowat alle grote bedrijven zijn ondertussen weer aan de slag, zij het niet op volle kracht, onder meer door de afgenomen vraag vanuit Europa en de VS. Maar voor kleine bedrijven is het moeilijker zich te herpakken. Volgens officiële cijfers was eind maart 76 procent van het midden- en kleinbedrijf heropend, 40 procent meer dan een maand eerder. Bruce Pang, onderzoeker van investeringsbank China Renaissance, denkt dat dat getal niet veel meer zal stijgen omdat veel van dit soort bedrijven over de kop zullen gaan.

De moeilijkheden van het midden- en kleinbedrijf (mkb) baren de Chinese overheid veel zorgen, want familiebedrijfjes en -handeltjes zijn in China goed voor meer dan de helft van het bruto nationaal product en 80 procent van de werkgelegenheid. Als China eind deze week zijn kwartaalcijfers bekendmaakt, wordt voor het eerst sinds 1976 een krimp verwacht, van min 5 procent (Morgan Stanley) tot min 9 procent (Goldman Sachs). Beijing vreest dat dit leidt tot stijgende werkloosheid en sociale onrust.

Zitstaking

Afgelopen vrijdag staakten tientallen handelaren van het Grand Ocean-winkelcentrum in Wuhan door demonstratief buiten het winkelcentrum te gaan zitten omdat ze een kwijtschelding van hun huur willen. Een dag later oogt het winkelcentrum uitgestorven, enkele uitbaters zijn hun winkel aan het ontruimen. “Er zijn amper klanten”, zegt Xia, die net haar kledingzaak heeft heropend. “De inwoners van Wuhan mogen weer naar buiten om te werken, maar nog niet om te shoppen. Als we geen lagere huur krijgen, overleeft de zaak dit niet.”

Om deze voetsoldaten van de Chinese economie te redden, kondigde Beijing een stimuleringsplan aan. Zo krijgen banken een injectie van 130 miljard euro om goedkope leningen aan het mkb te verstrekken. Kleine bedrijven zijn tijdelijk vrijgesteld van sociale zekerheidsbetalingen, kunnen gratis elektriciteit en gas krijgen en zouden korting krijgen op hun huurprijs. Maar voorlopig blijft het bij beloften. De meeste bedrijven hebben nog geen geld gezien.

Ook fruitverkoper Wei Shijun heeft geen idee op wat voor hulp hij precies kan rekenen. “De overheid heeft gezegd dat ze mogelijk een deel van mijn huur zal kwijtschelden, maar het is nog niet duidelijk hoeveel dat zal zijn”, zegt hij. “Ik probeer met mijn huisbaas te onderhandelen over een nieuwe afbetalingstermijn, maar hij durft niet buiten te komen. Dan is het moeilijk onderhandelen.”

Waardeloos

Wei zag niet alleen zijn inkomsten wegvallen, maar ook zijn voorraad waardeloos worden. Vlak voor Nieuwjaar had hij zijn koelruimtes zoals elk jaar goed gevuld. Hij zou een paar dagen doorbrengen bij familie in Shiyan, 500 kilometer van Wuhan, en daarna weer aan de slag gaan. Maar toen kwam de lockdown en kwam hij in Shiyan vast te zitten. Zijn hele fruitvoorraad rotte weg.

Zodra het eind maart kon, repte Wei zich terug naar Wuhan. Onderweg moest hij langs zoveel controles dat hij 40 uur nodig had om 500 kilometer af te leggen. “Het provinciebestuur had gezegd dat we terug naar Wuhan mochten, maar veel stadsbesturen wilden de weg nog niet openen. We moesten telkens omrijden en deden er uiteindelijk twee dagen en één nacht over. Dat hadden we helemaal niet verwacht: we hadden enkel koekjes en water mee.”

Als Wei geen financiële hulp krijgt, gaat zijn zaak ten onder, denkt hij, net als het merendeel van de familiebedrijfjes in zijn straat. “Dit is een enorm zware dobber voor ons”, aldus Wei. “Al deze winkels betalen 1.600 euro huur per maand, maar maken weinig winst. Ik houd maximaal 1.300 euro over per maand. Zoals we hier zeggen: we werken hard om onze huisbazen rijk te maken.”

Bescheiden

Of Wei uiteindelijk geholpen wordt, is afwachten. In vergelijking met de Amerikaanse en Europese stimuleringsprogramma’s zijn de Chinese plannen tamelijk bescheiden. De Centrale Bank zegt “niet al zijn munitie in één keer te willen afschieten”, maar is ook beperkt in zijn mogelijkheden, gezien de gigantische Chinese schuldenberg. Iedereen een geldbedrag geven om de consumptie aan te wakkeren, zoals economen voorstellen, is voorlopig niet aan de orde.

Wei berust in de situatie, zegt hij, al vindt hij het jammer dat de overheid niet eerder waarschuwde voor het coronavirus, dat al begin januari erg besmettelijk bleek. “Dan had ik niet zoveel voorraad ingekocht en was mijn verlies niet zo groot geweest. Maar wat moet ik doen? Ik heb geen kanaal om met de overheid te praten. Alleen als het wijkcomité het voortouw neemt, is het mogelijk dit op te lossen. Als ik me als individu meld, wie zou daar aandacht aan geven? Niemand toch?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234